Καφενείο Κώστα Ιωάννου "Μαχαλλεπάρη"

Τίτλος

Καφενείο Κώστα Ιωάννου "Μαχαλλεπάρη"

Πρώην καφενείο Θεόδωρου ΠαπαΑγαπίου

Εναλλακτικός τίτλος

"Blue Bar"

Δημιουργός

1η) Ξενοφών Κουφτερός

2η) Αρχείο Δημητράκη Γρ. Δημητριάδη -Δρ Έρση Δημητριάδου, "Θύμησες Κερύνειας"

3η) Αρχείο Αβδελοπούλου, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πολίτης

4η) Μαρία Ιωάννου Αρχοντάκη

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Ο φακός, ατενίζει ανατολικά, έξω από το κατάστημα του Κίκα Κρανιδιώτη [Τεμ. 190+191+192] το οποίο στεγάζεται στο ισόγειο τριώροφου κτηρίου ανάμεσα στην οδό Ερμού και Ελευθερίας (διακρίνεται η πινακίδα των γραφείων Leptos Estates Ltd).
Δεξιά το κατάστημα των αδελφών Λεπτού [Τεμ. 216] και δίπλα το καφενείο με το όνομα Blue Bar (όπως φαίνεται στην πινακίδα της Pepsi Cola) του Κώστα Ιωάννου "Μαχαλλεπάρη" [Τεμ. 214], το οποίο φαίνεται κλειστό-σφραγισμένο. Ακολουθεί διάδρομος ο οποίος οδηγεί σε αλάνα [Τεμ. 217] πίσω από τα δύο καταστήματα όπου κάποια περίοδο λειτούργησε το "Θέατρο Παπά".
Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 έχει εκδηλωθεί και ο κόσμος προσπαθεί να αγοράσει τρόφιμα από τον κατάστημα του Νεοκλή Λοΐζου {Τεμ. 233-Β], μετά το διάδρομο. Κολλητό είναι το τουριστικό Γραφείο Hull Blyth Araouzos Travel Ltd [Τεμ. 233-Α]. Ακολουθεί το βιβλιοπωλείο Πρακτορείο Τύπου του Σάββα Χατζησάββα [Τεμ. 234-Ι] κολλητά με το κουρείο του Πετρή Χατζηγεωργίου [Τε. 234-Θ], η Στοά Μητροπόλεως (εκεί όπου η πινακίδα 'ΚΒ' με καταστήματα εντός. Τέλος, στην άλλη γωνία, το ζαχαροπλαστείο Σκανναβή [Τεμ. 234-Η].

2η Φωτ.: Οι επίσημοι και πίσω οι μαθητές ντυμένοι τσολιάδες, την 25η Μαρτίου 1955, έξω από το φαρμακείο Σταυρή Χαραλάμπους [Τεμ. 191] -δεξιά- και το κατάστημα των αδελφών Λεπτού [Τεμ. 216] -αριστερά.
Δίπλα από κατάστημα των αδελφών Λεπτού, εκεί όπου κυματίζει η σημαία είναι το καφενείο "Blue Bar" (μόλις διακρίνεται η πινακίδα του καφενείου στη γωνία πάνω αριστερά) του Θεόδωρου ΠαπαΑγαπίου και αργότερα του Κώστα Ιωάννου "Μαχαλεπάρη".
Διαγωνίως απέναντι, στο διώροφο με την καμάρα, στεγάζεται το κατάστημα του Νίκου Χριστοφή Κέστα, στο ισόγειο, και στον όροφο διαμένει η οικογένεια του Σταύρου Ραγιά [Τεμ. 154].
Πρόσωπα που αναγνωρίζονται, ο Αστυνόμος Δημήτρης Τζαβέλλας αριστερά, ο παπά Αλέξανδρος Καραμαλλάκης, δεύτερος από αριστερά και δίπλα του ο Δήμαρχος Χαρίλαος Δημητριάδης.

3η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει προς δυσμάς.
Αριστερά διακρίνεται η πινακίδα της Coca Cola στο καφενείο του Κώστα Ιωάννου "Μαχαλλεπάρη" [Τεμ. 214] και δίπλα, το γωνιακό εμπορικό κατάστημα "The 999999999 shop" των αδελφών Κούλη και και Κοκή Λεπτού [Τεμ. 216]. Στην ίδια πλευρά στην άλλη γωνία, το κατάστημα ξυλεμπορίας του Γιάννη Μάρκου, στη διασταύρωση οδού Ελλάδος με Ρήγα Φεραίου.
Δεξιά-βόρεια το τριώροφο στην τελική του μορφή με το κατάστημα του Κίκα Κρανιδιώτη [Τεμ. 190+191+192], στο ισόγειο και τα γραφεία του Μ. Γ. Λεπτού στους ορόφους. Στην ίδια πλευρά στην άλλη γωνία, το κατάστημα του Νίκου Κέστα στο ισόγειο [Τεμ. 155] και το σπίτι του Σταύρου Ραγιά και Μερόπης Παντελίδου στον όροφο [Τεμ. 154], στη διασταύρωση οδού Ελλάδος με Ελευθερίας.

