Δημαρχείο και Δημοτική Αγορά

Τίτλος

Δημαρχείο και Δημοτική Αγορά

Εναλλακτικός τίτλος

Παντοπουλείο

Δημιουργός

1η) Ρήνας Κατσελλή "Κερύνια-Ιστορική και Λαογραφική Έρευνα"

2η+3η) Εφαρμογή Street View της Google maps -Επεξεργασμένη

4η) Αρχείο Κλέας Στρογγυλού

5η) Αρχείο Λουκά Λουκά

6η) Dwight Lewis Marsh Photos

7η) Φοίβος Λιβέρδος -Περιοδικό του Δήμου Κερύνειας, τεύχος 11, Ιανουάριος 2009

8η) Jan Sassaman

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας - Φώτος Χρ. Λουκάς

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς & Ιωάννα Φουρουκλά

Περιγραφή

Δημαρχείο-Δημοτική Αγορά

Tο 1889, το Δημαρχείο αγοράζει για £25 τεμάχιο γης από τον Κυριάκο Λιβέρδο, σύζυγο Θεοδώρας, και μέχρι το 1891 κτίζεται η Δημοτική Αγορά.
Το γνωστό μας Παντοπουλείο εφάπτεται του ξενοδοχείου “Four Seasons” και φτάνει μέχρι την οδό Ηρακλείου, η οποία οδηγεί στην πίσω ανατολική πλευρά του.
Στον πάνω όροφο και ως τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1960, στεγαζόταν το Δημαρχείο καθώς και Βιβλιοθήκη. Αργότερα, όταν μεταφέρεται το Δημαρχείο, παραμένουν διάφορες υπηρεσίες του Δήμου.

Η Ρήνα Κατσελλή, στο βιβλίο της "Της Κερύνειας μας, Ιστορία του Δημαρχείου της πόλης" αναφέρει: «.…Το 1889 το Δημοτικό Συμβούλιο αγοράζει χωράφι “παρά την Καμούζα” απο τον Κυριάκο Λιβέρδο για εικοσιπέντε λίρες και μέχρι το 1891 χτίζεται εδώ η Δημοτική Αγορά. Ο χώρος είναι άνετος, περιτοιχισμένος, με μεγάλη ξύλινη καφασωτή είσοδο από την πλεβρα της Καμούζας, ενώ τα ανατολικά σύνορά της είναι η οδός Βικτωρίας. Η είσοδος και έξοδος της Δημοτικής Αγοράς είναι απαραίτητη για να ελέγχονται τα εισαγόμενα προϊόντα και να μπαίνει δημοτικός φόρος. Ο φόρος είναι μεγαλύτερος για τις κοφίνες και μικρότερος για τα καλάθια που έχουν χερούλι και μπορούν να περαστούν στο χέρι. Έτσι οι παραγωγοί φρόντιζαν να έχουν όσο το δυνατό μεγαλύτερα καλάθια με χερούλι.
…Το 1924, το Δημοτικό Συμβούλιο… χρεώνεται… για να χτιστεί καλή Δημοτική Αγορά και γραφεία του Δημαρχείου στο χώρο της υπάρχουσας αγοράς, δυτικά της Καμούζας… Φαίνεται πως τα σχέδια για την αγορά και τα γραφεία του Δημαρχείου γίνονται μεγαλεπήβολα και για τούτο απαιτούνται περισσότερα χρήματα και αργοπορεί η αποπεράτωσή τους. Πράγματι όμως όταν τελειώνει το έργο είναι πολύ καλό και ικανοποιητικό. Τουλάχιστο η Δημοτική Αγορά του εξυπηρετεί την πόλη ικανοποιητικά μέχρι και την εισβολή του 1974. Κατασκεβάζεται μεγάλος σχεδόν τετράγωνος χώρος στεγασμένος όπου υπάρχουν τμήματα για τους λαχανοπώλες, τους κρεοπώλες κτλ. Προς την οδό Βικτωρίας είναι τα διάφορα γραφεία του δημαρχείου σε ισόγειο και ανώγειο και η κύρια είσοδος της αγοράς, ενώ παραμένει και η ανατολική, προς την Καμούζα.
...Το 1964 το πρώτο Δημοτικό Συμβούλιο, που διορίζεται από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, μετά την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας… στεγάζεται στα παλιά γραφεία του, στη Δημοτική Αγορά.
… το πετρέλαιο που έρχεται στην πόλη και είναι σε δοχεία πάνω από 30 οκάδες αναγκαστικά φυλάγεται στην Καμούζα, που είναι ένας από τους παλιούς μεσαιωνικούς πύργους της πόλης.
… Οι αποφάσεις του Δημαρχείου αφτη τη χρονιά είναι για τη διόρθωση της υδροδότησης της πόλης και μπαίνουν κανονισμοί για το Δημοτικό Σφαγείο που ορίζεται να είναι στην Πρώτη Τσιακκιλερη, που τότε ήταν έξω από την πόλη, δυτικά του ποταμού Κορώνου. Εδώ σε ένα αρχαίο τάφο μεταφέρεται και η αποθήκη του πετρελαίου για ασφάλεια. Η Καμούζα, ο νοτιοδυτικός πύργος των τειχών της Κερύνειας στον οποίο φυλάγονταν ως εκείνη την εποχή έχει τώρα περιτριγυριστεί από σπίτια και υπάρχει κίνδυνος πυρκαγιάς».

