Τζαμί Αγά Τζαφέρ Πασιά

Τίτλος

Τζαμί Αγά Τζαφέρ Πασιά

Τζαμί Αγά Καφέρ Πασά

Εναλλακτικός τίτλος

Agha Cafer Pasha Mosque

Δημιουργός

1) Bob Montgomery

2) Εφαρμογή Street View της Google Maps
Επεξεργασμένη

3) WikiMedia

4) Σταύρος Γ. Μιχαηλίδης

5) Εφαρμογή Street View της Google Maps -Επεξεργασμένη

6) Σταύρος Γ. Μιχαηλίδης

7) Google maps

8) twitter

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας - Φώτος Χρ. Λουκάς

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς & Ιωάννα Φουρουκλά

Περιγραφή

Το τζαμί πήρε το όνομά του από τον Οθωμανό κυβερνήτη της Κύπρου Αγά Καφέρ Πασά.

Στη συμβολή των οδών Αγά Τζαφέρ Πασιά και Νικηφόρου Φωκά, είναι το Τζαμί “Agha Cafer Pasha Mosque” (Ağa Câfer Paşa Camii) [Τεμ. 133]. Ουσιαστικά, το Τζαμί καταλαμβάνει τη βορειοανατολική γωνία του οικοδομικού τετραγώνου στο οποίο βρίσκεται το αρχοντικό του Manifold.

Να σημειωθεί πως εδώ πιθανόν να λειτουργούσε η χριστιανική Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης αλλά… «με τον ερχομό των Λουζιτανών, η Αγία Αικατερίνη μετατρέπεται σε καθολική εκκλησία, αφήνοντας στους ορθόδοξους την εκκλησία της Χρυσοπολίτισσας. Παράλληλα, η Ορθόδοξη Μητροπολιτική έδρα της Κερύνειας συγχωνεύεται, μάλλον, με την αντίστοιχη της Λευκωσίας και της Αμμοχώστου.
Οι Ενετοί δεν προχώρησαν σε αλλαγές ώσπου ήρθαν οι Τούρκοι οι οποίοι δεν έχτισαν τίποτε άλλο στην πόλη, παρά μόνο έναν μιναρέ, στο κτήριο που χρησιμοποιούσαν για τζαμί…».
[Πηγή: «Ιστορική και Πολεοδομική εξέλιξη της Κερύνειας», Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Γεωγραφίας, Διπλωματική Εργασία του Κύρου Μάριου].

Η Ρήνα Κατσελλή στο βιβλίο της “Κερυνια-Ιστορική & λαογραφική έρευνα”: «…Καθόλου απίθανο να ήταν βυζαντινή εκκλησιά και το σημερινό τζαμί, το γνωστό σαν τέμενος Τζαφέρ Πασά. Γριές Κερυνιώτισσες με βεβαίωσαν πως ήταν εκκλησιά της Αγίας Αικατερίνης και πως πήγαιναν σε μια κόγχη, κοντά στο μιναρέ, και άναβαν ένα καντήλι στη χάρη της.

Αυτή την εκδοχή την απορρίπτει ο Ι. Περιστιάνης, λέγοντας στο βιβλίο του «Γενική ιστορία της νήσου Κύπρου» πως η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης βρισκόταν μέσα στο φρούριο και μάλιστα στον Ν.Α. πύργο, που ήταν γνωστός με το όνομα Καρά Σου. Αυτό το στηρίζει σε μαρτυρία του Γ. Τζέφφερυ, που φέρνει σαν απόδειξη μια διαθήκη του 1406 που λέγει: “Anteportam castrilicet in bancodomini Castelleni”.
Δεν είναι όμως δυνατό να καθοριστεί απόλυτα η θέση της από το “anteportam”. Γιατί πρώτα, όπως αναφέρει και ο Ι. Περιστιάνης, υπήρχαν τρεις πόρτες στο φρούριο. Και δεύτερο γιατί πραγματικά τα γραφεία του διοικητή της χώρας, τουλάχιστον επί Τουρκοκρατίας, ήταν απέναντι από το φρούριο, άλλα όχι εκεί που είναι το σημερινό τζαμί. Εκτός από αυτό ίσως με τη λέξη κάστρο να εννοεί όχι την είσοδο του φρουρίου της Κερύνιας, μα την είσοδο των τειχών της πόλης, γιατί πολύ συχνά συγχύζουν οι ιστορικοί την Κερύνια σαν πόλη με το φρούριό της κι έτσι πολλές φορές λέγοντας Κερύνια εννοούν το φρούριο και αντιστρόφως. Άλλωστε το ότι τώρα είναι τζαμί είναι ένδειξη πως ήταν προηγουμένως λατινικός χώρος. Είναι γνωστό πως σαν ήρθαν οι Τούρκοι πήραν τους λατινικούς ναούς και τους έκαναν τεμένη, αφού εχθροί τους ήταν οι Λατίνοι και όχι οι ντόπιοι ορθόδοξοι Έλληνες…».

