Ξενοδοχείο Ψιλογένη

Τίτλος

Ξενοδοχείο Ψιλογένη

Εναλλακτικός τίτλος

Διώροφο Χρυσοδοντούς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Απόκομμα από την εφημερίδα “Πρωινή”, 1934-04-01
Το σπίτι της Κυριακούς της "Χρυσοδοντούς" [Τεμ. 172 & 173 & 174] κτίστηκε από την ίδια με οικονομική βοήθεια του γαμπρού της Ψιλογένη μετά τον γάμο του με την κόρη της, την Αναστασία, το 1927. Το κτίσμα τελείωσε το 1931 και λειτούργησε ένα διάστημα ως ξενοδοχείο! Μετά το 1939 χωρίστηκε σε δυο κατοικίες…[Σχόλιο: Φρίξος Ψιλογένης]

Ανάμεσα στην οδό Μ. Κωνσταντίνου και στην Ιουστινιανού, απέναντι από τη Δημοτική Αγορά -το Παντοπουλείο-, είναι ένα μεγάλο Διώροφο πετρόκτιστο κτήριο [Τεμ. 172 & 173] με κεραμίδια, κτισμένο το 1931, ιδιοκτησίας Κυριακής Σάββα Φιερού, γωνστή ως "Κυριακού η Χρυσοδοντού".
Σύζυγος της ο Κυριάκος "Τζυρκαλλής" Φρυδάς, με τον οποίον απέκτησε δύο κόρες, τη Μαργαρίτα Γεωργιάδη και την Αναστασίας Ψιλογένη.
Ο Τζυρκαλλής, με καταγωγή από τον Καραβά, έχει καφενείο στο λιμάνι, εκεί που αργότερα μετατρέπεται σε εστιατόριο-μπαρ, το “Harbour Club”.
Το διώροφο είναι μοιρασμένο σε δύο ιδιοκτησίες με τα ανώια να έχουν εισόδους από Ιουστινιανού και Μεγάλου Κωνσταντίνου αντίστοιχα, με τις οποίες προίκησαν τις κόρες τους.

Για τον Τζυρκαλλήν δύο λόγια:
«…Επήαιννεν στο καφενείον του Τζυρκαλλή. Ο καφενές του Τζυρκαλλή ήταν το σπίτιν στο οποίον εμείνισκεν ο Ιταλός ο Πρέσβης. Το σπίτιν τζιείνον είναι το τελευταίον σπίτιν εις το λιμάνιν, που εννά πιάσεις το ανήφορον να πάεις εις την Αστυνομίαν. Το σπίτιν που είσιεν η Εγγλέζα, που το έκαμεν μπαρ, το 'Harbour club'. Σε τζιείνον το σπίτιν ήταν ο Τζυρκαλλής, ο άντρας της μακαρίτισσας της Χρυσοδοντούς, που έκαμνεν τα ψουμιά. Ήταν καφενείον…» [Απόσπασμα από συνέντευξη του Σωτήρη Νικολάου, όπως δημοσιεύεται στο βιβλίο ‘Η Κερύνεια μέσα από τις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’, έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας].

Για την ιστορία του διώροφου καταθέτει η Μόρφω (Μορκιά) Ταλαvτίvη, σε συνέντευξη της όπως δημοσιεύεται στο βιβλίο ‘Η Κερύνεια μέσα από τις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’, έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας].

«…Ο Λοϊζίδης ήταν 'που τον Καραβάν, ήταν σπουδασμένος πολλά. Τον Λοϊζίδην εσπούδασέν τον ο Χατζηπεδουλής….ήταν αδερφός του Λοϊζίδη. Ο Λοϊζίδης ήταν δικηγόρος. Τζείνος είσιεν τον καφενέν, ο Χατζηπεδουλής, τζι επήρεν την θκειαν μας την αδερφήν του τζυρού μου, την Μορκιάν… Ο Χατζηπεδουλής είσιεν τον καφενέν τζιειαμαί πόν' το παζάριν, που το έσιει τωρά η Χρυσοδοντού, που εν' που τον Καραβάν, που έσιει τωρά τον φούρνον. Τζείνη εγόρασεν τα σπίδκια της θκειας μας της Μορκιάς. Η θκεια μας η Μορκιά επέθανεν κοπελλούδα είκοσι χρονών τζι άφησεν τέσσερα μωρά ορφανά του Χατζηπεδουλή…».

Ενώ ο Φρίξος Ψιλογένης συμπληρώνει: «Το σπίτι κτίστηκε από την γιαγιά μου με οικονομική βοήθεια του πατέρα μου μετά τον γάμο του με την μητέρα μου το 1927. Το κτίσμα τελείωσε το 1931 και λειτούργησε ένα διάστημα σαν ξενοδοχείο! Μετά το 1939 χωρίστηκε σε δυο κατοικίες…».

Σύμφωνα με μία πληροφορία, το “Λαϊκόν Κέντρον” στεγάζεται στο ανώι του σπιτιού της Χρυσοδοντούς. Πρόκειται για μια λέσχη στην οποίαν συγκεντρώνονται διάφοροι οι οποίοι περισσότερο έχουν εθνική δραστηριότητα, με επικεφαλής τον Δικωμίτη Γιώργο Καραγιάννη, Διευθυντής της Σεβερείου.

