Διώροφο Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή" - Στοά Σαριπόλου

Τίτλος

Διώροφο Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή" - Στοά Σαριπόλου

Εναλλακτικός τίτλος

Οικία-περιβόλι Νικόλα Κουτσουλλή - Οικία Κόκου & Κυριακής Ευτέρπη - ΤΥπογραφείο - Χαρτοπαικτική Λέσχη - ΛΑΕΦ - Κατάστημα Πελοπίδα

Δημιουργός

1η) Ανάρτηση Στέφανος Κυριαζής

2η) Στιγμιότυπο από βίντεο του ΡΙΚ

3η) Λούης Περεντός-Αρχεία Ανδρέα & Νόννας Γεωργιάδη

4η) Άδωνις Κωνσταντινίδης

5η-7η) Ανάρτηση Λένια Γεωργιάδου

8η) Ευτέρπη Παπακυριάκου

9η+10η) Ιωάννης Ηλιάδης-Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Κύπρου (Cyprus Folk Art Museum)

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Ο φακός επί της οδού Σολωμού ατενίζει προς βορρά
Στο διώροφο απέναντι [Τεμ. 183], του Νικόλα Φιερού "Κουτσουλή", στεγάζεται η Λέσχη Ελλαδιτών Αξιωματικών Ε.Φ. και στο ισόγειο τα καταστήματα ηλεκτρικών ειδών Philco Τεύκρου Χειμώνα [Τεμ. 182] και δίπλα τα Γραφεία της ΛΕΜ (Λαϊκή Εταιρεία Μεταφορών) Λαπήθου Ltd [Τεμ. 182].
Δίπλα δυτικά, το ισόγειο κατάστημα-ζαχαροπλαστείο "Astoria" του Β. Σιαξιατέ, στην οδό Ελλάδος [Τεμ. 204].
Αριστερά στη φωτογραφία είναι το κατάστημα του Σάββα Μουστάκα (ηλεκτρολογικά) και δίπλα του αδελφού του, Χριστάκη Μουστάκα (Novelty Shop) επί της οδού Σολωμού.

Το διωροφο κτήριο έχει μεγάλη αυλή-περβόλι στα βόρεια, επί της Μεγάλου Κωνσταντίνου, η οποία αυλή έχει δυτικό όριο το κατάστημα δίπλα από την Καμούζα, στην οδό Ερμού.
Έχει πρόσοψη, επί της οδού Ελλάδος και είναι διώροφη ενώ πίσω, επί της οδού Μεγάλου Κωνσταντίνου, είναι τριώροφη. Στο ισόγειο υπάρχουν καταστήματα. Στα δυτικά του διώροφου είναι η Στοά Σαριπόλου η οποία μέσω ενός στενού διαδρόμου-περάσματος, οδηγεί -παράλληλα με την οδό Ελλάδος- στην οδό Ερμού και τη μικρή πλατεία στα ανατολικά του Παντοπωλείου, κατεβαίνοντας σε αυτή με λίγα σκαλάκια, ανάμεσα στην Καμούζα της οδού Ελλάδος και το μικρό παντοπουλείο -σουβλατζίδικο σε αλλοτινούς χρόνους- απέναντι από ψαράδικο του Κιάμηλου.

Σύμφωνα με τον Άδωνη Κωνσταντινίδη: «...Πριν το αποκτήσει ο Κουτσουλής ήταν το σπίτι της οικογένειας Βασίλη Βασιλείου που ήταν καραβοκύρηδες, έμποροι και ασχολήθηκαν με τη γεωργία. Οι τρεις γιοι της οικογένειας συνέχισαν την επιχείρηση. Ήταν ο Γιάννης (πατέρας της Μαρούλας, σύζυγος του Όμηρου Προεστού), ο Γιώργος (πατέρας της μητέρας μου, γνωστός με τον παρατσούκλι “Καράκουλλες”). Είχαν για ένα διάστημα το μεγαλύτερο καράβι με το όνομα "Τρία Αδέλφια" που έκανε το εμπόριο με τη Μικρά Ασία. Νομίζω στη οικογένεια ανήκαν και κάποια καταστήματα δίπλα επί της Ελλάδος και Σαριπόλου. Το αρχοντικό σπίτι μαζί με όλη στην περιουσία τους δυστυχώς βγήκε στο σφυρί όταν σταμάτησε το εμπόριο με Τουρκία η ανομβρία. Ήταν ή μαύρη εποχή των τοκογλύφων..».

