Home » Βιβλία

Κυπριακά παραμύθια

18 August 2009

authorkipriakaparamithiaΗ μαγεία του κυπριακού παραμυθιού
Κυπριακά παραδοσιακά παραμύθια εκ στόματος Ελένης Μιχ. Σατσιά
Οπολυγραφότατος ερευνητής Κωνσταντίνος Γ. Γιαγκουλλής παραδίδει ακόμα ένα σημαντικό βιβλίο που αφορά κυπριακά παραμύθια. Το βιβλίο με τίτλο “Κυπριακά παραδοσιακά παραμύθια εκ στόματος Ελένης Μιχ. Σατσιά από το Γέρι – Πυρόι (1887-1982)” αποτελεί την 71η έκδοση της σειράς «Βιβλιοθήκη Κυπρίων Λαϊκών Ποιητών στο οποίο φιλοξενούνται παραδοσιακά παραμύθια της Κύπρου όπως τα αφηγήθηκε προς καταγραφή κατά τη δεκαετία του 1960 η Ελένη Μιχ. Σατσιά (1887-1982), από το Γέρι – Πυρόι. Συνολικά η έκδοση περιλαμβάνει είκοσι δύο παραμύθια της Σατσιά και άλλα οκτώ παράλληλα παραμύθια από άλλους φορείς, τα οποία χρησιμοποιεί ο συγγραφέας για σκοπούς σύγκρισης και τεκμηρίωσης των απόψεων που διατυπώνει στην εισαγωγή του. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δόθηκε μεγάλη προσοχή στη διατήρηση του γλωσσικού ιδιώματος που χρησιμοποιεί η Σατσιά και το οποίο παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Τα είκοσι δύο παραμύθια της Σατσιά διασώζουν τον παραδοσιακό κόσμο της Κύπρου της δεκαετίας του 1960 και απηχούν την καθημερινή ζωή και το πολιτιστικό επίπεδο των Κυπρίων της εποχής εκείνης, κατά την οποία ο λαϊκός πολιτισμός λειτουργούσε ακόμη κατά τρόπο θαυμαστό. Η έκδοση των παραμυθιών είναι επιστημονική και, όπου χρειάζεται, κριτική και συγκριτική και ακολουθεί τη μέθοδο που διέπει την έκδοση προφορικών κειμένων λαϊκής λογοτεχνίας. Στην ευρεία εισαγωγή του βιβλίου του ο συγγραφέας αγγίζει θέματα που άπτονται της θεωρίας των παραμυθιών εν γένει και υποστηρίζει ότι τα παραμύθια δεν γράφονται, αλλά λέγονται, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα δημοτικά μας τραγούδια. Και όπως ακριβώς κανένας δεν μπορεί να γράψει δημοτικό τραγούδι, γιατί η δημιουργία ενός δημοτικού τραγουδιού είναι έργο συλλογικό και όχι προσωπικό, είναι έργο του οποίου η δημιουργία δεν συντελείται μέσα σε στενά χρονοδιαγράμματα, αλλά ομαδικά και με τη στοματική διαδικασία μέσα στο διάβα του χρόνου, το ίδιο κανένας δεν μπορεί να δημιουργήσει παραμύθι, αφού αυτό είναι έργο της ομάδας και όχι ενός συγκεκριμένου ανθρώπου. Ο συγγραφέας υποστηρίζει, επίσης, ότι τα κυπριακά παραμύθια πρέπει να εκφέρονται στη διάλεκτο και δεν συμφωνεί με την παράφρασή τους, η οποία, σε τελευταία ανάλυση, από λαογραφική άποψη, τίποτε δεν εξυπηρετεί και τίποτε δεν προάγει. Το βιβλίο κλείνει με μια κριτική αποκατάστασης της αλήθειας που κάνει ο συγγραφέας στο βιβλίο των ΜahmutΙslamoglu και SevketΟznur, Κarsilastirmali ΚibrisΤurkve Rum Μasallari, Gokada Υayinlari 2007, σσ. 378, όπου διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι «τα ελληνικά παραμύθια στερούνται τη χάρη και τη γοητεία που ασκούν τα τουρκικά παραμύθια» και ότι οι πλείστες τουρκικής προέλευσης λέξεις που απαντώνται στα ελληνοκυπριακά παραμύθια, προδίδουν την τουρκική προέλευσή τους! Ο Κωνσταντίνος Γιαγκουλλής γεννήθηκε στο Γερόλακκο το 1943. Είναι απόφοιτος του Παγκυπρίου Γυμνασίου Αρρένων Κύκκου (1962), πτυχιούχος του Ιστορικοαρχαιολογικού Τμήματος (1962-67) και διδάκτωρ φιλοσοφίας (1974-77) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εργάστηκε ως καθηγητής (1967- 1984), ως β.