Τοπογραφικός χάρτης οδού Αρχαγγέλου Μιχαήλ
- Εναλλακτικός τίτλος
- …από το παντοπουλείο ως τον Αρκάντζιελο…
- Συνεργάτες
- Δήμος Κερύνειας
- Φώτος Λουκάς
- Περιγραφή
- Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά
-
Αναλυτικά, η δυτική πλευρά από βορρά προς νότο:
Τεμ. 13: Εκκλησία Αρχαγγέλου Μιχαήλ
Τεμ. 14: Προαύλειο εκκλησίας με μία αίθουσα με πολλαπλές χρήσεις στα νότια
Τεμ. 32: Ενοικιαστές η Θέκλα Γεωργιάδη, οικογένεια Λαμπασκίδη και την Άντρια Παρπερού...
Τεμ. 48: Ιδιοκτησία Χριστοφή Κέστα και Μαρίας Χριστοφορίδη
Τεμ. 51: Ιδιοκτησία Χρυσταλλένης Φίσιερ και Ανδρέα Τσαγγαρίδη
Τεμ. 103: Ιδιοκτησία Γιαννούς (Βαννούς) Χατζηδημητρίου και Ξενή Λιονταρή
Τεμ. 102: Ιδιοκτησία Ερασμίας Μιχαηλίδου Παπαγεωργίου
Τεμ. 107: Ιδιοκτησία Λούκα Φουρουκλά και Ειρήνης Χατζηαγγελή
Τεμ. 111: Ιδιοκτησία Γιάννη Παπαϊωάννου και Παντελίτσα Μιχαηλίδου
Τεμ. 110: Ιδιοκτησία Γιάννη Παπαϊωάννου και Παντελίτσα Μιχαηλίδου
Τεμ. 115: Υδατοδεξαμενή εντός ιδιοκτησίας Φλωρεντιάδη Μιχαλάκη
Τεμ. 114: Ιδιοκτησία Φλωρεντιάδη Μιχαλάκη
Τεμ. 231: Ιδιοκτησία Χρύσανθου Στρογγυλού, με διάφορους ενοικιαστές όπως Παοντής Σεκκίδης, Μανουσούδες
Τεμ. 232: Ιδιοκτησία Χρύσανθου Στρογγυλού
Τεμ. 120: Ημικυκλικός πύργος -Κατοικία Πανάγου Δανέζη, Νεοκλή Κυριακίδη, Ττοουλή Κέση
Τεμ. 121: Ιδιοκτησία καπετάν Νεοκλή Κυριακίδη και Παώνας -Απαλλοτριώθηκε και καταδαφίστηκε
Τεμ. 225: Ιδιοκτησία Θεοδώρα Μιχαήλ και Χαράλαμπου Κατσελλή -Απαλλοτριώθηκε και καταδαφίστηκε
Τεμ. 226: Ιδιοκτησία Θεοδώρα Μιχαήλ και Χαράλαμπου Κατσελλή
Τεμ. 163: Ιδιοκτησία ΧατζηΤηλέμαχου Θεοχάρη -Εργαστήρι ταπετσαρίας Πίκκου Ιωαννίδη
Τεμ. 168: Διώροφο Χατζητηλέμαχου Θεοχάρη -Κατοικία Ελένης και Μενέλαου Αρότη
Αναλυτικά, η ανατολική πλευρά από βορρά προς νότο:
Τεμ. 10: Ιδιοκτησία Νίκου Χιωτέλλη και Μαρούλλας Κωνσταντινίδου
Τεμ. 16: Ιδιοκτησία Ελενίδας Λούτσιου "Παλιοσοφίτισσας" με το γιο της Αντρίκκο
Τεμ. 15: Ιδιοκτησία Αφροδίτης με το γιο της Νικολάτζιη
Τεμ. 29: Ιδιοκτησία Γιώργη Κιρικίτσιου "Καραγεν"