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΤΗΡΙΟΥ -ΕΝΟΙΚΟΙ … δια χειρός Ευτέρπης Παπακυριάκου:
«Το σπίτι που μεγάλωσα στην Κερύνεια.
Όταν πρωτοπήγαμε ιδιοκτήτης ήταν ο μ. Μιχαλάκης Φιερός. Το σπίτι στην πρόσοψη είναι διώροφο και από την πίσω μεριά τριώροφο. Στο μεσοπάτωμα ζούσε η γιαγιά Ελένη Φιερού μια χρυσοχέρα. Όλη μέρα ύφαινε στον αργαλειό της. Όταν δεν ακούγαμε τον αργαλειό κατεβαίναμε να δούμε αν είναι καλά… Το παράθυρο στα δεξιά είναι της σάλας.
Το σπίτι μετά πουλήθηκε στην Μητρόπολη της Κερύνειας.
Αυτό το σπίτι φιλοξένησε πολλά "χτυποκάρδια" την περίοδο των αγώνων. Έχει μεγάλη ιστορία και σημασία για την πόλη. Όταν τελείωσε ο αγώνας και επέστρεψαν οι αντάρτες από τα βουνά και οι φυλακισμένοι από τα κρατητήρια οι γονείς μου έκαναν ένα μεγάλο πάρτι προς τιμήν τους. Θυμάμαι ακόμα τον παλμό εκείνης της νύχτας. Τραγούδια πατριωτικά, λόγοι, ποιήματα. Και ο παπάς μου όρθιος σε μια καρέκλα να απαγγέλει το “Μέριασε βράχε να διαβώ..” του Βαλαωρίτη (Ο βράχος και το κύμα)».

- Οικία -Νικόλα Φιερού:
Στο μεσοπάτωμα του κτηρίου, με είσοδο από τη Στοά, μένει η οικογένεια Νικόλα Φιερού “Κουτσουλλή”.
Ο Νικόλας (γαιοκτήμονας και έμπορος εγκατεστημένος στην Κερύνεια, συνιδρυτής του τσιφλικιού Φουντζί -στο Κάρμι ) είναι γιος του Χριστόδουλου Φιερού και της Πολυξένης Γρηγορίου Δημητριάδου. Νυμφεύεται την Ελένη Χατζηλοΐζου, από τον Άγιο Επίκτητο, με την οποίαν αποκτούν πέντε παιδιά, τον αντικέρ Φαίδρο, το Μιχαλάκη, τον Αντρέα, τη Δέσποινα, τη Σταυρούλα και την Πατρού.

- Χαρτοπαικτική Λέσχη:
Ο Ανδρέας Φιερός, γιος του Νικόλα Φιερού, διατηρεί χαρτοπαικτική λέσχη στο κτήριο της στοάς Σαριπόλου, δεξιά όπως μπαίνουμε από την οδό Ελλάδος.

- Οικία Κόκου Ευστρατίου (ενοικιαστές):
Στο σπίτι πάνω από τη στοά κατοικεί για κάποιο διάστημα ο Κόκος (Γεώργιος) Ευστρατίου με τη σύζυγό του Κίτσα (Κυριακή) και τις κόρες τους, τη Λία Ευστρατίου Γεωργιάδου (δικηγόρος, σύζυγος του Δήμου Γεωργιάδη -πρώην βουλευτής Κερύνειας), την Ευτέρπη Ευστρατίου Παπακυριακού, (οικονομολόγος εκπαιδευτικός, αθλήτρια του Γ.Σ.Πράξανδρου και την Παντελίτσα Ευστρατίου (νομικός).