ΓΕΝΙΚΑ
Μετά τον στενό διάδρομο που οδηγεί στο ‘Θέατρο Παπά» είναι ένα κατάστημα ιδιοκτησίας Σταυρή και Κυριάκου Λόρτου, το οποίο λειτουργεί ως καφενείο. Τελευταίος ενοικιαστής είναι ο Κώστας Ιωάννου, γνωστός στους Κερυνειώτες ως “Μαχαλλεπάρης”.
Ο Κώστας κατάγεται από τα Λιβερά και είναι γιος του Ιωάννη Ιωάννου και της Θεοφανίας Κοσιάρη. Σε ηλικία 23 χρόνων έρχεται στην Κερύνεια και εργάζεται ως πλανόδιος πραματευτής. Αργότερα, ασχολείται με την κατασκευή και πώληση μαχαλλεπιού, εξ ου και το ‘Μαχαλλεπάρης’. Το 1959, αναλαμβάνει το καφενείο στην οδό Ελλάδος 40, το οποίο λειτουργεί με το γιό του. Παράλληλα, ασχολείται με την καλλιέργεια λεμονόδενδρων στο κτήμα που αγοράζει, στην περιοχή Τρία Μίλι της Κερύνειας (εκεί όπου τελικά δολοφονείται από τους Τούρκους κατά τη διάρκεια της Τούρκικης εισβολής).
Νυμφεύεται την Ελένη Χατζηχριστοδούλου (κόρη του Χριστόδουλου Χατζηχρίστου και της Μάρθας, από το χωριό Αγριδάκι), με την οποίαν αποκτούν δώδεκα (12) παιδιά, τη Νίκη, Μαρίνα (σύζυγος Σάββα Σαββάκη), Χριστόδουλος, Ανδρούλλα (Τούλα -σύζυγος Djatal Zeinalipour), Αγνή (σύζυγος Γιάννη Λαουδιά από Μόρφου), Μένος (Μενέδημος (σύζυγος Χρύσως), Μαρία (σύζυγος Γεώργιου Αρχοντάκη), Στέλλα, Θεοφάνης (σύζυγος Ανδρούλας), Ιωάννης (σύζυγος Μαρίας Κάστορα), Μιχάλης (σύζυγος Βέρας) με το 12ο παιδί να πεθαίνει βρέφος.

Παλαιότερα, το καφενείο λειτουργούσε από τον Θεόδωρο ΠαπαΑγαπίου.

Σύμφωνα με μαρτυρία του ιδίου (στο βιβλίο ‘Κερύνεια στις μνήμες των εκτοπισμένων Ελλήνων κατοίκων της’, Θ. Κυπρή), μετοίκησε στην Κερύνεια το 1928 και άνοιξε το καφενείο το 1929. Αρχικά ήταν γνωστό ως «το καφενείο του Παπά’, εξαιτίας του ότι ήταν γιος του παπά της εκκλησίας Αγ. Γεωργίου Πάνω Κερύνειας. Την επωνυμία “Blue Bar”, έδωσαν οι εγγλέζοι θαμώνες εξαιτίας του γαλάζιου χρώματος που επικρατούσε στο καφενείο. Ταυτόχρονα, ο Θεόδωρος ασχολείται και με επιχειρήσεις θεάτρου και κινηματογράφου, πίσω από το καφενείο επί της οδού Ρήγα Φεραίου.
Όταν αφήνει το καφενείο, ο Θεόδωρος νοικιάζει το κατάστημα επί της οδού Ερμού, δίπλα από την Καμούζα, τον Πύργο νοτιοανατολικά του Παντοπουλείο για να ανοίξει μπακάλικο.

Ο Θεόδωρος είναι γιος του ιερέα Αγάπιου Χατζηνικόλα Αλωνεύτη και της Ευδοκίας και είναι νυμφευμένος με την Αθηνά Μιχαηλίδη, κόρη του Αλέξανδρου Μιχαηλίδη (από τους Τουρκομιχαλέους) και της Αννέτας Κιρικίτσιου.

