Διώροφο-κατοικία Γεωργίου Σπύρου

Τίτλος

Διώροφο-κατοικία Γεωργίου Σπύρου

Σχολή Νιόβης Φράγκου

Παρθεναγωγείο Κερύνειας

Εναλλακτικός τίτλος

Προικώο Ελένης Π. Σταυρινού Κούμα

Δημιουργός

1η) Ηλίας Πετρίδης

2η) Σπύρος Γ. Σπύρου

3η) Σπύρου Γ. Σπύρος

4η) Σπύρου Γ. Σπύρος

5η) Της Κερύνειας μας... σταχυολογήματα

6η) Σπύρου Γ. Σπύρος

7η) Σπύρου Γ. Σπύρος

8η) Αλίκη Χατζημάρκου

9η) Δρ Έρση Δημητριάδου, "Θύμησες Κερύνειας -Τα σχολεία της πόλης, 1921-1974"

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει ΝΔ.
Από αριστερά, όπως βλέπουμε, το κατάστημα ειδών θαλάσσης του Ανδρέα Καριόλου 'Αρρή' [Τεμ. 27]. Το διώροφο -αρχικά ισόγειο- με τα μπαλκόνια είναι ιδιοκτησίας του μάστρε Γιώρκου Σπύρου, Ελλάδος 98 [Τεμ. 26].
Το δεύτερο διώροφο χωρίς μπαλκόνια είναι ιδιοκτησίας του Πέτρου Πετρίδη [Τεμ. 24] με το ποδηλατάδικο του Σολωμή Χριστοδούλου στο ισόγειο.

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΠΥΡΟΥ & ΕΛΕΝΗΣ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ
Δίπλα από το κατάστημα με είδη θαλάσσης του Ανδρέα ‘Αρρή’ Καριόλου, είναι η κατοικία της Ελένης Π. Σταυρινού και του Γιώργου Σπύρου [Τεμ. 26]. Αρχικά είναι ισόγεια (όπως φαίνεται και στο χάρτη του Κτηματολογίου) ενώ αργότερα κτίζεται και ένας όροφος.
Ο Γιώργος Σπύρου, ή “μάστρε Γιώρκος”, είναι γιος του Σπύρου Γεωργίου και της Ευγενίας Γ. Χατζηγιάγκου, της οικογένειας της Περβολιάς. Νυμφευμένος με την Ελένη Σταυρινού αποκτούν δύο παιδιά, την Στέλλα Σπύρου και τον Σπύρο Γ. Σπύρου.
Ο μάστρε-Γιώρκος, από 16-17 χρόνων, στα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1920, εργάζεται ως μάγειρας στο ξενοδοχείο Dome του Κώστα Κατσελλή. Δουλεύει εκεί για 50 περίπου συνεχή χρόνια, μέχρι την τουρκική εισβολή του '74.
Το σπίτι είναι το προικώο της Μαρίτσας Φραγκέσκου, σύζυγος Παναή Κούμα Σταυρινού, που στη συνέχεια κληρονόμησε η κόρη της Ελένη Σταυρινού-Σπύρου.

Για τον μάστρε-Γιώρκο μπορείτε να διαβάσετε στον σύνδεσμο….

Το Πορτραίτο ενός Πρόσφυγα

Οι κατά καιρούς ΕΝΟΙΚΙΑΣΤΕΣ
Αφότου κτίζεται όροφος, διάφοροι ενοικιαστές μένουν στο σπίτι αυτό. Μεταξύ αυτών….