Την δική τους άποψη καταθέτουν από το Ίδρυμα Κώστα και Ρίτας Σεβέρη (*)
Βρίσκεται σε έναν απότομο λιθόστρωτο δρόμο που οδηγεί κατευθείαν στο λιμάνι της Κερύνειας και πήρε το όνομά του από τον Οθωμανό κυβερνήτη της Κύπρου Αγά Καφέρ Πασά. Ο Αγάς δώρισε το οικόπεδο και κατόπιν επιθυμίας του χτίστηκε μέσα σε αυτό το τζαμί, το 1589-90.
Κατασκευασμένο από λαξευμένες πέτρες, το τζαμί είναι χτισμένο σε εμφανώς οθωμανικό στιλ, αν και ορισμένες πηγές υποστηρίζουν ότι το κτίριο προυπήρχε, ως αποθήκη των Λουζινιάνων. Η ορθογώνια κατασκευή έχει τρεις κύριους χώρους και διαθέτει έναν μόνο μιναρέ, στη βορειοδυτική γωνία, όπου υπάρχει μια μαρμάρινη επιγραφή με την ιστορία του Αγά Καφέρ Πασά.
Είναι ο μεγαλύτερος χώρος λατρείας μεταξύ των τριών τζαμιών της πόλης της Κερύνειας, με τα μικρότερα τζαμιά Γιαζικιζάντε και Ατζέμζάντε να βρίσκονται στην τουρκική συνοικία στην άνω Κερύνεια. Στα νοτιοανατολικά του τζαμιού βρίσκεται η βρύση Hasan Kavizade Huseyn Efendi, που χτίστηκε το 1841.
Όταν ο συνταγματάρχης Manifold, ένας εκκεντρικός Άγγλος, έχτισε το σπίτι του στην Κερύνεια ακριβώς πίσω από το τζαμί, ενοχλούνταν από τις κλήσεις για προσευχή από τον Hotza του τζαμιού Cafer Pasha. Έτσι, πρόσφερε στην τουρκική κοινότητα 500 λίρες για να μετακινήσουν, πέτρα πέτρα, το τζαμί σε ένα μέρος έξω από την πόλη!

(*) Ίδρυμα Κώστα και Ρίτας Σεβέρη

1η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει νότια
Η βόρειες όψεις των κτηρίων της οδού Αγά Τζαφέρ Πασιά όπως φαίνονται από το λιμάνι
Το κτήριο με τις καμάρες στο βάθος είναι η κατοικία Δημοσθένη Σεβέρη και ανάμεσα σ' αυτό και τα κτήρια της Ακτής Κανάρη δεσπόζει ο μιναρές του τζαμιού.

2η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει ΝΔ.
Το Τζαμί Agha Cafer Pasha με το μιναρέ του, στη γωνια των οδών Αγά Τζαφέρ Πασιά (δεξιά) και Νικηφόρου Φωκά (αριστερά).
Δεξιά διακρίνεται τμήμα του κτηρίου (Τεμ. 91) ιδιοκτησίας Γρηγόρη Δημητριάδη και αργότερα των θυγατέρων του Ευανθίας Δημητριάδη και της Κοραλίας Χαραλάμπους.
Στο βάθος διακρίνεται τμήμα του βόρειου κτηρίου του αρχοντικού Manifold [Τεμ. 132]. Το ανώι παραχωρείται στην οικογένεια του butler, Γιώργου Κωστάμπεη, οποίος ζει εκεί με την οικογένεια του. Το ισόγειο με τις καμάρες είναι χώροι στάθμευσης των αυτοκινήτων.

