Ταβέρνα Παμπόρη / Baltabak

Τίτλος

Ταβέρνα Παμπόρη / Baltabak

Μπακάλικο Θεόδωρου ΠαπαΑγαπίου / Μιλή Δωροθέου

Δημιουργός

Σταύρος Μιχαηλίδης

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Ο φακός επί της οδού Ερμού ατενίζει προς νότο.
Δεξιά (δυτικά) διακρίνεται η Δημοτική Αγορά, το παντοπουλείο [Τεμ. 170], στη μέση ο ΝΔ πύργος του τείχους -καμούζα [Τεμ. 197] και αριστερά του ένα κατάστημα με διαφορετικές χρήσεις και χρήστες [Τεμ. 184].

Ανάμεσα στο στενό δρομάκι πίσω από την καμούζα και την οδό Μεγάλου Κωνσταντίνου, στον αρ. 6 της Ερμού, είναι ένα το κατάστημα αυτό, απέναντι από το ψαροπωλείο του Κιάμιλου, το οποίο αρχικά λειτουργεί ως παντοπωλείο-καφεκοπτείο με τον Ηλία Πετρίδη.
Αργότερα ως Ταβέρνα με διάφορους κατά καιρούς ιδιοκτήτες. Πρώτος ο Χριστόδουλος Παμπόρης, ακολουθεί ο Τκ Balkapak και τέλος ο Θεόδωρος ΠαπαΑγαπίου, ο οποίος κάποια στιγμή το μετατρέπει σε μπακάλικο και στη συνέχεια το αναλαμβάνει ο Μιλής Θεοδώρου.
[Πληροφορίες: Σίμος Σιμάκης, Κώστας Μητσίδης, Σάντρα Θεοδώρου Χατζημανώλη].

Αναλυτικά:

2η Φωτ.: Σκίτσο του Γιώργου Ελισσαίου το οποίο απεικονίζει το καφεκοπτείο το Ηλία Πετρίδη [Τεμ. 184], το οποίο -αρχικά- βρίσκεται στο κατάστημα [Τεμ. 184] πίσω-βόρεια του νοτιοδυτικού πύργου, της καμούζας, στην οδό Ερμού. Σε πρώτο πλάνο ο Ηλίας Πετρίδης απεικονίζεται να καβουρδίζει τον καφέ και η τυφλή Σταυρού Φακολά να αλέθει τον καβουρδισμένο καφέ.
Αργότερα το κατάστημα αλλάζει χρήση, μετατρέπεται σε ταβέρνα υπό τον Χριστόδουλο 'Ττοουλή' Παμπόρη, αργότερα αναλαμβάνει ο Τ/κ Baltabak, γίνεται μπακάλικο υπό τον Θεόδωρο Παπά και τέλος το μπακάλικο του Μιλή Δωροθέου.

Την περίοδο 1929-1937, στο χώρο αυτό λειτουργεί μπακάλικο-καφεκοπτείο ο Ηλίας Πετρίδης. Ο ίδιος καβουρδίζει το καφέ και η τυφλή Σταυρού Φακολά αλέθει τον καβουρδισμένο καφέ, όπως αποτυπώνεται σε σκίτσο στο βιβλίο του Γιώργου Ελισσαίου “Τζιερύνεια μάνα μου”, Έκδοση Λαογραφικού Ομίλου Κερύνεια, 2008.
Αργότερα, ο Η. Πετρίδης μεταφέρει το καφεκοπτείο στο ισόγειο του σπιτιού του, επί της οδού Ελλάδος, αρ.78.
Ο Ηλίας κατάγεται από το χωριό Διόριος και η σύζυγός του η Μαρίτσα Μιχαηλίδη από τη Θέρμια. Παιδιά της οικογένειας είναι η Ηλιάδα (σύζυγος Φιλάρετου Αργυρίδη), Ελένη (σύζυγος Κώστα Κασμίρη), Χρυστάλλα (σύζυγος Γιάννη Σπύρου), Πέτρος και Γιώργος.

3η Φωτ.: Ηλίας Πετρίδης με τη σύζυγο του Μαρίτσα Μιχαηλίδη.
Ο Ηλίας διατηρεί καφεκοπτείο βόρεια του νοτιοδυτικού πύργου των τειχών-καμούζα [Τεμ. 184], στη συμβολή των οδών Ερμού και Μεγ. Κωνσταντίνου. Αργότερα μεταφέρει το καφεκοπτείο στο ισόγειο του σπιτιού του στην οδό Ελλάδος, δυτικότερα.