Όπως σημειώνει ο Χαράλαμπος Χατζηλαμπής: «Πριν την είσοδο αυτή, εφαπτόμενο της νότιας πλευράς της, βρισκόταν ως ανεξάρτητο παράρτημα των κρεοπωλείων, (για λόγους υγιεινής, μας έλεγαν, δεδομένων των ασθενειών των χοίρων) το shοιροπουλειόν. Εκεί ήταν εγκατεστημένοι οι κρεοπώλες χοιρινού κρέατος. Εφαπτόμενο της βορεινής πλευράς της εισόδου αυτής, υπερυψωμένο κατά 3-4 σκαλιά και με επικοινωνία με τον χώρο αμέσως μετά την μεταλλική πόρτα της εισόδου, βρισκόταν ένα γραφείο για θέματα που απασχολούσαν το κοινό: λ.χ. παροχές νερού, αποκομιδή σκυβάλων κλπ».

Ο Φοίβος Λιβέρδος περιγράφει το παντοπουλείο της Κερύνειας: «...Εμείς το λέγαμε το "Παντοπουλείο" και ας μην πουλούσε τα πάντα…
.. Θυμάμαι μπαίνοντας από την κύρια είσοδο, επί της οδού Ελευθερίας, στ' αριστερά θα έβρισκα πάντα στο γραφείο του τον κ. Αναστάση το ζυγιστή και τον Πηγάσιο υπεύθυνο για τα «νερά» της πόλης. Επίσης θυμάμαι τον Παράσχο Μιχαηλίδη, γραμματέα -εισπράκτορα. Μετά το σκαλοπατάκι, που υπήρχε, απλωνόταν μπροστά σου η ζωντάνια του τόπου…
… πρώτος μανάβης ο κ. Δημήτρης Βούρκος από τον Άγιο Γεώργιο. Αριστερά ο Θεοχάρης Καλλής, πιο πέρα ο Κυριάκος Κυριαζής. Μετά φτάνουμε στο κατάστημα του Προκόπη Κωνσταντίνου (Πασπαλλοφά) και στη συνέχεια ο χώρος κατάστημα του Λούκα και του γιου του Μιχάλη Φουρουκλά. Όταν αποχώρησε ο Δημήτρης Βούρκος, το χώρο του κατέλαβε ο Γιάννης από το Καράκουμι με βοηθό τη γυναίκα του Φανού….
… Στον περίγυρο της μεγάλης αίθουσας ήταν τα κρεοπωλεία. Ξεκινώντας από τα δεξιά, ο Κύπρος Γερμανός από το Πέλλαπαϊς… Επόμενος, ο Κώστας Κλεάνθους, από τον Αγιο Γεώργιο, ο επονομαζόμενος «Γλεντζές», καθότι διατηρούσε ταβέρνα στο χωριό του με αυτό το όνομα. Πιο κάτω ο Σάββας και ο Κωσταρής από το Πέλλαπαϊς…
… Πρέπει εδώ να μνημονεύσω επίσης άλλους δύο χαρακτηριστικούς τύπους του παντοπωλείου και όχι μόνο. Μπορώ να πω όλης της Κερύνειας. Τον θκειό μου Πετρή, τον επονομαζόμενο «Κακάπετρη» που διατηρούσε μικρό καφενείο αλλά και το «θκειο μου τον Κκιάμηλο» τον ψαροπώλη. Βλέποντάς τον ένας ξένος δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτός ο βιοπαλαιστής ψαροπώλης ήταν δεξιοτέχνης του βιολιού…».

Αναλυτική παρουσίαση και πληροφορίες όπως τις κατέγραψε ο Φοίβος Λιβέρδος στο κείμενό του στο περιοδικό του Δήμου Κερύνειας, τεύχος 11, Ιανουάριος 2009, μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο.

