Είδη θαλάσσης Ανδρέα Καριόλου

Τίτλος

Είδη θαλάσσης Ανδρέα Καριόλου

Σπίτι Σάβα Χρίστη
Σπίτι Νικόλα Μαύρου
Κατάστημα Συνεργατικής Αναπτύξεως

Εναλλακτικός τίτλος

Ιδιοκτησία χήρας Αφροδίτης

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΡΙΟΛΟΥ
Ο Ανδρέας ‘Αρρής’ Καριόλου, στον αρ. 94 της οδού Ελλάδος, διαθέτει κατάστημα πώλησης σφουγγαριών, καταδυτικού εξοπλισμού, ψαροντούφεκων και γενικά με είδη θαλάσσης, στο ισόγειο δίπλα-δυτικά από τα Γραφεία της Συνεργατική Αναπτύξεως.
Ο Αρρής είναι γιος του Ματθαίου Καριόλου (από τον Καραβά) και της Παναγιώτας Μαργαρίτου (από τη Στράντζα Ανατολικής Θράκης). Νυμφεύεται την Αναστασία Προεστού (από τον Άγιο Ερμόλαο) κόρη του Χριστόδουλου Προεστού και της Ανδρονίκης Χριστοδούλου και αποκτούν δύο παιδιά, το Γλαύκο και το Μάριο.

«…και εδώ δίπλα που σχηματίζεται η εσοχή (σημ. αναφέρεται στο κατάστημα Καριόλου) ήταν η στάση των λεωφορείων που μας πήγαιναν στα χωριά μας, μαθητές τότε, στο Κάρμι, στο Τριμίθι ,στον Άγιο Γεώργιο. Σαν νάναι τώρα…», θυμάται η Χρυστάλλα Γιάγκου Παπαδοπούλου.

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΑΒΑ ΧΡΙΣΤΗ
Δυτικά του διώροφου της Μυρούς και του Γιάννη Βόττη, υπάρχει ένα αδιέξοδο, στη δυτική πλευρά του οποίου υπάρχει μία κατοικία. Είναι ένα μεγάλο σπίτι με κήπο μπροστά και μεγάλο χωράφι πίσω, που φτάνει μέχρι το λόφο που είναι χτισμένη η Μητρόπολη.