«Ο Κόκος (Γεώργιος) Ευστρατίου κατάγεται από την Λάρνακα και η Κίτσα κατάγεται από τις Οινούσσες της Χίου, κόρη ναυτικής οικογένειας. Ήρθε στην Κύπρο μαζί με την μητέρα της πρόσφυγες του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Στην Κερύνεια ήρθαμε το 1954 και ο παπάς μου ήταν διευθυντής της ΚΕΟ. Στην συνέχεια είχε το πρατήριο της ΚΕΟ για κάποιο διάστημα. Ήταν ενεργό μέλος της κοινωνίας της Κερύνειας και είναι ο πρώτος που εφάρμοσε την εργασία των μαθητών το καλοκαίρι για να μην τριγυρίζουν άσκοπα όπως έλεγε. Διετέλεσε πρόεδρος της ΠΑΕΚ και μέλος της Σχολικής Εφορίας. Ήταν μέλος της ΕΟΚΑ στην ομάδα με τους Στέλιο Κατσελλή, Στέλιο Καράγια, Γιώργο Βουρή, Μιχαλάκη Πατσαλίδη, Αντρέα Ελευθερίου (Λευτερής) κλπ. Το σπίτι μας, την περίοδο του 1963 ήταν κάθε βράδυ παρατηρητήριο επανδρωμένο για να παρακολουθούν τις κινήσεις των τούρκων της Πάνω Κερύνειας... Η οικογένεια, το 1966 μετακινήθηκε στην Λευκωσία. Με την απελευθέρωση στο μπαλκόνι είναι μόνιμα μεγάφωνα για τις ομιλίες των υποψήφιων βουλευτών και όχι μόνο.….».
[Περιγραφή: Ευτέρπη Παπακυριάκου]

8η) Ο Κόκος Ευστρατίου και Κυριακή, ένοικοι για κάποιο διάστημα στο διαμέρισμα του διώροφου ιδιοκτησίας Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή" [Τεμ. 183].

- Κατάστημα Πελοπίδα Λοϊζίδη:
Μέσα στη στοά αριστερά, στον πίσω διάδρομο Σαριπόλου, ακριβώς πίσω από το ζαχαροπλαστείο Σιαξιατέ, θα συναντήσουμε το κατάστημα του Πελοπίδα, από τη Θέρμια ο οποίος πουλά διάφορα κυνηγετικά ως επί το πλείστον είδη.
Ο Πελοπίδας (με καταγωγή από Τεμπριά) είναι σύζυγος της Περσεφόνης και έχουν τρία παιδιά, την Ανθούλα, τον Ανδρέα και την Άννα.

«Ήσυχος άνθρωπος, με το μπαστούνι του κάθε πρωί Θέρμια – Κερύνεια. Κυνηγούσε συχνά και λάτρευε να καπνίζει πίπα. Απόφοιτος της Αγγλικής σχόλης Λευκωσίας, διατέλεσε κάποτε και δασοφύλακας».
[Πληροφορία: Μιχαήλ Καλογήρου].

“Στη στοά, έστριβες αριστερά προς την πλατεία του παντοπουλείου. Πίσω από του Σιαξιατέ, ήταν ένα μαγαζάκι με ό,τι φανταστείς! Το είχε ο γέρο Πελοπίδας από τη Θέρμια. Απ' εκεί αγοράζαμε μαύρο μπαρούτι για να κάνουμε μάσκουλα. Όταν έπιασε αυστηρά το θέμα η αστυνομία, τον... ττεμπίσιασε να μην μας πουλά, αλλά πάντα μετά από πολυήμερο ψηστήρι, παρακάλια και πάμπολλες ψευτιές, τον καλαρίσκαμε και μας πουλούσε το πολυπόθητο μπαρούτι!... ».
[Πληροφορία: Πέτρος Χατζηχριστοδούλου].

- Λ.Α.Ε.Φ.:
Όταν η οικογένεια Ευστρατίου φεύγει, στεγάζεται εκεί η Λέσχη των Ελλαδιτών Αξιωματικών της Εθνικής Φρουράς, το δε σπίτι, ο Μιχαλάκης Φιερός το πουλά στην Μητρόπολη Κερύνειας.

- Τυπογραφείο:
Από την πίσω πλευρά το σπίτι έχει τρία επίπεδα και για ένα διάστημα στεγάζεται εκεί το τυπογραφείο το οποίο ιδρύει ο Μιχαλάκης Φιερός.

Σύμφωνα με μαρτυρία της Θεσσαλίας Αμαξάρη Δήμου: «Στο βάθος της Στοάς δεξιά, ήταν η είσοδος που ανέβαινες στο σπίτι της Ευτέρπης Ευστρατίου. Στη στοά πάντα εκεί ήταν οι δύο ταξιτζήδες Φρίξος και Σιαήλης».

