Σπίτι Δέσποινας Παπασάββα "της Χαρτσιωτούς"

Τίτλος

Σπίτι Δέσποινας Παπασάββα "της Χαρτσιωτούς"

Δημιουργός

1η) Μάρω Δημητριάδου

2η) google

3η) Παράσχος Σεκκίδης

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ: Ο φακός επί της οδού Χρυσοπολιτίσσης ατενίζει νότια.
Αριστερά-ανατολικά διακρίνεται το σπίτι ιδιοκτησίας Ελένης Τοτόζη και Πετρή Μιχαηλίδη [Τεμ. 237].
Δεξιά-δυτικά στη φωτογραφία στη θέση του διώροφου ήταν το σπίτι και ο φούρνος της Λαμπιάδας [Τεμ. 125].
Ακολουθούν, η οδός Κων/νου Πορφυρογέννητου (με κατεύθυνση προς δυσμάς απέναντι από τον ημικυκλικό πύργο της οδού Αρχαγγέλου Μιχαήλ) και το σπίτι της Δέσποινας Παπασάββα "της Χαρτσιωτούς" [Τεμ. 154], ο όροφος του οποίου κτίστηκε μετά το 1974.

Το ισόγειο σπίτι, Χρυσοπολιτίσσης 1, είναι δίπλα στο φούρνο του Συμεού και είναι η κατοικία της Δέσποινας Παπασάββα, χήρα Σάββα Παπασάββα, γνωστή και ως “Χαρτσιωτού”, λόγω της καταγωγής της από τη Χάρτζια. Το σπίτι [Τεμ. 154] είναι γωνιακό και “βλέπει” στον παρακείμενο δρόμο, την οδό Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου.
Η οικογένεια Παπασάββα έχει δύο παιδιά, τη Μαίρη (Πιερίδου) και τον Άκη (έγγαμος με δύο παιδιά).
Ο Σάββας Παπασάββας, με καταγωγή από το Καράκουμι, είναι ξάδελφος του Γεώργιου Παπασάββα από το ΠέλλαΠαϊς, συζύγου της Ελένης Κ. Λιβέρδου οι οποίοι κατοικούν στην γωνία οδού Ελευθερίας 45 και Μπουμπουλίνας 1, στην ανατολική είσοδο της “Περβολιάς”. [Πληροφορία: Λάκης Αναστασιάδης].

«Η οικογένεια Παπασάββα έμενε δυτικά του χωριού κοντά στη εκκλησία του Αγίου Βασίλη σε ένα δίπατο σπίτι μεγάλο με χωράφι από πορτοκαλιές και μανταρινιές. Η περιουσία πουλήθηκε τη δεκαετία του '60 σε ένα εγγλέζο ταξίαρχο. Η μητέρα του Άκη έγινε μοναχή σε ένα μοναστήρι έξω από τη Λεμεσό…».

Η Χρυσούλλα Ελευθερίου σημειώνει: « Η Δέσποινα Παπασάββα από την Χάρτσια, ήταν γνωστή ως Χαρτσιωτού και ήταν μητέρα της Μαίρης Παπασάββα που ήταν καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας και ένα διάστημα ήταν διορισμένη στο Θέκλειο Γυμνάσιο Λεμεσού . Ζούσε πριν την εισβολή στην Αμμόχωστο και ήταν παντρεμένη με γιατρό. Μετά την εισβολή ήρθε και η μητέρα της η Δέσποινα στη Λεμεσό. Ο γιος της ήταν ο Άκης Παπασάββας που ήταν ένα διάστημα βοηθός Γεν. Εισαγγελέας. Ήταν δικηγόρος το επάγγελμα κ ήταν παντρεμένος στη Λευκωσία… Μετά την εισβολή αρρώστησε ο άντρας της κόρης της ο γιατρός και πέθανε κι' αυτή (σημ. η Δέσποινα) πήγε στον Άγιο Γεώργιο Αλαμάνου έξω από την Λεμεσό και πήγαινα συχνά και την έβλεπα και της έπαιρνα και φιάλες οξυγόνου. Έμεινε εκεί ως καλόγρια κ πέθανε εκεί. Ήταν πολύ καλή γυναίκα. Ο Άκης και η γυναίκα του είχαν δικηγορικό γραφείο στη Λευκωσία και νομίζω το συνέχισαν και τα παιδία του. Πεθερός του Άκη Παπασαββα του γιου της ήταν ο Νικόλαος Ξιούτας γυμνασιάρχης από τη Λευκωσία…».

