Home » Βιβλιοθηκονομία και Επιστήμη της Πληροφόρησης

International Cataloguing Principles (ICP) Report (IFLA 75th Conference)

21 October 2009

IFLA2009

Παρακάτω δίνεται περίληψη της παρουσίασης της Barbara Tillet από το 75ο συνέδριο της IFLA  που πραγματοποιήθηκε στο Μιλάνο (23-27 Αυγούστου).

 Η IFLA (International Federation of Library Association) αποτελεί το κέντρο των Διεθνών Βιβλιογραφικών Προτύπων εδώ και πολλές δεκαετίες. Το 1961 η IFLA είχε την ευθύνη της διεξαγωγής μιας συνάντησης, όπου αποτέλεσμα αυτής ήταν τα διάσημα «Πρότυπα του Παρισίου – Paris Principles» όπως είναι και σήμερα γνωστά. Αυτά τα πρότυπα αποτελούν τη βάση των προτύπων καταλογογράφησης τα οποία χρησιμοποιούνται σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο. Η κίνηση αυτή αποτελούσε ένα μεγάλο βήμα για την εναρμόνιση της χρήσης των καταλογογραφικών εφαρμογών καθώς επίσης και ένα από τους σημαντικότερους στόχους της IFLA.

 Κατά διαστήματα η IFLA προβαίνει σε διάφορες συναντήσεις (συγκεκριμένων ομάδων) με σκοπό την προώθηση των προτύπων που έχουν σχέση με τις βιβλιογραφικές  εγγραφές καθώς επίσης και τις εγγραφές καθιερωμένων όρων που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία των καταλόγων των βιβλιοθηκών. Θέτει ως στόχο, τη συνεργασία των ιδρυμάτων που προβαίνουν στην εργασία της καταλογογράφησης καθώς επίσης κάνει εισηγήσεις για τη δημιουργία διεθνούς καταλογογραφικού κώδικα.

 Διάφορες συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν κατά τα έτη 2003 – 2007 σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο όπως Γερμανία, Αργεντινή, Αίγυπτο, Κορέα κ.α. Οι συναντήσεις ανακοινώνονταν στις επίσημες γλώσσες της IFLA ( Αραβική, Κινέζικη, Αγγλική, Γαλλική, Γερμανική, Ρωσσική και Ισπανική) .

 Οι επιστήμονες πληροφόρησης που ασχολούνται συγκεκριμένα με την επεξεργασία υλικού και τους καταλογογραφικούς κώδικες (IME ICC = IFLA Meetings of Experts on an International Cataloguing Code), φροντίζουν για κάθε μια από αυτές τις συναντήσεις να υπάρχει διαθέσιμη ιστοσελίδα σε όλες τις  επίσημες γλώσσες της IFLA με τα πρακτικά των συναντήσεων. Με αυτό τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα στα άτομα τα οποία δεν συμμετέχουν σε αυτές τις συναντήσεις να ενημερώνονται και να εφαρμόζουν τις καινοτομίες που σχετίζονται με την καταλογράφηση. Επίσης σε αυτές τις ομάδες συναντήσεων της IFLA προτείνονται και ψηφίζονται ειδικοί σε συγκεκριμένα θέματα καταλογογράφησης.

 Η διαδικασία μέχρι να φτάσουν σε κοινά αποδεκτό αποτέλεσμα πέρασε από διάφορα στάδια. Σε κάθε συνάντηση προτεινόταν και παρουσιαζόταν ένα κείμενο που αφορούσε συγκεκριμένο θέμα της καταλογογράφησης, όπως πρότυπα, στόχοι κλπ. συζητούσαν εναλλακτικές απόψεις και τέλος προέβαιναν σε τελική ψηφοφορία για το κείμενο. Στο τέλος αυτής της διαδικασίας γινόταν συμφωνία αναφορικά με τη διατύπωση, συμπεριλαμβανομένου των όρων που θα χρησιμοποιούνταν στο γλωσσάρι καθώς επίσης και των ορισμών σε διάφορες γλώσσες.

 Η τελική συμφωνία για τα πρότυπα και τις βασικές αρχές της καταλογογράφησης καθώς επίσης και τις ενημερώσεις όλων αυτών των εργαλείων που χρησιμοποιούνται σήμερα επιτεύχθηκε μετά από  προσπάθειες και συναντήσεις πολλών χρόνων,  το Δεκέμβρη του 2008. Οι βασικές αρχές και τα ενημερωμένα εργαλεία παρουσιάστηκαν τον Φεβρουάριο του 2009 στο   IFLANET. Είναι μεταφρασμένα και κατοχυρωμένα σε 20 γλώσσες.