Απόσπασμα από συνέντευξη του Φρίξου Βράχα, όπως δημοσιεύεται στο βιβλίο ‘Η Κερύνεια μέσα από τις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’, έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας:
«…Το 'Λαϊκόν Κέντρον' ήταν περισσότερο λέσχη, ένα καφενείο στο οποίο συγκεντρώνονταν διάφοροι με επικεφαλής τον Γιώργο τον Καραγιάννη (σ.σ. Με καταγωγή από το Δίκωμο, ο οποίος διετέλεσε Διευθυντής της Σεβερείου Σχολής), οι οποίοι περισσότερο είχαν εθνική δραστηριότητα. Το 'Λαϊκόν Κέντρον' στεγαζόταν πίσω από τη Δημοτική αγορά, αν δεν απατώμαι, στο ανώγι του σπιτιού της Χρυσοδοντούς, πάνω από τον φούρνο της...».

Το τμήμα του διώροφου με τα δύο καταστήματα στη νότια πλευρά του διώροφου [Τεμ. 172], στη γωνία με την οδό Μεγάλου Κωνσταντίνου και την είσοδο του ανωιού επί της Μεγ. Κωνσταντίνου, είναι ιδιοκτησίας της κόρης της Κυριακούς, της Μαργαρίτας. Στο σπίτι μένει η οικογένεια Μαργαρίτας και Κύριλλου Γεωργιάδη με τα παιδιά τους, τον Κώστα Μητσίδη (από τον πρώτο γάμο της Μαργαρίτας, σύζυγος Πολυξένης Λεπτού), Δημήτρη Δημητρίου (σύζυγος Εύας Τσιαρκέζου, ο οποίος εργάζεται στο Ταχυδρομείο Κερύνειας και αργότερα μεταναστεύει στο Λονδίνο), Λυκούργο Γεωργιάδη, Κυριακή (Κική) Γεωργιάδου και Αντώνη (Νώνη) Γεωργιάδη.
Η Μαργαρίτα παντρεύεται σε πρώτο γάμο με το, φιλόλογο Χριστόφορο Μητσίδη και μετά το θάνατό του, τον Κύριλλο (Κυριλλή) Γεωργιάδη.
Ο Κύριλλος είναι γιος του Δημητρίου Γεωργιάδη, από την Πάνω Κερύνεια. Αρχικά εργάζεται ως οδηγός φορτηγού αυτοκινήτου μεταφορών, μιας και ο πατέρας του ήταν αμαξάς, είχε κάρο.

3η Φωτ.: Ο γάμος του Ευριπίδη Ψιλογένη με την Αναστασία Κυριάκου, στις 13 Νοεμβρίου του 1927. Φωτογραφία παρμένη στο προαύλιο του Αρχ. Μιχαήλ. Δεξιά από τη νύφη διακρίνεται η μητέρα της, η Κυριακού "Χρυσοδοντού".

Το υπόλοιπο σπίτι (βόρεια, γωνία με Ιουστινιανού) [Τεμ. 173] ανήκει στην οικογένεια Αναστασία Κυριακού, σύζυγο Ευριπίδη Ψιλογένη. Το ζεύγος είναι εγκατεστημένο στη Νότια Αφρική κι έτσι το ανώι νοικιάζεται κατά διαστήματα. Η είσοδος του ήταν από την οδό Ιουστινιανού.
Παιδιά τους είναι η Κυριακή Ψιλογένη-Fotsios, Φρίξος (σύζυγος Αργυρώς Κόμπου, από Τανζανία), Ρένος (σύζυγος Anne), Λέλλος και Έλλη.

2η Φωτ.: Απόκομμα από την εφημερίδα “Πρωινή”, 09-05-1934.
Το σπίτι της Κυριακούς της "Χρυσοδοντούς" [Τεμ. 172 & 173 & 174] κτίστηκε από την ίδια με οικονομική βοήθεια του γαμπρού της Ψιλογένη μετά τον γάμο του με την κόρη της, την Αναστασία, το 1927. Το κτίσμα τελείωσε το 1931 και λειτούργησε ένα διάστημα ως ξενοδοχείο! Μετά το 1939 χωρίστηκε σε δυο κατοικίες…[Σχόλιο: Φρίξος Ψιλογένης].

Δημιουργός

1+2) Εφημερίδα "Πρωινή"

3) Φρίξος Ψιλογένης "Θύμησες και βιώματα"

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Ημερομηνία

1934-04-01
1934-05-09
1927

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Ξενοδοχείο See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Εκδήλωση See all items with this value

Συσχέτιση

Διώροφο Αναστασίας Ψιλογένη

Χωρική κάλυψη

35.340768, 33.319401

Τοποθεσία

Οδός Ερμού

Αναγνωριστικό

1060_Ερμού_000_172_0858
1060_Ερμού_000_173_0860
1060_Ερμού_000_173_0859