δ. (1984-1991) και ως διευθυντής (1991-1992) σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης και υπηρέτησε με απόσπαση στη Μορφωτική Υπηρεσία του Υ.Π.Π. (1979-1982) και στην Π.Α.Κ. (1985-1987), όπου δίδαξε ελληνική και κυπριακή λογοτεχνία. Από το 1992-1996 εργάστηκε ως επιθεωρητής φιλολογικών μαθημάτων και από το 1996-2003 ως διευθυντής του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών, ενώ από τις 21.4.1998-8.1.1999 ήταν και αν. διευθυντής Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης και από τις 25.9.2000-20.7.2001 αν. διευθυντής του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου. Από το 1996-2002 ήταν ex officio μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ). Από τις 10.11.2003-31.08.2005 ήταν διευθυντής του Κέντρου Ερευνών του ΡhilipsCollege και καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα του ιδίου Κολεγίου. Δίδαξε επί δυο εξάμηνα (Ιανουάριος 2004 κ.ε.) ως ειδικός επιστήμονας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου και επί τρία εξάμηνα (Ιανουάριος 2005 κ.ε.) στο Βυζαντινό και Νεοελληνικό Τμήμα. Ασχολήθηκε με την έρευνα θεμάτων κυπριακής λογοτεχνίας, γλώσσας, προφορικής ποίησης και θεάτρου σκιών και έχει να παρουσιάσει ένα πλούσιο συγγραφικό έργο, ως αποτέλεσμα της πολύχρονης ερευνητικής του δραστηριότητας. Τα τελευταία χρόνια ασχολείται συστηματικά με την κυπριακή διάλεκτο και το ετυμολογικό λεξικό της. Βραβεύτηκε το 1980 από τo Ιστορικό Μουσείο και Αρχείο για το βιβλίο του Λαϊκές Πηγές Μελέτης της Κυπριακής Ιστορίας. Συνεργασία και ειρηνική συμβίωση, τόμ. Β΄ (1980), τιμήθηκε με το Βραβείο Γραμμάτων του Ελληνικού Πνευματικού Ομίλου Κύπρου (1985), με Κρατικό Βραβείο (1986) για το βιβλίο του Η Κυπριακή Διάλεκτος στη Λογοτεχνία, με “Ειδικόν Βραβείον Φιλολογικών Εκδόσεων Κυπριακής Λογοτεχνίας” από την Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών (1989). Τιμήθηκε επίσης από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1991) και από την Κ.Ε. του ΑΚΕΛ (Βραβείο Τ. Ανθία και Θ. Πιερίδη) για τη σημαντική προσφορά του στην πολιτιστική ανάπτυξη της Κύπρου (2004). * Όσοι ενδιαφέρονται να αποκτήσουν το βιβλίο, να απευθύνονται στο τηλ. 99641943. Το βιβλίο κλείνει με μια κριτική αποκατάστασης της αλήθειας που κάνει ο συγγραφέας στο βιβλίο των ΜahmutΙslamoglu και SevketΟznur, Κarsilastirmali ΚibrisΤurkve Rum Μasallari, Gokada Υayinlari όπου διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι «τα ελληνικά παραμύθια στερούνται τη χάρη και τη γοητεία που ασκούν τα τουρκικά παραμύθια» και ότι οι πλείστες τουρκικής προέλευσης λέξεις που απαντώνται στα ελληνοκυπριακά παραμύθια, προδίδουν την τουρκική προέλευσή τους!

Πηγή: Φιλελεύθερος – 2/8/2009

Αφήστε το σχόλιο σας