Γύρω στο 1932, όταν ο Σάβας Χρίστης, μετακομίζει από το σπίτι που νοικιάζει στην περιοχή του λιμανιού, έρχεται για να κατοικήσει στο σπίτι αυτό της οδού Ελλάδος (όταν έβαλαν αριθμούς στα σπίτια, έχει τον αρ. 92). Ιδιοκτήτρια η ματζίπαινα (φουρνάρισσα) Αφροδίτη, χήρα του Νικόλα Οικονόμου, η οποία διαμένει στην οδό Κωνσταντινουπόλεως με το μοναχογιό της Νικολάτζιη Οικονομίδη, όπου διατηρεί φούρνο.
Ιδιότυπο το ιστορικό της ύπαρξης του σπιτιού. Ο δικηγόρος Γιώργος Λοϊζίδης, όταν παντρεύτηκε, πρότεινε στη χήρα Αφροδίτη να χτίσει με δικά του έξοδα σπίτι στο χωράφι αυτό που της ανήκε, για να κατοικήσει και τα έξοδα της ανέγερσης να αποπληρωθούν από το ενοίκιο. Η πρόταση του πραγματοποιήθηκε και ο Λοϊζίδης έμεινε σε αυτό μέχρι που πέθανε, το 1932, οπότε το νοικιάζει ο Σάβας Χρίστης.
Το σπίτι με τυπική αρχιτεκτονική της εποχής έχει τεράστιο ηλιακό στη μέση και από δυο μεγάλα δωμάτια δεξιά και αριστερά… Αμέσως μετά την είσοδο, στο κέντρο του ηλιακού, δέσποζε ένας τεράστιος επιβλητικός καναπές… Πιο πίσω, σχεδόν στη μέση του ηλιακού, ορθωνόταν μεγάλο παραβάν και πίσω από αυτό βρισκόταν το ωραίο σκαλιστό του γραφείο και οι δυο μεγάλες, ωραίες ξυλόγλυπτες βιβλιοθήκες, που του είχε φτιάξει ο Κερυνειώτης ξυλόγλυπτης τεχνίτης Θρασύς Μιχαηλίδης….
Το πρώτο δωμάτιο δεξιά είναι το σαλόνι…Το δωμάτιο αριστερά είναι η κρεβατοκάμαρα των τριών γιων του Σάβα…Το επόμενο δωμάτιο αριστερά είναι η δική τους κρεβατοκάμαρα... Η τραπεζαρία ήταν το δεύτερο μεγάλο δωμάτιο δεξιά...
Από την τραπεζαρία μια πόρτα οδηγούσε στο λαδαρκόν, τεράστιο μακρόστενο δωμάτιο/αποθήκη, όπου φυλάγονταν σε μεγάλα κουμνιά και σε τεράστια τσίγκινα γυαλιστά βαρέλια η σοδιά του λαδιού... Στον βόρειο τοίχο του, που ήταν κοινός με την τραπεζαρία, υπήρχε ένας πάγκος που είχε πάνω τις νισκιές για το μαγείρεμα, που σε κάποιο στάδιο αντικαταστάθηκαν από πύραυνα με πετρέλαιο. Ουσιαστικά αυτό το τμήμα αποτελούσε την κουζίνα του σπιτιού. Πέρα από αυτό ήταν το πλυσταριό με τα μεγάλα καζάνια του. Το κενό ορθογώνιο που σχηματιζόταν από το κυρίως σπίτι και το λαδαρκόν ήταν μια στεγασμένη βεράντα.
Ο απόπατος του σπιτιού, ένα κατασκεύασμα στην άκρη της αυλής, από την οποία δε λείπει ο γουμάς με τα διάφορα ζώα... Το περιβόλι πίσω έχει πολλά λεμονόδεντρα και άλλα καρποφόρα δέντρα, που τα φρούτα τους πλούτιζαν την καθημερινή διατροφή…
Κάποια στιγμή αποφασίζει (σημ. ο Σάβας Χρίστης), για πρώτη φορά στη ζωή του, να χτίσει δικό του σπίτι. Για οικόπεδο χρησιμοποίησε το ερειπωμένο σπιτάκι που είχε στην Πάνω Κερύνεια, στο ανατολικό τέρμα της οδού Χαριλάου Τρικούπη, στη συμβολή της με την οδό Κεμαλ Ατατούρκ και λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου…

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ της ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ από τον Δώρο Χρίστη:
«Είχαμε δυο σπίτια στην Κερύνεια. Το σπίτι της Κάτω Κερύνειας ήταν προέκταση προς τα κάτω του λόφου της Μητρόπολης Κερύνειας. Κάτω από την Μητρόπολη Κερύνειας και μετά την πλατεία μπροστά της όπου και το άγαλμα του Μακαρίου Β’, αρκετά κοντά στο άγαλμα, ήταν το τοιχούδι μεταξύ της πλατείας της Μητρόπολης και του περβολιού μας που συνόρευε με την μεγάλη πισινή αυλή του σπιτιού μας με την μεγάλη δεξαμενή του, όπου είχαμε πεζούνια, παπίρες, γάλους, φαραώνες και στην πισινή βεράντα του σπιτιού, αρκετή ξυλεία που πουλούσαμε από τα κυπαρίσσια των κτημάτων μας στο τσιφλίκι της Θέρμιας. Ακολουθούσε το σπίτι μας με τον μεγάλο ηλιακόν, τα τέσσερα μεγάλα δωμάτια και το μεγάλο σε μέγεθος λαδαρκό, όπου οι μεγάλες βαρέλες στις οποίες έμπαινε το λάδι από τα πολλά ελιοφόρκα μας. Μπροστά από το σπίτι ήταν ο κήπος της μητέρας μου με τις πολλές τριανταφυλλιές που έπαιρνε στην Κερύνεια τρίτο βραβείο. Ο καλύτερος κήπος λουλουδιών στην Κερύνεια ήταν του πατέρα της Ρήνας Κατσελλή, δίπλα στην Μητρόπολη Κερύνειας και δεύτερο έπαιρνε του ξαδέλφου του πατέρα μου Δημάρχου δικηγόρου Χαρίλαου Δημητριάδη.
Η Μητρόπολη και το σπίτι μας ήταν στο μέσον της Κερύνειας και το καγκέλλι του κήπου του σπιτιού μας ανοίγονταν στο μέσον του κεντρικότερου δρόμου της πόλης, που ήταν ο δρόμος των αυτοκίνητων Λευκωσίας και Καραβά - Λαπήθου. Ο πατέρας μου, που δεν ήταν μόνον εμένα πατέρας αλλά σαν Αντιδήμαρχος Κερύνειας, επειδή αγαπούσε την Ελλάδα, του έδωσε το όνομα ‘οδός Ελλάδος’». (*)