3η Φωτ.: μετα το 1974. Ο φακός ατενίζει προς ανατολάς.
Δεξιά φαίνεται το τμήμα του βόρειου κτηρίου του αρχοντικού Μ. Σιακαλλή και αργότερα του Manifold [Τεμ. 132].
Το ανώι του διώροφου παραχωρείται στην οικογένεια του butler του, Γιώργου Κωστάμπεη, οποίος ζει εκεί με την οικογένεια του. Το ισόγειο με τις καμάρες είναι χώροι στάθμευσης των αυτοκινήτων.
Δίπλα είναι το Τζαμί Agha Cafer Pasha Mosque [Τεμ. 133].

4η Φωτ.: μετα το 1974. Ο φακός ατενίζει ανατολικά.
Αριστερά-βόρεια, η είσοδος στα διαμερίσματα Marabou [Τεμ. 235].
Στους ορόφους πάνω από το ομώνυμο Bar-Restaurant, λειτουργούν τα διαμερίσματα τα οποία έχουν είσοδο επί της Aga Jafer Pasha, όπως φαίνεται και στα στοιχεία εγγραφής της εταιρείας “Marabou Bird Ltd”.
Δεξιά, τμήμα του βόρειου κτηρίου του αρχοντικού Μ. Σιακαλλή και αργότερα του Manifold [Τεμ. 132] και δίπλα το Τζαμί Agha Cafer Pasha Mosque [Τεμ. 133].

5η Φωτ.: Φωτογραφία μετα το 1974. Ο φακός ατενίζει ανατολικά.
Αριστερά-βόρεια, η είσοδος στα διαμερίσματα Marabou [Τεμ. 235].
Στους ορόφους πάνω από το ομώνυμο Bar-Restaurant, λειτοργούν τα διαμερίσματα τα οποία έχουν είσοδο επί της Aga Jafer Pasha, όπως φαίνεται και στα στοιχεία εγγραφής της εταιρείας “Marabou Bird Ltd”.
Δεξιά, τμήμα του βόρειου κτηρίου του αρχοντικού Μ. Σιακαλλή και αργότερα του Manifold [Τεμ. 132].
Στο βάθος δεσπόζει ο μιναρές του Τζαμιού Agha Cafer Pasha Mosque [Τεμ. 133].

6η Φωτ.: Αριστερά ο μιναρές του τζαμιού Ağa Câfer Paşa Camii [Τεμ. 133].Το οικοδόμημα στα βόρεια του αρχοντικού του Manifold, δίπλα (δυτικά) από το τζαμί και το οποίο προοριζόταν για το υπηρετικό προσωπικό. Το ανώι παραχωρείται στην οικογένεια του butler του, Γιώργου Κωστάμπεη, οποίος ζει εκεί με την οικογένεια του [Τεμ. 132]. Το ισόγειο είναι χώροι στάθμευσης των αυτοκινήτων.

7η Φωτ.: Ο φακός επί της οδού Μιαούλη (η μικρή ανηφόρα η οποία οδηγεί από το Τζαμί στην Αστυνομικό Σταθμό) ατενίζει δυτικά.
Το Τζαμί Ağa Câfer Paşa [Τεμ. 133] με το μιναρέ του στη γωνία των οδών Aga Jafer Pasha και Νικηφόρου Φωκά.

8η Φωτ.: Ο φακός επί της οδού Αγά Τζαφέρ Πασιά ατενίζει δυτικά.
Αριστερά-νότια το Τζαμί [Τεμ. 133] και απέναντι-βόρεια, μέρος της αυλής του κτηρίου της οικογένειας Γρηγόρη Δημητριάδη [Τεμ. 91].
Στο βάθος, τμήμα του βόρειου μέρους του αρχοντικού Manifold- με χώρους στάθμευσης στο ισόγειο και κατοικία στο ανώι [Τεμ. 132]

Ημερομηνία

1956
1974/...
1974/...
1974/...
1974/...
1974/...
1974/...
1974/...

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Μνημείο See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.341194, 33.320605

Τοποθεσία

Οδός Αγά Τζαφέρ Πασιά

Αναγνωριστικό

1007_Αγά Τζαφέρ Πασιά_000_133_0556
1007_Αγά Τζαφέρ Πασιά_000_133_0549
1007_Αγά Τζαφέρ Πασιά_000_133_0550
1007_Αγά Τζαφέρ Πασιά_000_133_0551
1007_Αγά Τζαφέρ Πασιά_000_133_0552
1007_Αγά Τζαφέρ Πασιά_000_133_0553
1007_Αγά Τζαφέρ Πασιά_000_133_0554
1007_Αγά Τζαφέρ Πασιά_000_133_0555