Τεμ. 33: Ιδιοκτησία Κλεάνθη Ηλιάδη με ενοικιαστές την οικογένεια Τάκη και Καλλιόπης Κουμίδη
Τεμ. 34: Οικία Χριστοφή Μικουρή
Τεμ. 47: Ιδιοκτησία Ανδρέα Τουμανή "Πάκκου" και Αθηνάς Χαραλαμπίδη
Τεμ. 46: Ιδιοκτησία Κορνήλιου και Αγλαΐας
Τεμ. 52: Ιδιοκτησία Ευαγόρα και Ελένης Χατζηελισσαίου "Ευαγόρενας"
Τεμ. 101: Ιδιοκτησία Σωτήρας Κυπριανού και Δημητράκη Αγγελή
Τεμ. 108: Ιδιοκτησία Κορίνας και Δημοσθένη Δημοσθένους
Τεμ. 109: Ιδιοκτησία-προικώο Καλομοίρας Σωτηρίου και Δημήτρη Χατζηλάρκου "Στρατή" την οποίαν πωλούν στο Λεπτό
Τεμ. 122: Ιδιοκτησία Σιδέρη με διάφορους ενοικιαστές
Τεμ. 157: Ιδιοκτησία Ευανθίας Μιχαηλίδη και αργότερα Ελένης Οικονόμου και Χαραλάμπη Μιχαηλίδη
Τεμ. 164: Ιδιοκτησία Μαίρης Μιχαηλίδη και Κοκή Λεπτού
Τεμ. 167: Ιδιοκτησία Μαίρης Μιχαηλίδη και Κοκή Λεπτού
Τεμ. 173: Ιδιοκτησία Αναστασίας και Ευριπίδη Ψιλογένη -
ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ
Ψήγματα από τη συνομιλία που ακολούθησε μετά από ανάρτηση, στο fb, ζωγραφικού πίνακα (υδατογραφία) του Γιώργου Ελισσαίου της γειτονιάς κοντά στην “καμαρού”.
«…Κάτω από το μπαλκόνι ο μ. Χριστοφής Κέστας γνωστός από το παντοπωλείο (παρατσούκλι: Ιστοφής), μετά στη ίδια σειρά κοντά στη Καμαρού αναφέρεται ότι είναι η Αντρία με το παρατσούκλι Παρπερού…. Από δεξιά κοντά στη Καμαρού στη γωνία της παρόδου είναι ο Γιωρκής Κιρικίτσος άλλως Κάραγιεν (θείος του Πάμπου Χατζηλαμπή). Τέλος ο Χρίστος (ή Χριστοφής) Μικουρής άλλως ” Ζιπήπ” για τον οποίον δεν γνωρίζουμε πολλά…
Ο Μικουρής έμενε κοντά στον Αρχάγγελο δίπλα στο σπίτι Τραμπούκας, απέναντι από τον Κώστα, με τη γυναίκα του, χωρίς παιδιά. Η Παρπερού πριν την Καμάρα ήταν με τις δύο κόρες της….
Κάποιος είπε ότι ο Μικούρης υιοθέτησε δύο από τις κόρες της Λούμπαινας.
Ναι υιοθέτησαν μια κόρη του Λουμπά (ανεπίσημα). Η Τραμπούκα έμενε απέναντι από τον Κώστα δίπλα από τον Μικούρη.. έμεναν δίπλα από τον Κώστα ένα πολύ μικρό σπίτι πιο κοντά στην Καμάρα πριν την εκκλησία.