Τα εγχειρίδια και τα πρότυπα που δημιουργήθηκαν αφορούν την περιγραφή όλων των τύπων υλικού, αντίθετα με τα αρχικά κείμενα που είχαν δημιουργηθεί και ψηφισθεί (Paris Principles – Πρότυπα Παρισίου), τα οποία αφορούσαν βασικά πρότυπα για έντυπο υλικό. Επιπλέον τα αναθεωρημένα πρότυπα παρέχουν πρόσβαση στην περιγραφή όλων των τύπων υλικού καθώς επίσης και στη δημιουργία καθιερωμένων όρων. Στηρίζονται στα διεθνώς αναγνωρισμένα και ευρέως χρησιμοποιούμενα εννοιολογικά πρότυπα FRBR, FRAD (Fuctional Requirements for Bibliographic Records, Functional Requirements for Authority Data), καθώς επίσης και στο μελλοντικό FRSAR (Functional Requirements for Subject Authority Data). Η  IFLA  προνόησε τα αναθεωρημένα Διεθνή Πρότυπα Καταλογογράφησης να  καλύπτουν όλους τους τύπους υλικού.

 Η Barbara Tillet τόνισε ότι η ενεργή ομάδα της IFLA που ασχολείται με την επεξεργασία υλικού και την ενημέρωση – ανάπτυξη των πρότυπων καταλογογράφησης έχει σαν μελλοντικό σκοπό την αναθεώρηση και προσαρμογή των προτύπων έτσι ώστε να είναι κατανοητά, εύκολα σε χρήση και να παρέχουν επαρκή στοιχεία για να μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες των χρηστών τους.

 Επιπλέον, σε περίπτωση που τα πρότυπα δεν καλύπτουν περιπτώσεις που αντιμετωπίζουν, οι καταλογογράφοι  στην καθημερινότητα τους, θα πρέπει οι ίδιοι να παίρνουν πρωτοβουλία να ενημερώνουν την ομάδα που ασχολείται με τα βιβλιογραφικά πρότυπα, έτσι ώστε να σημειώνονται οι ελλείψεις και να αναθεωρούνται τα εργαλεία, για να παρέχεται σωστή περιγραφή των τεκμηρίων σ’  ένα κοινά αποδεκτό επίπεδο. Επίσης τονίζει πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει συνεργασία και να γίνεται ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των καταλογογράφων και πόσο σημαντική είναι η σωστή χρήση των εργαλείων σ’ ένα κοινά αποδεκτό επίπεδο.

 Αξιοσημείωτο είναι ότι τα πρότυπα βιβλιογραφικής περιγραφής είναι γεγονός. Σημαντικό είναι οι κατά τόπους ομάδες καταλογογράφησης να μπορούν να αναπτύσσουν και να εφαρμόζουν τις δικές τους πολιτικές βασισμένες πάντα πάνω στα διεθνή πρότυπα που δημιούργησε η IFLA, και να τα παρουσιάζουν όπως ακριβώς έπραξε και η Εθνική Βιβλιοθήκη Ιταλίας με την δημιουργία καταλογογραφικού κώδικα που αφορά τοπικές πρακτικές.

 Τέλος μίλησε για το  RDA (Resource Description and Access) που είναι βασισμένο στα βιβλιογραφικά πρότυπα που δημιούργησε η IFLA αποτελεί προέκταση  των AACR2, για περιγραφή δεδομένων στο διαδίκτυο, σε έντυπους και ηλεκτρονικούς καταλόγους για βιβλιογραφικό έλεγχο. Το  RDA είναι βασισμένο στα εννοιολογικά μοντέλα FRBR (Functional Requirements for Bibliographic records), FRAD (Functional Requirements for Authority Data) and the ISBD (International Standard for Bibliographic Description).

Σημείωσε ότι καθήκον της  IFLA είναι ο βιβλιογραφικός έλεγχος. Παραμένει ο κυρίαρχος οργανισμός για την διεξαγωγή αυτού καθώς επίσης και για  τη δημιουργία των αρχών και προτύπων βιβλιογραφικής περιγραφής.

Πηγή: International Cataloguing Principles (ICP) Report  – Barbara B. Tillett – Chair – IME ICC Planning Committee – Library of Congress. (IFLA World Library and Information Congress 75th IFLA General Conference and Assembly, Milan, Italy, 2009)

Αφήστε το σχόλιο σας