«..Είχαμε κατάστημα... Ήταν μπακάλικο και ιδίως εκάμναν τον καφέ… Τον επρομήθευαν οι εμπόροι της Λευκωσίας. Τον εκαβούρδιζαν σε ειδικό καβουρδιστήρι που άναβε με ξύλα και μόλις εψήννετουν, τον εβγάζαν, τον απλώθαν να κρυώσει και τον εβάζαν σε μηχανή. Η μηχανή ήταν τα τελευταία χρόνια. Πριν, τα πρώτα χρόνια που θυμούμαι κι εγώ, εβάζαν τον καφέ σε μύλο, να τον αλέσουν, αλλά χειροκίνητο. Είχαμε δκυο. Τζαι μια γυναίκα τυφλή, που δεν έξερεν τίποτε άλλον να κάμνει, έρχετουν κι άλεθεν τον καφέ. Ήταν η Σταυρού. Κατά τον τρόπο που τον έθελες, έπρεπε τόσο να ξανθίνει, τόσο να ψηθεί. … Τον καφέ εφέρναν τον από το εξωτερικό οι Σιουκκιούρογλου και οι Λυμπουρήδες και επρομηθεύαν τον πατέρα μου. Είχε μεγάλα κουτιά, όχι λαμαρίνα, σίδερο, ένα μέταλλο καθαρότατο και τον έβαζε εκεί μέσα. Και τον εζύγιζεν, πενήντα δράμια καφέ, εκατόν δράμια, όσον ήθελες. Εκείνος είχε σακουλάκια εκεί, τον έβαζεν μέσα, τον εζύγιζεν, τους το ετύλιγεν λίγο από πάνω, να μην χυθεί. Το πρώτο καφεκοπτείο ήταν απέναντι στην παλιά αγορά. Στο τέλος, όταν εγέρασεν, ήλθε και είχε το κατάστημα κάτω από το σπίτι μας κι έτσι εβοηθούσαν τον όλοι. Το καφεκοπτείο δεν ήταν μεγάλο, αλλά ήταν φημισμένο για τον καφέ του. …. Ήταν το πρώτο καφεκοπτείο. Ο πατέρας μου ήρτεν από το Δκιόριος στην Κερύνεια και όταν εγίνην δεκαεφτά, δεκαοχτώ χρονών άνοιξε κατάστημα δικό του. Στο κατάστημα εδούλευαν ο Αντρόνικος Χαραλαμπίδης 'που τη Θέρμια, αδελφότεκνος της μάμμας μου, και άλλα παιδκιά, από το Δίκωμο ο Χριστάκης, ένα παιδί από τον Κάμπο, ο Χαμπής. Στο κατάστημα είχε σάκους με φασόλια, κουκιά, επαράγαν εις τη Θέρμια και κουκιά, εσπέρναν τα, και φιστίκια, ρεβίθια, λουβί. Είχαν και σαπούνι πράσινο και άσπρο 'που τους Κασπαριάν εις τη Λευκωσία, πλάκες. Επίσης επωλούσαν σχοινιά, σταφίδκια, κουδαμέ, ζάχαρη σε σακούλα, τσάι σε κουθκιά μεταλλικά, ταχίνη, κονσέρβες, σαρδελάκια σε κουτιά, σαλμό πολύ ωραίο, ρέγγες, λάδι ντόπιο. Είχεν ένα είδος βούτυρο, βενζιταλίνη, άσπρη, χιονάτη. Όταν δεν ετρώγαν λάδι, που ενηστεύαν, ετηγανίζαν μ' εκείνο. Επίσης είχαν λαδόκολλες, τυριά εξωτερικά, που εφέρναν από την Τουρκία, μεγάλα σε κεφάλια, κασκαβάλλια τα ελέγασιν. Είσεν ξίδιν. Τζαι άμαν ήταν να μαλλώσει κανένας στην Τζερύνειαν ελέαν του “Έσιει ξίδιv ο Ηλίας κονφτερόv”. Έκαμνεν ξίδιν ο ίδιος. Είχε μαγιά κι επαράγγελλεν να του φέρουν κρασί τζι έκαμνεν την αναλογία ο ίδιος. Ακόμα είσεν τζιαι κουφέττες με αμύγδαλο, πο' τούτες των γάμων, που τις εγόραζεν 'που τον Σταυρήν τον Μασώνον. Ψωμιά εφέρναν οι μαντζίποι, ήταν δύο, ο Συμεός τζιαι η Κυριακού. Ο κόσμος έτρωγεν μπόλικα όσπρια και χόρτα….». [Απόσπασμα από συνέντευξη της Χρυστάλλας Σπύρου η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο ‘Η Κερύνεια μέσα από τις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’, έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας].

Ο Χριστόδουλος “Ττοουλής” Παμπόρης, είναι νυμφευμένος με τη Θεοδώρα Αχιλλέα Δωροθέου και πατέρας του Ερρίκου, Νίνου, Δώρου, Αντρέα (Πεπή) και Αλεξάνδρας. Κάποια στιγμή αφήνει την ταβέρνα και αναλαμβάνει ως οδηγός λεωφορείου ΚΕΜ στην Λευκωσία . Η οικογένεια Παμπόρη μένει στην οδό, Περικλέους στον αρ. 21, απέναντι από το ξενοδοχείο Acropole.