Και η Έλλη Γιαγκιώζη συμπληρώνει: «…Το σπίτι της μάμμας του Άκη Παπασάββα ήταν δίπλα στο φούρνο του Συμεού .Ο πατέρας του ήταν που το Καράκουμι... Ο Άκης δεν κάθισε πότε στη γειτονιά. Ερχόταν όταν ήταν φοιτητής και μετά όταν παντρεύτηκε την κόρη του Ξιούτα, την Νέλλα, ερχόταν το καλοκαίρι και τα Σαββατοκύριακα…».

2η Φωτ.: Ο Άκης Παπασάββας, γιος της Δέσποινας της "Χαρτζιωτούς", χήρα Σάββα Παπασάββα, οι οποίοι διαμένουν στην οδό Χρυσοπολιτίσσης αρ. 1. [Τεμ. 154].

3η Φωτ.: Ο Γιώργος Σεκκίδης κάποια περίοδο φέρεται να ενοικάζει το σπίτι στη γωνία των οδών Χρυσοπολίτισσας και Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου, ιδιοκτησίας Δέσποινας 'Χαρτζιωτούς", χήρα Σάββα Παπασάββα [Τεμ. 154].

Το αρχικό σπίτι ήταν παλιό και το νοίκιαζε σε μία πολυμελή οικογένεια, στο Γιώργο Σεκκίδη “Βόγγο” και την Ελένη, όπως θυμάται η Χρυσούλλα Ελευθερίου. Μετά, γύρω στο ‘60-‘61 το γκρεμίζει και το ξανακτίζει και έκτοτε μένει εκεί η οικογένεια της Δέσποινας, μέχρι τον Ιούλιο του ’74.
Η οικογένεια του Γιώργου και της Ελένης έχει έξη (6) παιδιά, Τάκης (Χρήστος) γνωστός στο λιμάνι ως… καθηγητής! (σύζυγος Δέσποινας Κωνσταντίνου Τάττη από το Καράκουμι, Σωτηρούλλα Φωτίου- Σεκκίδου), Παράσχος (σύζυγος Μαρούλας), Μίκης, Σωτήρης “Σορκός”, Ανδρέας “Αλήτης” (σύζυγος Ευφροσύνης Μεϊτάνη από Κάρμι) και Ξένια .
Ο Γιώρκος Σεκκίδης (Βόγγος) είναι αδελφός του Επαμεινώντα Σεκκίδη (Παοντή) και σύντροφός του στο καθημερινό ψάρεμα με τα δίχτυα με τη βάρκα του Παοντή “Διγενής”. Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν εθελοντής με το Κυπριακό Σύνταγμα.

Η Έλλη Γιαγκιώζη θυμάται: «Έμεναν δίπλα από το φούρνο του πάτερα μου. Φτωχοί όπως όλοι λιμανιώτες αλλά αξιοπρεπείς. Δεν είχε πλούσιους η γειτονιά γι αυτό και είμαστε αγαπημένοι. Η μητέρα τους, η θεία μας ή Ελένη, παρόλα τα προβλήματα πάντα γελαστή όπως όλη η οικογένεια. Ο Παράσχος ήταν συμμαθητής μου στο δημοτικό. Το σπίτι που έμεναν ήταν του Άκη Παπασάββα».

Δυο ιστορίες για το Βόγγο και τον Αλήτη μπορείτε να διαβάσετε στις «Σκόρπιες αναμνήσεις από την Κερύνεια», Του Σπύρου Κλεάνθους, με υπότιτλο «Ο Μαγκλής» και «Ο Τούρκος παλαιστής» στον ηλεκτρονικό σύνδεσμο

Cyprus History Notch

Ημερομηνία

2023
1974/...
1938

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Οικία/Διαμέρισμα See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.341088, 33.3196012

Τοποθεσία

Οδός Χρυσοπολιτίσσης

Αναγνωριστικό

1210_Χρυσοπολιτίσσης_001_154_0575
1210_Χρυσοπολιτίσσης_001_154_0619
1210_Χρυσοπολιτίσσης_001_154_0633