-- Γράφει η Στέλλα Σπύρου στο βιβλίο της, “Στην Κερύνεια, επί πτερύγων αγγέλου”:
«Στο σπίτι μας, όταν οι γονείς το ανακαινίζουν και κτίζουν δεύτερο όροφο μένουν ΑΓΓΛΟΙ συνταξιούχοι. Αρχικά το ενοικιάζει ο Baxter, ο οποίος κατείχε υψηλή θέση σε κάποια Βρετανική αποικία, ο Fr. Maxse (Lieutenant Colonel Martin William Frederick Maxse, ο οποίος διετέλεσε για ένα διάστημα επίτροπος της Αγγλικανικής Εκκλησίας Αγ. Αντρέα Κερύνειας), απόμαχος στρατιωτικός που φιλοξενεί συχνά τον γνωστό Άγγλο ιστορικό Sir Harry Luke (ο Sir Harry Charles Luke ήταν αξιωματούχος του Βρετανικού Αποικιακού Γραφείου. Υπηρέτησε στην Κύπρο και είναι συγγραφέας ορισμένων βιβλίων για αρκετές από αυτές τις χώρες. Υπηρέτησε ως ιδιαίτερος γραμματέας του Ύπατου Αρμοστή της Κύπρου και ως επίτροπος της Αμμοχώστου. Πέθανε στην Κύπρο, όπου περνούσε συχνά το χειμώνα, στις 11 Μαΐου 1969 ). Τελευταίως η Lady Edith Trench η οποία ζωγραφίζει τοπία της Κερύνειας σε αιθέριες υδατογραφίες. Η κάμαρη που βλέπει στο δρόμο είναι το κατάστημα του Ανδρέα Καριόλου-κάθεται σε σπηλιές…».

Για κάποιο διάστημα νοικιάζει και μένει ο Λαπηθιώτης ΚΩΣΤΑΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ, ο οποίος έχει ταβέρνα δυτικότερα επί της οδού Ελλάδος, όπως ο ίδιος αφηγείται βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’ :
«…Στην Κερύνεια εμείνισκα στου Παναή του Κούμα, του πατέρα της Ελένης του Γιώρκου, του μάειρα του Κατσελλή. Το σπίτι ήταν ακριβώς δέκα μέτρα κάτω από τη Μητρόπολη…».

Ένα δωμάτιο του εν λόγω σπιτιού, το 1987 νοικιάζεται στο δημοσιογράφο ΛΑΖΑΡΟ ΜΑΥΡΟ, όπως δηλώνει και το παρακάτω ‘Ενοικιαστήριον Έγγραφον’ (*1).
«Εις την ευρισκομένην εν Κυρηνεία επί της οδού Ελλάδος 98 οικίαν (προικώον της μητρός της) Στέλλας Σπύρου, θυγατρός του Γεωργίου Σπύρου και της Ελένης Παναγή Σταυρινού, αμφοτέρων αυτοχθόνων Κερυνειωτών, ενοικιάζεται εις τον Κερυνειώτατον δημοσιογράφον κ. Λάζαρον Μαύρον, δωμάτιον κείμενον εις το ανώγειον της ειρημένης οικίας. (Από 1.1.1987 διά βίου)…».

ΣΧΟΛΕΙΑ-ΣΧΟΛΕΣ
Το διώροφο του Κούμα, το σχολικό έτος 1920-1921 φιλοξενεί το ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟ και το 1944-’45, το ΣΧΟΛΕΙΟ της ΝΙΟΒΗΣ Δημητριάδου -Φράγκου, το οποίο ονομάζεται ‘English High School’.

Σύμφωνα με την Αλίκη Χατζημάρκου, το σχολείο της Νιόβης Δημητριάδου -Φράγκου, το οποίο ονομάζεται ‘English High School’, το 1944-‘45 στεγάζεται στην οδόν Ελλάδος δίπλα από το ζαχαροπλαστείο του Σωτηρόπουλου. Στο σχολείο φοιτούν Έλληνες και Τούρκοι, όπως επίσης λειτουργεί και Νηπιαγωγείο!

«…Εν αθθυμούμαι πόσα χρόνια εκάμαμεν σχολείον στο σπίτιν της Νιόβης τζι επήγαμεν κάτω σ' έναν σπίτιν του Κούμα, απέναντι του το κωμοδρομειόν του Σπύρου τζι είσιεν τζαι μιαν βρύσην τζειαμαί. Τζαι μέσα 'που το σχολείον είσιεν έναν μεγάλον περβόλιν, που είσιεν ούλλον αθασιές, δεντρά μεγάλα… Μετά το σπί τιν του Κούμα, επήαμεν στο Σεβέρειον...».
[Αφήγηση Γιάννη Μιχαήλ Καρκάνια η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’].