Όταν φεύγει ο Παμπόρης, την ταβέρνα-σουβλατζίδικο αναλαμβάνει, την περίοδο 1955-1963, ο Τ/κ Mehmet Balkabak ο οποίος μένει στην Πάνω Κερύνεια, στη λεωφόρο Ελευθερίας, ανάμεσα στις οικίες της Κωνσταντίας Ιωάννου ‘Τσιτή’ (συζύγου του ράφτη και ψάλτη Φώτη Μιχαήλ) και της Κυριακής (Κούλας) Χατζηστεφάνου (θετής κόρη της Γλυκούς και του Χαραλάμπη) συζύγου του Χαράλαμπου Ποχουζούρη.
Την πληροφορία για τον Balkabak έδωσε ο γιος του, ο Shefik Mehmet.

Ο επόμενος ιδιοκτήτης της ταβέρνας είναι ο Θεόδωρος ΠαπαΑγαπίου ο οποίος τη μετατρέπει σε μπακάλικο.
Ο Θεόδωρος είναι γιος του ιερέα Αγάπιου Χατζηνικόλα Αλωνεύτη και της Ευδοκίας και είναι νυμφευμένος με την Αθηνά Μιχαηλίδη, κόρη του Αλέξανδρου Μιχαηλίδη (από τους Τουρκομιχαλέους) και της Αννέτας Κιρικίτσιου.
Στη συνέχεια, ο Θεόδωρος ανοίγει κάβα-ποτοπωλείο δίπλα από το ψαροπωλείο του Κιάμηλου, στη νοτιοανατολική γωνιά του Παντοπουλείου.

Όταν ο Θεόδωρος Παπάς μεταφέρεται απέναντι, το μπακάλικο αναλαμβάνει ο Αιμίλιος (Μιλής) Δωροθέου.

4η Φωτ.: Στιγμιότυπο από το γάμου του Δωροθέου Μιλή (Αιμίλιος) με την Πολυξένη Αντωνιάδου
Ο Μιλής, νοικιάζει το κατάστημα βόρεια του νοτιοδυτικού πύργου των τειχών-καμούζα, στη συμβολή των οδών Ερμού και Μεγ. Κωνσταντίνου, και λειτουργεί μπακάλικο.

Η Σάντρα Δωροθέου-Χατζημανώλη σημειώνει: «.. ο πατέρας μου είχε το μπακάλικο απέναντι από το παντοπωλείο. Το μπακάλικο το είχε πριν ο Θεόδωρος Παπάς και παρέμεινε με αυτό το όνομα και όταν το αγόρασε ο πατέρας μου! Ήταν απέναντι από το ιχθυοπωλείο του Κιάμηλου, κολλημένο πάνω στην ‘καμούζα’…».

Ο Κερυνειώτης Μίλης Δωροθέου (γιος του Αχιλλέα και της Αλεξάνδρα Δωροθέου με καταγωγή από Λάπηθο) είναι σύζυγος της Πολυξένης Αντωνιάδου. Ο Μιλής φεύγει μικρός στην Αφρική για εργασία, όταν ορφανεύει από πατέρα, αφήνοντας πίσω οκτώ αδέλφια! Δημιουργεί περιουσία εκεί αλλά τη χάνει μετά την επανάσταση στο Κονγκό και γυρίζει στη Κερύνεια όπου και ξαναδημιουργείται έχοντας πια σύζυγο και τρία παιδιά! Στο επάγγελμα είναι εργολάβος οικοδομών!
Η Πολυξένη έχει καταγωγή από Λεμεσό αλλά γεννιέται στο Σουδάν! Ο πατέρας της, Αντώνης Αντωνιάδης, είναι Λεμεσιανός, και η μητέρα της, Άννα, είναι Κεφαλλονίτισσα!
Η οικογένεια Μιλή Δωροθέου με τα τρία παιδιά τους, Άννα Γεωργαντοπούλου, Σάντρα ΧατζηΜανώλη και Χρήστο Δωροθέου, διαμένει στη λεωφόρο Αβέρωφ (ο δρόμος πίσω από το Δημοτικό που οδηγεί στη λεωφόρο Ηρακλέους και από κει στο Δημητριάδειο Στάδιο).
[Πληροφορίες: Σάντρα Χατζημανώλη‎].

Ημερομηνία

1974/...
1974/...
1924/1980
1950/1959

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Εμπορικό Κατάστημα See all items with this value

Κατάστημα / Εργαστήρι See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Συσχέτιση

Σπίτι Χριστόδουλου και Θεοδώρας Παμπόρη

Κατοικία Ηλία Πετρίδη και Μαρίτσας Μιχαηλίδη

Χωρική κάλυψη

35.340567, 33.319404

Τοποθεσία

Οδός Ερμού

Αναγνωριστικό

1060_Ερμού_006_184_0867
1060_Ερμού_006_184_0868
1060_Ερμού_006_184_0869
1060_Ερμού_006_184_0870