«…Ο πατέρας μου είπεν μου “Να μείνεις δαμέσα τζιαι vα κάμεις δουλειάv δικήv σου, η απόφασή μου είναι τελεσίδικη, εvvά σε βοηθήσω εγώ. Να κάμεις έvαv καφεvέv. Έσιει έvαv μαχαζίv τζειαμαί πόv' ο Λεπτός, καρτζίv του Θεοχάρη τζιαι δίπλα 'που τον Νεοκλή. Ο Νεοκλής εv' γαμπρός του τζιείvου που το 'σει, που εv' ο Κυριάκος ο Λόρτος, ο γέρος, ο πατέρας τον Σταυρή τον Λόρτου. Να πάω vα τοv εύρω vα εξηηθούμεv”. Τόσον αγαπούσαν τον πατέρα μου η Τζερύνεια ούλλη τζιαι τα χωρκά, λαλεί του “Άμαv έv' για τοv γιον σου, τζιαι vα το χρειάζομαι”, είσιεν φούρνον μέσα, “εvvά τον το δώσω”….Ο τόπος τζιείνος είναι του Κυριάκου του Λόρτου τζιαι το οίκημαν ούλλον το είσιεν ως φούρνον ο γαμπρός του ο Δικωμίτης. Μετά, όταν το έπιασα εγώ, ελαλούσαν “Έπιασεv το ο γιος τον παπά” τζι έμεινεν 'του Παπά', εβκάλαν το οι Πανω Τζερυνειώτες. Τζι ελέγετουν 'το καφενείον του Παπά'. Όταν έρκουνταν τζειαμαί Εγγλέζοι, εβλέπαν το χρώμα από μέσα, οι τοίχοι, οι πόρτες, οι ξώπορτες, οι σιδερένες, ούλλα ήταν μπλου τζι εβκάλαν το 'Blue bar'…».
[Απόσπασμα από συνέντευξη του Θεόδωρου όπως καταγράφεται στο βιβλίο ‘Κερύνεια στις μνήμες των εκτοπισμένων Ελλήνων κατοίκων της’, έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας].

Ο Χαράλαμπος Χατζηλαμπής θυμάται: «Τα καλοκαίρια, στον κήπο που υπήρχε στο πίσω μέρος και είχε είσοδο και από την οδό Ρήγα Φεραίου, λειτουργούσε και ως εστιατόριο με κύριο πιάτο το "οφτόν" του φουρνιού. Στο καφενείο αυτό γίνονται οι δημοπρασίες περιουσιών που "βγαίνουν στο σφυρί" και που αναγγέλλει ο τελλάλης "Τύλληρος"».

Το καφενείο όπως και το οικόπεδο, ανήκουν στο Σταύρο Χαραλαμπίδη, τον ‘Σταυρή του Λόρτου’, το οποίο κληρονομεί η κόρη του Ρήνα Χαραλαμπίδου Κατσελλή, όπως μαρτυρεί σε συνέντευξή της στο βιβλίο ‘Κερύνεια στις μνήμες των εκτοπισμένων Ελλήνων κατοίκων της’, έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας: «…ο παππούς μου, ο Κυριάκος ο Λόρτος, καταγόταν από τη Λάπηθο και από τη Λευκωσία. Ο πατέρας του Κυριάκου του Λόρτου ήταν ένας πολύ καλός σιδηρουργός, κωμοδρόμος. Έκαμνεν κοιλά, έκαμνε καντάρκα, μέτρα και σταθμά, αλλά η γυναίκα του, η δεύτερη νομίζω, ήταν από τη Λάπηθο κι έτσι μετοίκησε στη Λάπηθο. Η μητριά δεν ήθελε τον παππού μου τον Κυριάκο κι έτσι ήλθε ανυπόλητος στην Κερύνεια. Εκεί εδούλευεν εφτά χρόνια για μια δεκάρα την ημέρα στον Έλληνα. Και στο τέλος των εφτά χρόνων δεν είχε να τον πληρώσει και του είπε “Θα σου δώσω έναν καφενέν με το οικόπεδον”. Κι έτσι του έδωσε τον καφενέν του Παπά, που είναι απέναντι από την καμούζα της Κερύνειας, με το οικόπεδο δίπλα. Κι αυτά τα κληρονόμησα εγώ από τον πατέρα μου..».

4η Φωτ.: Μια φωτογραφία που τραβήχτηκε περίπου το 1944 και απαθανατίζει την Ελένη Χριστοδούλου και το Κώστα Ιωάννου “Μαχαλλεπάρη” μαζί με τα τρία πρώτα παιδιά της οικογένειας, Γιάννη, Νίκη και Στέλλα.

5η Φωτ.: Θεόδωρος Παπααγαπίου και Αθηνά Μιχαηλίδη

Ημερομηνία

1974-07-18
1955-03-25
1950/1959
1940

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Εστίαση / Διασκέδαση See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.340145, 33.319201

Τοποθεσία

Οδός Ελλάδος

Αναγνωριστικό

1056_Ελλάδος_040_214_1593

1056_Ελλάδος_040_214_1621

1056_Ελλάδος_040_214_1625

Αναφέρει

Featured