Σχολείο σε κτήρια της Ακτής Κανάρη

Τίτλος

Σχολείο σε κτήρια της Ακτής Κανάρη

Εναλλακτικός τίτλος

Όταν τα τεμάχια 235 και 70+71+72 στέγασαν σχολείο

Δημιουργός

Φωτ. 1: Συλλογή Κωστάκη Ελευθεριάδη - Αψίδα

Φωτ. 2: Αρχείο Ερμή Νεοκλέους

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας - Ιωάννα Φουρουκλά

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς & Ιωάννα Φουρουκλά

Περιγραφή

ΦΩΤ. 1: 'Βλέπει' τα μεγάλα κτήρια που στέγασαν σχολεία τα παλιά χρόνια. Μάλιστα, στο τεμ. 235 φαίνεται ταμπέλα στο μπαλκόνι, πολύ πιθανόν του σχολείου. Η λήψη της φωτ. έγινε από το καφενείο Αντώνη Βράχα [τεμ. 24].

Το σχολικό έτος 1927-28, το τότε Ημιγυμνάσιο στεγάστηκε στο κτήριο τεμ. 70+71+72. Λόγω, όμως, ακαταλληλότητας μεταφέρθηκε στο διπλανό οίκημα τεμ. 235 (το μετέπειτα Marabou), το οποίο, όμως, και αυτό κηρύχθηκε ακατάλληλο το 1941. Ακολουθούν περισσότερες λεπτομέρειες...

Στο "Θύμησες Κερύνειας: Τα σχολεία της πόλης" της ιστορικού δρ. Έρσης Δημητριάδου, διαβάζουμε:
Το σχολικό έτος 1927-1928, η σχολή στεγάστηκε στο ανώι ενός σπιτιού με πρόσοψη στο λιμάνι και είσοδο απέναντι από το Τζαμί του Aga Jafer Pasha, την άλλοτε εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης. Το σπίτι ήταν το προικώο της Ευανθίας Δημητριάδου (Χαραλάμπους) και το ισόγειό του ήταν χαρουπο-αποθήκες.
Εκεί, με τα καΐκια να φορτώνουν και να ξεφορτώνουν εμπορεύματα, τις ψαρόβαρκες να επιστρέφουν με τη νυκτερινή ψαριά, τους ναυτικούς και τους ψαράδες να κάνουν τις ετοιμασίες για το επόμενο ταξίδι, τον χότζα να καλεί τους πιστούς στην προσευχή, την τραμουντάνα να τσακίζει τη ζήση της πόλης και τους γλάρους να κτίζουν φωλιές στις κουφάλες του κάστρου, οι Κερυνειώτες έπαιρναν την ανώτερή τους εκπαίδευση.
Στην τάξη, αγόρια και κορίτσια διδάσκονταν μαζί, όχι όμως και στο διάλειμμα˙ τα κορίτσια έπρεπε να περιοριστούν στην κουζίνα, ενώ τα αγόρια έβγαιναν στην αυλή. Την ώρα της γυμναστικής, το μάθημα μεταφερόταν στην τάφρο του κάστρου.
Για αυτούς που μπορούσαν και ήθελαν να αποκτήσουν δίπλωμα γυμνασίου, το πεντατάξιο Ημιγυμνάσιο δεν ήταν αρκετό, γι' αυτό έφευγαν για να φοιτήσουν στο Παγκύπριο Γυμνάσιο, την Αγγλική Σχολή, την Αμερικανική Ακαδημία, το Εμπορικό Λύκειο Λάρνακας ή τη Σχολή Σαμουήλ. Άλλοι, όπως λ.χ. η Νιόβη Δημητριάδου και η Αφροδίτη Βράχα, έφυγαν για το εξωτερικό, για να επιστρέψουν αργότερα στην Κερύνεια και να διδάξουν στα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της πόλης.
Ωστόσο, το κάπως ρομαντικό αυτό περιβάλλον ενός κτιρίου με πρόσοψη στο λιμάνι δεν ήταν το ιδανικότερο. Το κτίριο ήταν ακατάλληλο και μετά από μια νυκτερινή διάλεξη στην οποία παρέστησαν όλοι οι μαθητές και αρκετοί άλλοι ακροατές, το πάτωμα κατέρρευσε, ευτυχώς χωρίς θύματα. Και τότε η σχολή μεταφέρθηκε στο διπλανό σπίτι. Αλλά κι αυτό κηρύχθηκε ακατάλληλο το 1941. Δύσκολη εποχή έτσι κι αλλιώς… και το σχολείο φιλοξενήθηκε ως το 1945 στα πίσω δωμάτια της Μητρόπολης Κερύνειας...