Ο Μικουρής, άνθρωπος πολύ πολύ χαμηλών τόνων, έκανε και μερεμετίσματα κτιστιτζής και πελεκανιού. Θυμούμαι που τον φέραμε να στερεώσει το παράθυρό μας που το έριξε κάτω η τραμουντάνα. Είχε υιοθετήσει ένα κοριτσάκι, την Ελλού, που την μόρφωσε και την έκανε δασκάλα…». - Ολόκληρη η συζήτηση επί της υδατογραφίας
-
«Γειτονιά του Αρχαγγέλου: Αμέσως, μόλις έρχεσαι 'που τον Αρχάγγελον, που ήταν το πρώτον νηπιαγωγείον, έχει μιαν καμάραν. 'Που τη δεξιάν πλευράν ένι η εξώπορτα της Πολυξένης του Μιχαήλ κ’ της Ελεγκούς. Ήτουν παλιόν σπίτιν, είσεν μπαλκόνιν, εθώρεν μέσα στο οικόπεδον που ήταν η φουντάνα του Πογαζιού, που ήταν οι Ποέραινες, που την 'που κάτω πλευράν, μες στον κύριον δρόμον (σ.σ. αναφέρεται στην οδό Ελευθερίας). Απέναντι ήταν το σπίτιν τούτον που εν' κτισμένον ποδά πόν' ο Αρχάγγελος. Τζι έπκιασέν το η Πολυξένη, ήτουν πολλά παιδκιά, ήτουν εφτά, οχτώ παιδκιά. Τζι έπκιασέν το τούτη η Πολυξένη, που ήταν συμμαθήτριά μου. Ήτουν δασκάλα, εδούλεψεν, ο άντρας της ήταν στο κτηματολόγιον, είσεν έναν μοναχογιόν. Τζαι παρά να πουληθεί το σπίτιν, εγόρασέν το τζείνη. Έν το εχάρηκεν. Εδιόρθωσέν το τξι επιάσαν το οι Τούρτζοι. Παρακάτω ήταν του Φίσιερ, παρακάτω της θκειας σου της Γιαννούς, Βαννούν, την ελαλούσαμεν, της Μορκιάς, τζιαι η μεγάλη η Ελένη που 'σεν τον Θεοχάρην [Σάββα]. Τζαι παρακάτω του θκειου μου του Αλέξη [Μιχαηλίδη]. Ήταν κουμπάροι ο θκειος μου ο Αλέξης με τον παπάν μου. Εβάφτισέν τους μια ωραίαν κορούδαν, μιαν 'που τες δκυο, την Ερασμίαν ή την Γιαννούλλαν. Γιον είχαν τον Πετρήν τξαι τον Αντρίκκον τον Χαβάτζιαν, που 'εν τον έφτασα. Μπορεί ύστερα να τον έκαμεν η Αννεττού. Τζαι πάρα κάτω ήταν της Κορίνας, ήταν του Θρασή, ήταν του Μιχάλη του Λούκα…».
[Μνήμες της Αγαθής Αστραίου όπως καταγράφηκαν στο βιβλίο “Η Κερύνεια στις μνήμες των εκτοπισμένων κατοίκων της”, της Θεοφανώς Κυπρή, Λαογραφικός Όμιλος Κερύνειας, Λευκωσία 2021 -
«(Κάτοικοι της οδού Αρχαγγέλου Μιχαήλ): «Δίπλα μας κανονικά ήταν ο πατέρας της Κορίνας, της θκειας μας που είσεν τον Δημοσθένην. Εν' το σπίτιν το πρώτον τζείνον δίπλα με το σπίτιν της στετές σας. Πάρα πάνω εν' οι Χατζηκωνσταντίνες. Του Χατζηκωνσταντή οι κόρες εν' η Μαρίτσα η μεγάλη, ήταν η Ροδού, η οποία επήεν στο χωρκόν ποδά που ένι η Μεσαρκά, ήταν η Φροσούλλα, η οποία επήεν εις το εξωτερικόν, είσεν μιαν άλλην που ήταν η μεγαλύτερη ελέγετουν Χρυσταλλού. Πιο πάνω ήταν η Παώνα [του καπετάν Νεοκλή], 'που τες συγγένισσες του τζυρού μου, πιο πάνω ήταν τζείνη που είσεν μιαν κόρην Θεοδώραν τζι έναν γιον Παράσχον που ήταν εις το Δημαρχείον. Δίπλα του σπιδκιού τζείνου ήταν του Χατζητηλέμαχου. Τα σπίδκια τζείνα ήταν του Χατζητηλέμαχου, του τζυρού του δηλαδή, τζι ερίζαν ως δα κάτω δα που εν' οι Ραγίνες. 