(*) ΤΑΦΤΟΤΙΤΑ=Δ

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΝΙΚΟΛΑ ΜΑΥΡΟΥ
Όταν η οικογένεια του Σάβα Χρίστη μετακομίζει στην Πάνω Κερύνεια γύρω στο 1960, το σπίτι νοικιάζει και μένει ο Νικόλας Μαύρος (από το Δίκωμο και Πέλλαπαϊς, γιος του Ζορλάκκη και της Ελεγκούς Ζαβρού), σύζυγος της Στέλλας Προδρόμου (κόρη του Πρόδρομου και της Μαρίας, με καταγωγή από το Ριζοκάρπασο) και πατέρας της Μαρίας, του Ανδρέα, της Ελένης και της Χλόης Γεωργιάδου.
Ο Νικόλας εργάζεται στο κατάστημα αποικιακών του Νεοκλή Λοΐζου. Η κόρη του, η Ελένη Μαύρου, διετέλεσε Υπουργός Εσωτερικών την περίοδο 2012-‘13.

«Η καταγωγή των παππούδων και γιαγιάδων δεν είναι από την Κερύνεια. Δεν είχαμε άλλους συγγενείς στην Κερύνεια. Μόνο στο Πέλλαπαϊς και Καζάφανι, που έμεναν οι αδελφές και η μαμά του παπά μου. Εκτός από το σπίτι της "γιαγιάς" Μυρούς Βόττη, όπως την φωνάζαμε, που ήταν δίπλα μας εγώ δεν θυμάμαι κάτι άλλο….», αναφέρουν η Χλόη Μαύρου Γεωργιάδου και Ανδρέας Μαύρος.

1η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει νοτιοδυτικά.
Το διώροφο με τα μπαλκόνια είναι ιδιοκτησίας του μάστρε Γιώρκου Σπύρου, Ελλάδος 98 [Τεμ. 26].
Το ισόγειο αριστερά-ανατολικά το κατάστημα ειδών θαλάσσης του Ανδρέα Καριόλου 'Αρρή' [Τεμ. 27].

2η+3η Φωτ.: Η Μαρία Χρίστη στον κήπο του σπιτιού το οποίο ενοικίασαν όταν έφυγαν από το σπίτι στο λιμάνι, στην οδό Ελλάδος αρ. 92, ανάμεσα στις τριανταφυλλιές της, Μάη του 1934.
Διακρίνεται η μεγάλη δεξαμενή δεξιά και αριστερά-δυτικά, το μικρό θολωτό κτίσμα, ο απόπατος του σπιτιού. Στο βάθος είναι το περιβόλι με τα δέντρα που συνόρευε με τη Μητρόπολη Κερύνειας.

4η Φωτ.: Ο Σάβας Χρίστης με τη γυναίκα και τα τρία παιδιά τους το 1921. Δεξιά, η Λυδία (Λουλλού) Κασσιλιάν μικρότερη αδελφή της Μαρίας.