2η Φωτ.: Δεξιά μόλις διακρίνεται το κτήριο [Τεμ. 181] το οποίο στεγάζει στο ισόγειό του την Τράπεζα Τσάρτερτ. Δίπλα, το διώροφο Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή" με καταστήματα στο ισόγειο και τη στοά Σαριπόλου η οποία οδηγεί στα βόρεια της Καμούζας, στην Δημοτική Αγορά.
Δίπλα τα ισόγεια καταστήματα επί της οδού Ελλάδος.

3η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει βόρεια
Η στοά Σαρίπολου στο διώροφο [Τεμ. 183] του Νικόλα Φιερού "Κουτσουλή" -το δυτικό όριο της οδού Γ. Γ. Διγενή- η οποία οδηγεί μέσω ενός στενού διαδρόμου παράλληλα με την οδό Ελλάδος, στο Παντοπουλείο. Στον πάνω όροφο στεγάστηκε η Λέσχη Ελλαδιτών Αξιωματικών ΕΦ.
Αριστερά-δυτικά το ζαχαροπλαστείο Σιαξιατέ [Τεμ. 204], επί της οδού Ελλάδος.
Στη φωτογραφία ποζάρουν οι Ανδρέας και Νόννα Γεωργιάδη μαζί με φίλη τους.

4η Φωτ.: Η Στοά Σαριπόλου στο διώροφο Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή"

5η Φωτ.: Ελένη Χατζηλοΐζου [1898-1985], σύζυγος Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή", ιδιοκτήτες του διώροφου [Τεμ. 183] στο δυτικό τέρμα της Γ. Γ. Διγενή.

6η+7η Φωτ.: Αναμνήσεις της Λένιας Γεωργιάδου, εγγονή του Νικόλα και Ελένης Φιερού 'Κουτσουλλίνας", από τη διαμονή της στην Κερύνεια, στο σπίτι των παππούδων της [Τεμ. 183]. -Μέρος Α! & Β!

9η Φωτ.: Τμήμα αεροφωτογραφίας δεκαετίας 1950. Ο φακός ατενίζει προς ανατολάς.
Ανάμεσα στα κτήρια και ανατολικά του ΝΔ κυκλικού πύργου των τειχών, της καμούζας, διακρίνεται ο κήπος-περιβόλι της οικίας Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή"
Ο κήπος-περιβόλι ουσιαστικά είναι οι βόρειες-πίσω πλευρές των καταστημάτων επί της οδού Ελλάδος, δίπλα-νότια του διώροφου ιδιοκτησίας Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή", με πρόσοψη επί της Γ. Γ. Διγενή -στο οποίο στεγάζεται, μεταξύ άλλων και η Λέσχη Αξιωματικών Εθνικής Φρουράς.
Ο Νικόλας, γαιοκτήμονας και έμπορος εγκατεστημένος στην Κερύνεια, είναι σύζυγος της Ελένης Χατζηλοΐζου από τον Άγιο Επίκτητο.
Σε σχετική φωτογραφία μετά το ’74 αλλά και σε αεροφωτογραφίες, οι πίσω αυλές επί της Μεγ. Κωνσταντίνου, φαίνεται να έχουν οικοδομηθεί.

10η Φωτ.: Ο φακός επί της Μεγ. Κωνσταντίνου ατενίζει προς ανατολάς.
Στα δεξιά η πολυκατοκία η οποία κτίστηκε μετά το 1974 στις αυλές των καταστημάτων επί της οδού Ελλάδος [Τεμ. 183], ιδιοκτησίας Νικόλα Φιερού "Κουτσουλλή".

Ημερομηνία

1974/1975
.../1974
.../1974
.../1974
1895/1915
1974/...
1974/...
1974/...
1950/1960
1974/...

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Οικία/Διαμέρισμα See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Καταχώρηση εφημερίδας See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.340619, 33.319741

Τοποθεσία

Οδός Γεωργίου Γρίβα Διγενή

Αναγνωριστικό

1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1133
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1134
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1135
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_4196
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1136
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1137
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1138
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1139
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1030
1042_Γεωργίου Γρίβα Διγενή_021_183_1031