Της Κερύνειας μας... σταχυολογήματα

Γράφει σε ανάρτηση της η Δρ. Έρσης Δημητριάδου «…Το 1888-1891, υπό τη δημαρχία του Δ. Γρ. Δημητριάδη, κατασκευάστηκε καινούργιο σφαγείο και αποθήκη καυσίμων δυτικά της πόλης όπως και δημοτική αγορά στην οδό Βικτωρίας – αργότερα οδό Ελευθερίας. Για την κατασκευή της, ο δήμος ξεκίνησε το 1888 με την αγορά γειτνιαζόντων μικρών τεμαχίων γης στην οδό Βικτωρίας και ολοκλήρωσε το κτίριο το 1889-1890 με κόστος £317...».

Μια σύντομη αναφορά στην ιστορία του Δήμου Κερύνειας

Αφήγηση Κρίνου Ελισσαίου, όπως καταγράφηκε στο βιβλίο "Η Κερύνεια στις μνήμες των εκτοπισμένων Ελλήνων κατοίκων της", έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας:
«Εκεί που ήταν το παντοπουλείον ήταν μια πλατεία κι είχεν στις τέσσερεις γω νιές τέσσερα μαγαζιά. Το ένα προς ανατολάς ήταν το καφενείον του Πετρή, προς νότον ήταν το άλλον μαγαζίν που ήταν ψαροπούλης ο Κκιάμηλος και μπροστά ήταν το μετέπειτα γραφείον που ήταν ο Μαυρίκιος, και μέσα ήταν πλατεία, πλατεία με τέντες που 'βάλλαν τα πράματα που επουλούσαν. Ύστερα εκτίσαν εκείνον το μεγάλον παντοπουλείον τζιαι 'που πάνω ήταν τα γραφεία του Δημαρχείου. Από πάνω έβλεπες κάτω την αγοράν σαν το θέατρον. Και μέσα ήταν διαρρυθμισμένη η Δημοτική αγορά σε τετράγωνα, μικρά τετράγωνα, σαν δοξαμένες, και καθένας μαννάβης είχεν το δικόν του τετράγωνον. Εις τα βόρεια, κατά σειράν, ήταν οι χασάπηδες. Τούρκοι, Έλληνες ήταν μαζίν, δεν υπήρχεν τίποτε ξεχωρισμένον. Ήταν ο Κλεάνθης, ήταν οι αδελφοί Σιεφκή, ήταν ο Καρά Μουσταφάς και με τους χασάπηδες τους δικούς μας εκάμναν το καλόν. Δεν υπήρχεν τίποτε. Το άλλον μαχαζίν που υπήρχεν και ήταν καρτζίν 'που του Χατζηλούκα το είχαν για σιοιροπουλειόν. Σκέψου τι ευγένειαν είχαμεν εμείς, που μας κατηγορούν. Αφού τα κασαπκειά ήταν μέσα στο παντοπουλείον, και για τον χοίρο, επειδή ήταν και οι Τούρκοι, είχαν δωμάτιο έξω από την αγορά, για να μην πειράζονται οι Τούρκοι, που δεν τρων χοίρο. Κι αυτό ήταν υπέρ μας, ελαμβάνναμέν τους υπόψην…».

ΝΕΟ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ

Στη νότια πλευρά της οδού Γ. Γ. Διγενή, είναι ο Δημοτικός Κήπος στο τρίγωνο ανάμεσα στην οδό Μεταξά και Σολωμού. Στη βόρεια πλευρά της νησίδας βρίσκεται το Δημαρχείο, το οποίο κτίστηκε το 1968 -επί δημαρχίας του Στέλιου Κατσελλή- με δωρεά της Ζήνας Κάνθερ (Zena Gunther de Tyras), σε χώρο που είχε δωρίσει παλιά ο πρώτος Άγγλος μόνιμος κάτοικος της πόλης, ο George Ludovic Houston.

Δημαρχείο Κερύνειας

1η Φωτ.: Μια άλλη άποψη του καινουργιοκτισμένου τότε (1929) δημαρχείου [Τεμ. 170] για το οποίο ο Σάβας Χρίστης ως αντιδήμαρχος ήταν πολύ περήφανος. Στις αίθουσες πάνω ήταν τα δημοτικά γραφεία και η βιβλιοθήκη. Κάτω η άνετη Δημοτική Αγορά -Παντοπουλείο- που λειτουργούσε μέχρι το 1974.
Η αίθουσα κάτω απότο δεξί μπαλκόνι του κτηρίου, λειτουργούσε ως αποθήκη [Τεμ. 186] και χρησιμοποιούνταν από διάφορες υπηρεσίες του Δήμου.