«…Πήγα δημοτικόν και γυμνάσιον. Το δημοτικόν ήταν 'που σπίτιν του σπιδκιού. Επήραν μας πρώτα στο σπίτιν της Πατρούς του Βράχα. Ύστερα επήραν μας στο σπίτιν της Μαριτσούς του Κούμα, απέναντι των Κρανιδιώταινων, στην οδό Ελλάδος..».
[Αφήγηση Ελένης Μιχαηλίδου η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’].

«Το νηπιαγωγείο το έκαμα δίπλα στο σπίτι του Χιωτέλλη, που ήταν μια κάμαρα και η άλλη κάτω. Ήταν η Μαρή του Παρπέρη η νηπιαγωγός τότε. Μετά, την πρώτη τάξη, την έκαμα στα σπίδκια της Ελένης του Κούμα, γιατί τότε δεν είχαμε Παρθεναγωγείο, είχαμε μόνο Αρρεναγωγείο, που το έκτισε ο Σεβέρης και ονομάζετουν Σεβέρειον. Αλλά Παρθεναγωγείο ήταν στο σπίτι της Ελένης του Κούμα και δασκάλες ήταν η Πολυξένη και η Ευπραξία, ήταν δυο αδελφές…»
[Αφήγηση Νίνας Μαραγκού η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’].

«…Η σχολή του Ντίελ εστεγάζετουν στο σπίτι του Παναή του Κούμα. Το σπίτι το έδωσε στην κόρη του, που επήρεν τον Γιώρκον τον Σπύρου..».
[Αφήγηση Γρηγόρη Ελισσαίου η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’].

«Σχολή Ντίελ: Επήα ανάμισι μήναν γυμνάσιον τζαι ήταν τα δίδακτρα ακριβά, τρεισήμισι λίρες τζι έφυα τζι εγράψαν με στου Ντίελ, να μάθω αγγλικά. Ήταν δασκάλες. Η σχολή ήταν στο σπίτιν του Κούμα, απέναντι του Σπυρή που είσιεν το κωμοδρομειόν τζαι δίπλα ήταν τα σπίτια του Πέτρου του Ηλία, που επήρεν την Έλλην του Φιερού. Η δασκάλα μας ήταν μια 'που την Τζερύνειαν, αδερφή του Αντρέα του Καπούσιη. Ήταν τζαι μια Αθηνά Καραβκιώτισσα, ήταν ο Μιχάλης ο Προεστός, ο οποίος έκαμεν τζαι Διευθυντής του ταχυδρομείου της Τζερύνειας 'που το Καζάφανιν. Το 1930- 31 επέρασα το 'Ordinary'. Εκάμναμεν τζαι τούρτζικα, τα παλιά. Ο δάσκαλός μας ήταν ο γιος του καλλικά 'που το Τέμπλος. Ονομάζετουν Μεμμέτης. Την δεύτερην χρονιάν πο' 'πήαμεν στο English school ήρταν τα τούρτζικα τα λατινικά. Το αλφάβητον άλλαξεν, αλλά οι αριθμοί έν' οι ίδιοι. Εδίδασκεν τζι ο ίδιος ο Ντίελ».»
[Αφήγηση Σωκράτη Νικολάου, η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’].

«…Η αγγλική σχολή του Ντίελ ως στέγη χρησιμοποίησε πολλά σπίτια. Μία ήταν πάλι σ' αυτό το σπίτι του Κούμα. Μία άλλη φορά ήταν εις το σπίτι της Φλουρεντζούς κοντά στο νοσοκομείο. Επίσης ένα άλλο σπίτι, το οποίο νομίζω ανήκε εις τον Φυλακτή. Ένα άλλο πάλι πάνω εις του Μιτσή τα οικήματα και εκεί ελειτούργησε μιαν περίοδο. Μετά, αυτός ο άνθρωπος διέλυσε το σχολείο και επήγε καθηγητής αγγλικών εις το τούρκικο σχολείο στη Λευκωσία…».
[Αφήγηση Χριστόφορου Χριστοφορίδη, η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’].