'Εν έσει στράταν έτσι που ήταν το μαχαζίν; τζαι ποδά ήταν το κασαπκειόν; τζαι καρτζίν ποδά εν' της θκειας μου της Μορκιάς, οπότε ο Χατζηπεδουλής, επειδή εσήρεψεν, 'εν έθελεν τα μωρά τζαι ήταν άρχοντας ο Χατζηπεδουλής, τζαι είσεν τα η στετέ μας, η μάνα της κοπελλούδας που επέθανεν, της Μορκιάς. Τζείν' την κόρην είσεν η στετέ μας τζαι τούντους έξι γιούδες. Τζι έζησεν η στετέ μας, πεθανόντας της κόρης της, τριανταέξι χρόνια τζι 'εν επήεν εις το παντοπουλείον ν' αγοράσει έναν πράμαν η στετέ τζι 'εν έρεξεν τζείνον το καντούνιν να δει τα σημάδκια του τόπου που ήταν η κόρη της. 'Εν υπήρχεν έτσι όμορφη κοπέλλα. Εις το 'που κάτω καντούνιν ήταν τούτος που ήταν φαρμακοποιός. Αρχίζουν τα σπίδκια του Θωμαΐδη. Ύστερα ήταν του ράφτη του [Νικόλα] Οικονόμου. Η κόρη του Θωμαΐδη επήρεν τον αδελφόν τους τζείνους τζειαχαμαί. Οπότε έρχεται ως δακάτω που εν' της Θεοφάνας. Χωρίζει τους ο δρόμος έτσι τζειαχαμαί τζαι ποδά εν' η Θεοφάνα του Πολύδωρου. 'Εν τζι ήταν πρώτα του Πολύδωρου, ήταν μύλος που αλέθαν αλεύκα, εγόρασέν τον. Πάρα κάτω ήταν τζείνης που ήταν εις τον κτηματολόγιον ο άντρας της τζι εκαθάριζεν. Πάρα κάτω εν' το σπίτιν του παππού μας τζι έπιασέν το ο θκειος μου Δημοσθένης που ήρτεν 'που το εξωτερικόν τζι έδωκεν τους κληρονόμους κάτι τζι εκράτησέν το ο θκειος μου τζαι είχαν το ως τον θάνατόν τους. Απέναντι 'που τα σπίδκια μας ήταν ο Τηλέμαχος [Σκοπελίτης] που είσιεν μιαν Ελένην τζαι μιαν Θεοδώραν. Ο γιος τους ο μεγάλος ο Γληορής εν' μιαλλύττερος που εμέναν τζι έσει αλλόναν. Στου Τηλέμαχου εκάμναμεν σούσες. Είσεν σίδερον τζι εβάλλασιν τα σσοινιά τζει πάνω τζαι 'που κάτω είσεν ξύλον τζι εκαθούμαστιν τζι εσουζούμαστιν. Οι κοπελλούδες ελαλούσαν τζαι τραούδκια. Η Ελεγκού ετραούδαν πολλά. Ο Θεός μακαρίσει την αρφούλλαν μου. Καρτζίν της Τριανταφυλλούς ήταν οι Λευκαρίταινες. Ύστερα 'που του Τηλέμαχου ήταν μια ξένη που εκάθετουν, του Ευαγόρα που ήταν εις του Φιερού. Πίσω ήταν του Βασιλάκη, το μεγάλον το σπίτιν ήταν του Βασιλάκη. Απέναντι 'που τες Λευκαρίταινες ήταν το σπίτιν του Φίσιερ τζειαχαμαί τζαι ήταν τζαι η Αννεζού, μια γεναίκα που 'εν επαντρεύτηκεν, έτσι τυφλή, τζι 'εν επαντρεύτηκεν. Ήταν αρκόντοι, τζείνα ούλλα ήταν δικά της τζι έδωκέν τα του Κέστα. Απέναντι 'που του Κέστα ήταν τους Μικουρήδες. Τζείνον που εν' ο Καράγιε ήταν του Πολύδωρου, οπότε επουλήσαν το τζι έπκιασέν το ο θκειος μας ο Καράγιε…..Όταν ετελείωσα την έκτην δημοτικού, είχαμεν μιαν γειτόνισσαν, Φιερούν, η μάνα μου έβαλέν με τζειαχαμαί, να μάθω ράφταινα. Η ράφταινα ελέγετουν Τριανταφυλλού. Εγώ ήμουν πολλά έξυπνη. Που την εθώρουν τζι έκοβκεν, έκοβκα τζι εγώ τζι έραβκα. Επηαίνναν πολλές μαθήτριες στην Τριανταφυλλούν...».
