Τοπογραφικός χάρτης οδού Καρλόττας · Αρχείο της πόλης της Κερύνειας

Τίτλος

Τοπογραφικός χάρτης οδού Καρλόττας

Καρλόττα

Εναλλακτικός τίτλος

…η τάφρος πίσω από τον Αστυνομικό Σταθμό…

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

Τοπογραφικός χάρτης Κτηματολογίου με τους αριθμούς Τεμαχίων.
Συντάχτηκε από το Τμήμα Γαιών και Χωρομετρήσεων το 1918 και αναθεωρήθηκε το 1930.

Λίγα λόγια περί …Καρλόττας
Η Ελένη Παλαιολογίνα γεννήθηκε στο κάστρο του Μυστρά και ήταν μοναχοκόρη του Θεοδώρου Β΄ Παλαιολόγου και της Κλεόπα Μαλατέστα. Το 1441, σε ηλικία 14 ετών, παντρεύτηκε τον βασιλιά Ιωάννη Β΄ της Κύπρου, στον ναό της Αγίας Σοφίας στη Λευκωσία (σήμερα τέμενος Σελιμιγιέ -Selimiye Camii). Απέκτησαν δύο κόρες, την Καρλόττα, μετέπειτα βασίλισσα της Κύπρου, και την Κλεόπα που απεβίωσε.
Το 1460 στην Κερύνεια κατέφυγε η βασίλισσα Καρλόττα, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσής της με τον ετεροθαλή αδελφό της Ιάκωβο Β', διεκδικητή του θρόνου της Κύπρου.
Γι’ αυτό και οι οδοί Ελένης Παλαιολογίνας και Καρλόττας …συνορεύουν.

Κερύνεια πόλη, Φραγκοκρατία- το κάστρο

Η ...προϊστορία της οδού Καρλόττας...
Εφτά ήταν τα λιμάνια της Κερύνειας, σύμφωνα με το βιβλίο του Τάκη Νεοφύτου ‘Η Κερύνεια και τα λιμάνια της μέσα από τους αιώνες’, έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας. Ένα από αυτά, το ‘Λιμάνι Κηφέα’, στο χώρο νότια και ανατολικά του σημερινού ‘κούλα’, εκεί που ο Κηφέας χρησιμοποιούσε ως αγκυροβόλιο όταν έφτασε στην Κερύνεια, ένας μικρός υπήνεμος φυσικός όρμος.
Κατά μήκος του δυτικού τείχους του Κάστρου και ανατολικά του Αστυνομικού Σταθμού Κερύνειας, ήταν το Λουζινιανικό Λιμάνι. Διπλό, καθώς συνδεόταν με το Λιμάνι του Κηφέα με αψίδα, κάτω ακριβώς από την καντίνα της Αστυνομίας, η οποία διακρίνεται μέχρι και σήμερα. Αυτό το ‘εσωτερικό’ τμήμα του Λουζινιανού είναι η σημερινή οδός Καρλόττας.

Ο Ι. Κ. Περιστιάνης, στο βιβλίο του "ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΥΠΡΟΥ", αναφέρει για τα δύο συγκοινωνούντα λιμάνια: "Κάτωθεν τού εν λόγω τοίχου υπήρχε μεγάλη αψίς, ής λείψανα σώζονται επί της γωνίας, κάτωθεν του ειρημένου Γραφείου (σ.σ. αναφέρεται στο σπιτάκι-γραφείο του φύλακα το οποίο παλαιότερα ήταν διώροφο και στέγαζε την Αστυνομία, κτίστηκε δε από τον George Ludovic Houstoun), δι ής ο εσωτερικός λιμήν συγκοινωνεί μέ τό ανατολικώς τούτου κείμενον λιμενίσκον, όστις κατέχει τό βόρειον και ανατολικόν μέτωπον τού μεγάλου Φρουρίου, καί όστις ήτο ο λιμήν επί Λουζινιανικής εποχής...".

Οι Ενετοί (1489-) διαμορφώνουν το κάστρο σύμφωνα με τα νέα πολεμικά. Η τάφρος, δυτικά του κάστρου, μετατρέπεται σε εσωτερικό λιμάνι και καρνάγιο, ανοίγοντας την αψίδα κάτω από το φυλάκιο του κάστρου.

Η τάφρος ήταν γεμάτη με νερό μέχρι τον 15ο αιώνα και χρησίμευσε ως λιμάνι για μικρά πλοία. Το λιμάνι του φρουρίου συνδέθηκε με το λιμάνι της πόλης μέσω ενός στενού ‘λαιμού’ με μία γέφυρα, η οποία οδηγούσε στην ακρόπολη. Ωστόσο, μετά τη διεύρυνση των τοίχων, η τάφρος έγινε πολύ στενή για μεγάλα πλοία και στραγγίστηκε, διαμορφώθηκαν οι δρόμοι γύρω από το κάστρο, οπότε προέκυψε η οδός Καρλόττας.

Οριοθέτηση:
Κατεβαίνοντας την οδό Ελένης από νότο προς βορρά, μόλις φτάνουμε στον Αστυνομικό Σταθμό Κερύνειας, μία στροφή δεξιά-ανατολικά στην οδό Λόρδου Βύρωνος -η οποία οδηγεί στην παραλία ‘Φύτζια’- και αμέσως αριστερά-βόρεια, συναντούμε την οδό Καρλόττας (η οποία μετά την Τούρκικη εισβολή μετονομάστηκε σε Küpdemir Sk). Έτσι, το νότιο όριό της είναι η συμβολή με την οδό Λόρδου Βύρωνος και το βόρειο η συμβολή της με την Ακτή Κανάρη, αμέσως μετά τη γέφυρα η οποία οδηγεί στην είσοδο του κάστρου. Η διεύθυνσή της είναι ισημερινή, παράλληλα με την Αστυνομικό Σταθμό [Τεμ. 86] και το δυτικό τείχος του κάστρου

Χαρτογρτάφηση:
Η οδός Καρλόττας δεν έχει κτίσματα. Αρχίζοντας από το νότιό της όριο, τη συμβολή της με την οδό Λόδρου Βύρωνα (που οδηγεί στην παραλία Φύζια) σε όλο της το μήκος, όπως κατεβαίνουμε προς το λιμάνι, στα δεξιά-ανατολικά είναι το Δυτικό τείχος του Κάστρου και στα αριστερά-δυτικά, οι εγκαταστάσεις του Αστυνομικού Σταθμού Κερύνειας [Τεμ. 86]. Το βόρειο όριό της είναι η γέφυρα η οποία οδηγεί από το Γραφείο του Φύλακα (επί της οδού Ισαακίου Κομνηνού) στην είσοδο του Κάστρου. Η γέφυρα αυτή εμφανίζεται, παλαιότερα, με μία καμάρα και αργότερα με δύο (2) και τέλος με τέσσερεις (4), η μία επί του πεζοδρομίου για τη διέλευση των πεζών.

Δημιουργός

Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας

Κτηματολόγιο Κύπρου

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Ημερομηνία

1930

Τύπος

image

Μορφή

jpg