Σπίτι Φαίδρας Λιβέρδου και Παναγιώτη Χατζηγεωργίου

Τίτλος

Σπίτι Φαίδρας Λιβέρδου και Παναγιώτη Χατζηγεωργίου

Σπίτι Ιωάννη Λιβέρδου και Άννας Καμπούρη

Κινηματόγραφος “ΙΛΑΡΙΩΝ”.

ΠΑΕΚ

Ενοικιάστρια "Ασπρού”, Αναστασία Στ. Μπαρρή

Δημιουργός

Για να μην ξεχάσουμε τους Κερυνειώτες

Μαρία Χατζηγεωργίου

Αθηνούλλα Σαββίδου

Εφημερίδα "Το Έθνος"

Εφημερίδα "Κυπριακός Φύλαξ"

Εφημερίδα Hür-Söz

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η φωτογραφία: ο φακός επί της οδού Αρχ. Μακαρίου Β', στο ύψος της Εμπορικής Σχολής, ατενίζει βόρεια.
Το σπίτι δεξιά βρίσκεται επί της οδού Ρήγα Φεραίου στα ανατολικά και ανήκει στον Νικόλα Κλαβαριώτη (τεμ. 100). Το κτήριο στο κέντρο της φωτογραφίας είναι το σινεμά "Ιλαρίων" (Τεμ. 53) και δίπλα το κτήριο της Ηλεκτρικής (Τεμ. 52). Πίσω από αυτό, διακρίνεται ο πύργος της Ηλεκτρικής (με μαύρο χρώμα).
Στην πρώτη σειρά, αριστερά ο Μιχαλάκης "Πίττας" και δίπλα, στη μεσαία σειρά, ο Τάσος Αναστασίου. Πίσω από τον Τάσο είναι ο Λούης Τσαγγαρίδης.
Στην τρίτη σειρά δεξιά, λοξά πίσω από τον Λούη είναι ο Νίκος Τσαγγαρίδης "Τρόντζος". Προτελευταίος στην αριστερή γραμμή είναι ο Πέτρος "Πέπη" Πέτρου. Πρώτη τυμπανίστρια αριστερά είναι η Ηρούλα Τσουλούπα.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:
Νότια της Ηλεκτρικής είναι το Τεμ. 53 το οποίο περιέχει τρία κτήρια. Το πρώτο (Α) είναι το σπίτι κατοικία της Φαίδρας Λιβέρδου και του Παναγιώτη Χατζηγεωργίου, με τα παρωνύμια “Ππανιής” και “Πόκης”. Μέρος του σπιτιού νοικιάζει η “Ασπρού”, Αναστασία Στ. Μπαρρή. Στο ίδιο κτήριο (δίπλα στο σινεμά ΙΛΑΡΙΩΝ), στα τέλη του 1971 στεγάζεται η ΠΑΕΚ και πριν νοικιάζει και λειτουργεί Ξυλουργείο του ο Παύλος Ξενής .
Το δεύτερο (Β) δίπλα, λειτουργεί ο χειμερινός κινηματόγραφος “ΙΛΑΡΙΩΝ”.
Πίσω από το δύο κτήριο (δυτικά) [Γ] υπάρχει το σπίτι του Ιωάννη Λιβέρδου και της Άννας Καμπούρη γονείς της Φαίδρας.

2η φωτογραφία: ο Παναγιώτης Χατζηγεωργίου και Φαίδρα Λιβέρδου οι οποίοι διαμένου στο κτήριο Α.

3η φωτογραφία: η Αναστασία Σταύρου Μπαρρή "Ασπρού" και ο Χρίστος Χριστοδούλου "Παφίτης", οι οποίοι νοικιάζουν σε τμήμα του σπιτιού της Φαίδρας (κτήριο Α).

4η φωτογραφία: Απόκομμα από την εφημερίδα που διαφημίζει ταινία του κινηματογράφου "Ιλαρίων"

5η φωτογραφία: Απόκομμα από την εφημερίδα που διαφημίζει τανία του κινηματογράφου "Ιλαρίων"

6η φωτογραφία: Απόκομμα από την τουρκική εφημερίδα Hür-Söz που χρονολογείται από το 1946-1947 και διαφημίζει τούρκικη ταινία στον κινηματογράφο "Παπά" και κινηματόγραφο "Ιλαρίων".