[Μνήμες της Μόρφως (Μορκιά) Ταλαντίνης όπως κατατέθηκαν στο βιβλίο “Η Κερύνεια στις μνήμες των εκτοπισμένων κατοίκων της”, της Θεοφανώς Κυπρή, Λαογραφικός Όμιλος Κερύνειας, Λευκωσία 2021] -
ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΟΔΟΥ
Η οδός Αρχαγγέλου Μιχαήλ (μετά το ’74 ονομάστηκε Atilla Sk) ξεκινά από την πλατεία Παντοπουλείου και καταλήγει στην ομώνυμη εκκλησία είναι δε παράλληλη με την οδό Ελευθερίας. Τα σπίτια και οι αυλές της δυτικής πλευράς της Αρχαγγέλου συνορεύουν με τα καταστήματα, τα σπίτια και τις αυλές της ανατολικής πλευράς τη οδού Ελευθερίας, όπου παλαιότερα ήταν τάφρος των τειχών της Κερύνειας. Για ένα διάστημα είναι παράλληλος της οδού Κωνσταντινουπόλεως της άλλης "Λεωφόρου" της γειτονιάς.
Στην πλειονότητα τους τα κτήρια έχουν διατηρηθεί, σε ορισμένα έχει αλλάξει η χρήση γης (οι χρήστες σίγουρα έχουν αλλάξει).
Έχει διεύθυνση βόρεια-βορειοδυτική με το νότιο όριό της τη συμβολή των οδών Ιουστινιανού (προς ανατολάς), Ηρακλείου (προς δυσμάς) και Ηρακλείου-πλατεία παντοπουλείου (προς νότο). Το βόρειο όριό της, η κατάληξη, είναι η εκκλησία του Αρχάγγελου Μιχαήλ, κτισμένη εκεί στο βορειοδυτικό πύργο του τείχους. -
Στον ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΑΤΑΛΟΓΟ της CYTA υπάρχουν οι παρακάτω καταχωρήσεις:
• ΚΥΡΗΝΕΙΑ Harbour Court, Αρχαγγέλου Μιχαήλ
• Wallen Ian NT, Οικία, Αρχαγγέλου Μιχαήλ 13
• Κουννάς Χριστόδουλος, Οικία, Αρχαγγέλου Μιχαήλ 25
• Μιχαηλίδης Κλεάνθης, Οικία, Αρχαγγέλου Μιχαήλ 6 -
Βασικές ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ:
- Αλληλογραφία και συνομιλία με κατοίκους της περιοχής
- Στοιχεία και πληροφορίες, διορθώσεις και παρατηρήσεις, ενστάσεις και διασταυρώσεις πάρθηκαν από σχετική ανάρτηση του Άδωνι Κωνσταντινίδη για την Αρχαγγέλου Μ. στην ομάδα fb "Kyrenians Globally" - Kyrenians Globally
- - ...αλλά και από την εργασία του Λουκά Λουκά
- Google Earth Pro
- Ημερομηνία
- 1930
- Τύπος
- image
- Μορφή
- jpg
- Χωρική κάλυψη
- 35.341361, 33.319111
- Τοποθεσία
- Οδός Αρχαγγέλου Μιχαήλ
- Αναγνωριστικό
- 1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_000_0717