Αφήγηση του Κώστα Ποέρου στα "Τετράδια του Κώστα Ποέρου" στο ιστολόγιο της Έρσης Δημητριάδου:
Το γυμνάσιό μας ήταν ένα ανώγι, παλιό αρχοντικό, με πρόσοψη στο λιμάνι. Στην πίσω μεριά ήταν το τούρκικο τζαμί με τον ψηλό μιναρέ, όπου απολαμβάναμε τον καλλίφωνο χότζα μεσημέρι και βράδυ. Όπως λέγανε, κάποτε ήταν χριστιανός και μετά τούρκεψε. Ήταν μεγάλη απόλαυση να τον ακούς και προσπαθούσαμε να τον μιμηθούμε…

Αφήγηση του Χρυσούλη Ι. Βράχα στο ιστολόγιο Cyprus History Notch της ιστορικού Έρσης Δημητριάδου:
Ήμουν μαθητής του γυμνασίου. Το σχολείον ήταν που πάνω που το λιμάνι μπροστά που τον μιναρέ. Ήταν ετοιμόρροπο τζι εμείς με κίνδυνο της ζωής μας επαρακολουθούσαμε μαθήματα. Μαυρισούραααα… από τα βορειοδυτικά έρκετουν. Όταν επλησίασε, μαζί με το νέφος ήρτεν μια θύελλα-βροσιή-κακό μεγάλο. Τζι είχεν ένα πλοίον που εφόρτωνε χαρούπια. Εξεκίνησε τζι έφυεν γιατί αν έκοφκεν τες άγκυρες ήταν να το ρίξει πάνω στους βράχους. Eπήεν στο πέλαγος να είναι εν κινήσει για να γλυτώσει τον κίνδυνον. Εκάμεν την τρικυμίαν, την θύελλαν, τζείνα τα νερά ούλλα τζι ύστερα σαν να μεν εσυνέβει τίποτε. Η θάλασσα λάδι.

Αφήγηση της Μαργαρίτας Γεωργιάδου στο βιβλίο "Κερύνεια στις μνήμες των εκτοπισμένων Ελλήνων κατοίκων της" της Θεοφανώς Κυπρή:
Το γυμνάσιον εγώ που το θυμούμαι ήταν κάτω στην θάλασσαν, στα σπίδκια εκεί που ήταν αποθήκες των τερατσιών τζαι ήταν 'που πάνω το γυμνάσιον. Ήταν εκεί στην Τρυπητήν. Εγώ επήα τρία χρόνια γυμνάσιον εις τα σπίδκια τους Φιερούς στο λιμάνιν. Από το λιμάνιν εφαίνουνταν τα μπαλκόνια. Ήταν σε κτήριον που η είσοδός του ήταν ποδά πίσω, που ήταν ο μιναρές, που ήταν η τζιαμή. Τα μπαλκόνια εθωρούσαν κάτω στο λιμάνιν. Ήταν τα σπίδκια τους Φιερούς τζαι 'που κάτω ήταν αποθήκες, εφέρναν τεράτσια. Ήταν πολλές αίθουσες τζαι μεγάλες, είσεν τζαι βεράντες. Είχεν έξι αίθουσες. Ο Διευθυντής μας ήταν ο Σοφοκλέους και πολύ καλός. Έκαμνέν μας Οδύσσειαν τζαι θυμούμαι τι ωραία που τα έλεεν. Αγγλοδιδάσκαλος ήταν η Βιτού του Βράχα. Είχαμεν τον Κώσταν τον Προυσήν, ήταν καθηγητής μας. Ύστερα ήρτεν ο άντρας μου ο Μιτσίδης, φιλόλογος, ο Χριστόφορος Μιτσίδης. Είχαμεν καθηγητήν τον Νίκον Κρανιδιώτην τζαι είχαμεν τζαι τον Χατζηιωάννου, έφτασά τον στην πρώτην τάξην, τον Κυριάκον Χατζηιωάννου. 

ΦΩΤ. 2: Βαρκάδα στο λιμανάκι της Κερύνειας. Στα κουπιά ο Κυριάκος Νεοκλέους και επιβάτες ομάδα μαθητών του κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής εκδρομής, γύρω στα 1950.

Πηγή

Ο Κωστάκης Ελευθεριάδης (1909-1993) είχε εργαστήριο Χημικού- Μικροβιολόγου στη Λεμεσό, αφού πρώτα σπούδασε στην Αθήνα (1928-1933). Ερασιτέχνης φωτογράφος άφησε πλούσια συλλογή φωτογραφιών στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιου Κύπρου - Αψίδα. Ο πατέρας του, Αλκιβιάδης Κωνσταντίνου Ελευθεριάδης, υπήρξε Πρωτοκολλητής και Διερμηνέας στο Επαρχιακό Δικαστήριο Κερύνειας κατά τα έτη 1914 ή 1915 σύμφωνα με καταγραφές στο Cyprus Blue Books. Στο βιβλίο 'Κερύνεια, η Παλιά Πολίχνη' της Αγνής Μ. Μιχαηλίδη, αναφέρεται ότι "στα 1914 η οικογένεια Ελευθεριάδη, όταν πήγε για εγκατάσταση στην Κερύνεια, κατόπι διορισμού του πρωτοκολλητή Ελευθεριάδη στο δικαστήριο Κερύνειας, ταλαιπωρήθηκε πολύ κατά τη διαδρομή με άμαξα. Την άμαξα ακολουθούσαν τέσσερα κάρα που μετέφεραν το νοικοκυριό. Η μικρή πομπή ταλαιπωρήθηκε πολύ με μια πολύωρη δύσκολη διαδρομή για να φτάσουν τελικά στη μικρή Πόλη..."

Ημερομηνία

Φωτ. 1: 1937/1941
Φωτ. 2: c.1950

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Σχολείο See all items with this value

Συσχέτιση

Marabou (*)

Το κτήριο με τα 8 παράθυρα (*)

Χωρική κάλυψη

35.341442, 33.320259

35.341497, 33.320384

35.341511, 33.320457

35.341526, 33.320534

Τοποθεσία

Ακτή Κανάρη

Αναγνωριστικό

1017_Ακτή Κανάρη_014_235_0456
1017_Ακτή Κανάρη_014_235_2684