«...Η σχολή του Ντίελ εστεγάζετουν στο σπίτι του Παναή του Κούμα. Το σπίτι το έδωσε στην κόρη του, που επήρεν τον Γιώρκον τον Σπύρου. Ήταν δίπλα 'που του Πετρή του Ηλία το σπίτι. Εκεί εστεγάζετουν η αγγλική σχολή του Ντίελ».
[Αφήγηση Γρηγόρη Ελισσαίου η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’].

ΦΟΥΝΤΑΝΑ
«…οι σωλήνες διοχετεύονταν σε ντεπόζιτα, για να τροφοδοτήσει τα ντεπόζιτα της Κάτω Κερύνειας. Τα ντεπόζιτα αυτά ήταν ένα στου Λεπτού, ένα κάτω κοντά στο λιμάνι, κοντά στις οικίες Φέλιξ, Μιτσή, στο λιμάνι, για τους κάτω μαχαλλάδες, ένα στην οδό Ελευθερίας προς το ξενοδοχείο Μαραγκού, ενσωματωμένο σ' ένα σπίτι, και ένα στην οικία Παναή Κούμα προς τον δρόμο Καραβά. Αυτά ενθυμούμαι. Τα ντεπόζιτα αυτά είχαν δημόσια φουντάνα, από την οποία οποιοσδήποτε μπορούσε να υδρευθεί με δοχεία δικά του…».
[Αφήγηση Σάββα Καπετανόπουλου η οποία δημοσιεύεται στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας ‘Η Κερύνεια στις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’].

2η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει ΝΑ.
Ο μάστρε Γιώρκος Σπύρου στην ταράτσα του σπιτιού του επί της οδού Ελλάδος αρ. 96-98.

3η Φωτ.: Φως και ακιές στον κήπο της οικίας του μάστρε Γιώρκου Σπύρου, στην οδό Ελλάδος αρ. 96-98.
Ο Σπύρος Γ. Σπύρος περιγράφει: «ο κήπος μας είχε λεμονιές, πορτοκαλιές, ένα όμορφο μεγάλο δέντρο 'ομίχλης', μανταρινιές, ένα μεγάλο αμπέλι σταφυλιών, γκρέιπφρουτ, αμυγδαλιές, φυσικά, ρόδια, θάμνους με δεντρολίβανο, φυτά αγκινάρας γύρω από το περβόλι, δάφνη και άλλα... είχαμε επίσης τα κοτόπουλο μας...».

4η Φωτ.: Θέα από την ταράτσα του ορόφου του σπιτιού του μάστρε Γιώρκου.
Η αμυγδαλιά. η μαυρομμάτα και άλλα δεντρά του κήπου. Στο βάθος μεσ' στα πεύκα η Μητρόπολη.

5η Φωτ.: Η βεράντα στην ταράτσα του σπιτιού της οδού Ελλάδος 98, του μάστρε Γιώρκου Σπύρου. Στο βάθος η Μητρόπολη
Ελαιογραφία του John Sabri όταν το σπίτι ενοικίαζε ο Fr. Maxse.

6η Φωτ.: Ο μάγειρας του Dome Hotel, Γιώργος Σπύρου, η σύζυγός του Ελένη Σταυρινού Κούμα, η Στέλλα Σπύρου και ο Γιώργος Σπύρου, στο σπίτι τους στην οδό Ελλάδος 96-98.

7η Φωτ.: Η οικογένεια Γιώργου Σπύρου στην ταράτσα του σπιτιού τους.