2η+3η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει Α-ΝΑ
Η πρόσοψη του Παντοπουλείου με την κεντρική είσοδο, από την οδό Ελευθερίας [Τεμ. 170].
Ο πάνω όροφος στέγασε κάποια περίοδο το Δημαρχείο καθώς επίσης και μια βιβλιοθήκη.

4η Φωτ.: Ο Δήμαρχος Κώστας Φιερός (με το μπαστούνι) περιστοιχιζόμενος από Δημοτικούς υπαλλήλους και υπαλλήλους της Ηλεκτρικής.
Όρθιοι από αριστερά: Κώστας Φίσιερ (υγειονομικός), Εσάτ (Τ/κ), Παράσχος Μιχαήλ (ζυγιστής), Μιχάλης Λούμπας (ζυγιστής), Χρύσανθος Στρογγυλός (υπάλληλος Ηλεκτρικής), Γρηγόρης Ελισσαίου (υπάλληλος Ηλεκτρικής) και Τάκης Καλλής (υπάλληλος Ηλεκτρικής).
Καθιστοί από αριστερά: Σάββα Καπετανόπουλος (ταμίας), Κώστας Φιερός (Δήμαρχος) και Ττοουλής ο Πίττας (Ελισσαίου) (γραμματέας).

5η Φωτ.: Άποψη του εσωτερικού, αρχές δεκαετίας 1950. Ο φακός ατενίζει δυτικά.
Στο βάθος φαίνεται η πόρτα του γραφείου της Αγορανομίας με τον Αναστάση υπεύθυνο και αργότερα το Νίκο Πλατή.
Δεξιά, ο Λούκας Φουρουκλάς, με τη λευκή ποδιά, στο κατάστημα του με φθαρτά και αποικιακά εντός του παντοπουλείου [Τεμ. 170].
Σε πρώτο πλάνο με το μαύρο κοστούμι ο παρπέρης ο ΧατζηΛούκας που διατηρούσε το κουρείο του στην οδόν Ελευθερίας. Απέναντι-αριστερά από τον Χατζηλούκα, διακρίνεται ο νεαρός τότε Μιχάλης Φουρουκλάς.
Δίπλα διατηρεί το μανάβικο της η Αφροδίτη Αθανάση, μητέρα του Χρυσόστομου του ψαρά. Αργότερα το αναλαμβάνει ο Κυριαζής Κυριαζή.
Στην άλλη γωνία, κατάστημα έχει ο Ανάστασης ο Παφίτης μέχρι και το έτος 1965 περίπου οπότε το αναλαμβάνει ο Θεοχάρης Καλλής.
Στο βάθος στη δεξιά πλευρά έχει το κρεοπωλείο του ο Κλεάνθης "Ππούρρος" Φλουδιώτης.
Δίπλα του ο Σαββής Χριστοδούλου και τα επόμενα δύο στη σειρά ο αδελφός του Σαββή, ο Κωσταρής (Κώστας) Χριστοδούλου.

6η Φωτ.: Το κατάστημα με φθαρτά και αποικιακά του Κυριαζή Κυριαζή, εντός του παντοπουλείου [Τεμ. 170], δίπλα-δυτικά από το κατάστημα του Μιχάλη Λ. Φουρουκλά. Πριν αναλάβει ο Κυριαζής, το μανάβικο το διατηρούσε η Αφροδίτη Αθανάση, μητέρα του Χρυσόστομου του ψαρά.

7η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει προς δυσμάς
Η αρχική μορφή των καταστημάτων εντός του παντοπουλείου. Απέναντι, η πόρτα στα δεξιά οδηγεί στο Γραφείο της Αγορανομίας και δίπλα-αριστερά, η Κεντρική είσοδος από την οδό Ελευθερίας. Δεξιά τα κρεοπωλεία και στο μέσο τα φθαρτά.
Στη φωτογραφία πιθανόν να απεικονίζεται ο Φοίβος Λιβέρδος.

8η Φωτ.: Το εσωτερικό της Δημοτικής Αγοράς, όπως λειτούργησε τα χρόνια της εισβολής.

Ημερομηνία

1929

1974/...

1974/...

1935/1940

1950/1955

1970

1945/1950

1988-10-10

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Δημόσιο / Δημοτικό κτήριο See all items with this value

Εμπορικό Κατάστημα See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.340656, 33.319070

Τοποθεσία

Οδός Ελευθερίας

Αναγνωριστικό

1054_Ελευθερίας_014_170_1420

1054_Ελευθερίας_014_170_1422

1054_Ελευθερίας_014_170_1423

1054_Ελευθερίας_014_170_1421

1054_Ελευθερίας_014_170_1424

1054_Ελευθερίας_014_170_1425

1054_Ελευθερίας_014_170_1426

1054_Ελευθερίας_014_170_4888

Αναφέρει

Featured