5η Φωτ.: Ο Νικόλας και η Στέλλα Μαύρου, γονείς της Ελένης, της Χλόης της Μαρίας και του Αντρέα.
Ο Νικόλας, εργαζόταν ως διανομέας και όχι μόνο, στο κατάστημα Νεοκλή Λοΐζου και εξυπηρετούσε πελάτες σε ολόκληρη την Επαρχία, με μια από τις πιο ... δροσερές εξυπηρετήσεις του, τη διανομή πάγου για τις παγονιέρες της εποχής, μια και τα ψυγεία ήταν τότε ακομα λίγα.

6η Φωτ.: Σε πρώτο πλάνο, το κτήριο [Τεμ. 27] το οποίο κτίστηκε όταν κατεδαφίστηκε το ισόγειο το οποίο νοίκιαζαν και έμεναν, αρχικά ο Σάβας Χρίστης και από το 1960 ο Νικόλας Μαύρος.
Βρίσκεται δυτικά της ιδιοκτησίας Μυρούς και Γιάννη Βόττη, μετά το μικρό αδιέξοδο δρόμο, και στεγάζει δύο καταστήματα. Αριστερά, είναι το Γραφείο της Συνεργατικής Αναπτύξεως, στον αρ. 92.

Αναζητώντας στο διαδίκτυο διαβάζουμε πως… Η Υπηρεσία ‘Τμήμα Συνεργατικής Αναπτύξεως’, το 2003 μετονομάζεται σε ‘Υπηρεσία Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιρειών’ και αναβαθμίζεται ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις, κυρίως λόγω της προσπάθειας εναρμόνισης των Συνεργατικών Εταιρειών με το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και το ρόλο της ως αρμόδιας Εποπτικής Αρχής για τα Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα. Βασικό μέλημα της Υπηρεσίας είναι η ομαλή και εύρυθμη λειτουργία των Συνεργατικών Εταιρειών και η ανάπτυξη, βελτίωση, επέκταση και αναβάθμιση των υπηρεσιών που προσφέρονται από αυτές σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων τους: Πιστωτικό, καταναλωτικό, εμπορίας γεωργικών προϊόντων, μεταποίησης, υπηρεσιών, ασφαλιστικό και διαφόρων τύπων.
Δίπλα-δυτικά, είναι το κατάστημα με είδη θαλάσσης του Ανδρέα Καριόλου ‘Αρρή’, το οποίο εφάπτεται στο διώροφο-κατοικία του Γεωργίου Σπύρου [Τεμ. 26].

Δημιουργός

1η) Ηλίας Π. Πετρίδης

2η+3η) Ρήνας Κατσελλή 'Σάβας Χρίστης ο αλοιώτικος'

4η) Ρήνας Κατσελλή, "Κερύνεια- Ιστορική & Λαογραφική Έρευνα"

5η) Για να μην ξεχάσουμε τους Κερυνειώτες

6η) Εφαρμογή Street View της Google Maps -Επεξεργασμένη

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Πηγή

Η πρώτη περιγραφή του σπιτιού, είναι από το βιβλίο της Ρήνας Κατσελλή “Της Κερύνειας μας, Σάβας Χρίστης ο Αλλιώτικος -η ζωή και το έργο του”, Λαογραφικός Όμιλος Κερύνειας, 2004

Ημερομηνία

1974/...
.../1974
.../1974
1921
1974/...
1974/...

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Εμπορικό Κατάστημα See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Συσχέτιση

Κατοικία Ανδρέα και Τασούλας Καριόλου

Χωρική κάλυψη

35.339766, 33.317479

Τοποθεσία

Οδός Ελλάδος

Αναγνωριστικό

1056_Ελλάδος_094_027_1804
1056_Ελλάδος_092_027_1802
1056_Ελλάδος_092_027_1803
1056_Ελλάδος_092_027_1868
1056_Ελλάδος_092_027_3567
1056_Ελλάδος_092_027_1801