8η Φωτ.: Η Σχολή Νιόβης Φράγκου, με την επωνυμία English High School, το 1944-'45 στεγάζεται στην οδό Ελλάδος στο σπίτι του Κούμα (πατέρας της Ελένης Σταυρινού Σπύρου) όπου φοιτούσαν Έλληνες και Τούρκοι. Επίσης λειτουργούσε και Νηπιαγωγείο!
Αναγνώριση προσώπων: δεύτερη από δεξιά η Αλίκη Χατζημάρκου. Δίπλα στην άκρη ο Ρόλλης Λούης και από την άλλη η Σολτε (οικογένεια Ασσυρίων που είχαν έρθει στην Κερύνεια). Στην άλλη άκρη η Γιωργούλα του Τότη και δίπλα της η Ουρανία από την Πάνω Κερύνεια. Μπροστά με τον φιόγκο η Ρήνα! Στη μέση η Νιόβη και δίπλα της μια Τουρκάλα δασκάλα!

9η Φωτ.: Μερικές από τις 86 μαθήτριες που φοίτησαν στο Παρθεναγωγείο Κερύνειας το σχολικό έτος 1920-1921. Εκείνη την περίοδο, το παρθεναγωγείο στεγαζόταν στο σπίτι της Μαρίτσας Σταυρινού "Κούμα" στην οδό Ελλάδος.
------------------
1. Κοραλλία Σ. Χαραλάμπους (Λοϊζίδη)
2.;
3. Θεοφάνα; (από το Ρογιάτικο)
4.;
5. Ελένη Λεμεσιανού -Χριστοφορίδου
6. Παντελίτσα Μηνά
7. Χρυστάλλα "Κουσουλή" Μιχαηλίδου -Λάμπρου
8. Μαρί Μαυρουδή Γεωργίου -Γεωργιάδου
9. Παντελίτσα;
10. Βασιλική Β. Μιχαηλίδου
11. Θεοδώρα Δωροθέου -Παμπόρη
12. Γιαννούλα Βαρνάβα -Κυριακίδου

Τρίτη σειρά από αριστερά:
1. Άννα Παρασκευά (Πίστης)
2. Νιόβη Δημητριάδου -Φράγκου
3. Μαίρη Β. Μιχαηλίδου -Λεπτού
4. Κυπαρισσία;
5. Πολυξένη "Παρπερού" Μιχαήλ
6. Ελένη Καρατζιά -Βράχα
7. Δάφνη "Παρπερού" Μιχαήλ
8. Αγγελική Α. Μιχαηλίδου -Προεστού
9. Ελένη Σταυρινού "Κούμα" -Σπύρου
10. Θεοφανώ Γαλακτίου -Βράχα

Δεύτερη σειρά από αριστερά:
1. Νίκη Σταυρινού "Κούμα -Πέτρου
2. Ειρηνιά Σταυρινού «Κούμα» -Πάρπα
3. Η δασκάλα Σταυρινή Κωνσταντίνου (από Καραβά)
4. Ελένη Π. Μιχαηλίδου -Μασωνίδου
5. Θέμις Σ. Χαραλάμπους -Νικολαΐδου
6. Παντελίτσα Θ. Μιχαηλίδου -Παπαϊωάννου
7. Ελένη Κυρικίτσιου -Αγγαθαγγέλου
8. Η δασκάλα Ελένη Χριστοφόρου (από Καραβά)
9. Μαρία Π. Μιχαηλίδου (Καλυβίτη)

Πρώτη σειρά από αριστερά:
1. Χρυστάλλα Η. Πετρίδου -Σπύρου
2. Αναστασία Παρασκευά

Πηγή

(*1) Ενοικιαστήριον Έγγραφον

Ημερομηνία

1974/...
.../1974
.../1974
.../1974
.../1974
1965/1973
.../1974
1944/1945
1920/1921

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Οικία/Διαμέρισμα See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Σχολείο See all items with this value

Οικόπεδο/Περιβόλι See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.339609, 33.317358

Τοποθεσία

Οδός Ελλάδος

Αναγνωριστικό

1056_Ελλάδος_96-98_026_1805
1056_Ελλάδος_96-98_026_1806
1056_Ελλάδος_96-98_026_1807
1056_Ελλάδος_96-98_026_1808
1056_Ελλάδος_96-98_026_1852
1056_Ελλάδος_96-98_026_1896
1056_Ελλάδος_96-98_026_1899
1056_Ελλάδος_96-98_026_1848
1056_Ελλάδος_96-98_026_1849

Αναφέρει

Featured