ΚΤΗΡΙΑ τεμαχίου 53

- ΣΠΙΤΙ της οικογένειας Φαίδρας Λιβέρδου και Παναγιώτη Χατζηγεωργίου “Ππανιή” ή “Πόκη”, με τα παιδιά τους Μαρία Χατζηγεωργίου [σύζυγος Νίκου Πολύζου] και Βασίλη Γεωργίου (σύζυγος Αναστασίας Abrahamian].
Ο Παναγιώτης είναι γιος του Βασίλη Χατζηγεωργίου (ή Μάστρε Βασίλης ή για τους πολλούς "Βασιλάκης") και της Κατίνας Πίστη και εργάζεται στην Ηλεκτρική. Φοιτητής όντας παίζει στην Αγγλική ομάδα Όλταμ. Αργότερα, παίζει στην ΠΑΕΚ, από την ίδρυση της και διατελεί και προπονητής της ομάδας στη δεκαετία του 1960. Αδέλφια του είναι ο Γιωρκουλλής, η Δέσπω και ο Κωστάκης.
Η Φαίδρα είναι δασκάλα και κόρη του Ιωάννη Λιβέρδου και της Άννας ΧατζηΚωνσταντή Καμπούρη
Το σπίτι αυτό είναι το πατρικό σπίτι των Λιβέρδων, το οποίο κτίζεται πιο παλιά απ’ ότι η Ηλεκτρική. Όταν κτίζεται το σπίτι, είναι μόνο του στην περιοχή, ενώ αργότερα κτίζεται η Ηλεκτρική ο Φυλακτής και οι υπόλοιποι.

- Μέρος του σπιτιού αυτού το νοικιάζει η Αναστασία Σταύρου Μπαρρή “Ασπρού”-όταν ο σύζυγός της Χρίστος Χριστοδούλου “Παφίτης” πεθαίνει- και διαμένει με τα τρία παιδιά τους, την Αθηνούλα Χαραλάμπους Σαββίδη, την Καλλιρόη (σύζυγο του ελλαδίτη Γιάννη Παρλάκη) και τον Πέτρο Πέτρου.
Η Αναστασία είναι κόρη του Σταυρή Μπαρρή, , και της Ελένης, αμφότεροι από το Τριμίθι.

- Στο ίδιο κτήριο με την οικία Χατζηγεωργίου (δίπλα στο σινεμά ΙΛΑΡΙΩΝ), στα τέλη του 1971 στεγάζεται η ΠΑΕΚ, στον αρ. 25, όταν μετακομίζει τα γραφεία της από το λιμάνι.

«... Η ΠΑΕΚ στεγαζόταν μόνο στο ισόγειο (σημ. του κτηρίου στο λιμάνι προς το Κάστρο), αν θυμάμαι καλά από το 1965 μέχρι το 1970. Οι πόρτες ήταν μπλε. Αν και το οίκημα αυτό ήταν το καταλληλότερο αναγκαστήκαμε να φύγουμε και να πάμε στη Ρήγα Φεραίου, σπίτι το οποίον ανήκε στον Παναγιώτη Χατζηγεωργίου, …μεταξύ της ηλεκτρικής και του Σινεμά Ιλαρίων. Φύγαμε από το λιμάνι επειδή ο ιδιοκτήτης αύξησε το ενοίκιο σε τιμή που δεν μπορούσαμε να πληρώσουμε…», αφηγείται ο Ερρίκος Λ. Νεοφύτου.

- Πριν νοικιάσει η ΠΑΕΚ, το χώρο φέρεται να νοικιάζει και λειτουργεί Ξυλουργείο ο Παύλος Ξενή (όπως μαρτυρά σχετική καταχώρηση στον τηλεφωνικό κατάλογο της CYTA).
Ο Ξενής είναι σύζυγος του Γιωργούλας Μεσαρίτη με την οποίαν αποκτούν τρία παιδιά, την Ευγενούλα και τη Μαρούλα (που είναι κωφάλαλες) και τον Τάκη (ο οποίος εργάζεται στον αμερικάνικο Σταθμό FBIS στον Καραβά).
Η οικογένεια του Ξενή μένει στην οδό Αβικέννα (η οποία έχει χαρτογραφηθεί) πίσω από το σπίτι στο οποίο διαμένουν ο Φιλής (Φιλάρετος) Γιάγκου και η σύζυγός του Ήβη Σολωμού. Γύρω στο ’68 ο Ξενής κλείνει το ξυλουργείο και εργάζεται στην “Bellapais Farm”.

- ΣΠΙΤΙ της οικογένειας Ιωάννη Λιβέρδου και Άννας Καμπούρη, γονείς της Φαίδρας Λιβέρδου-Χατζηγεωργίου.
Ο Ιωάννης είναι γιος του Κυριάκου Λιβέρδου και της Θεοδώρας. Η Άννα κατάγεται από την Κλεπίνη. Έχουν εννιά παιδιά, τον Κυριάκο (μάγειρας του εστιατορίου στην οδό Ερμού στο ισόγειο του Χατζητηλέμαχου, σύζυγος Αγγελικής Σιακαλλή από την Κλεπίνη), Νίκο (σύζυγος Μάρως Χριστοδουλίδη από τον Καλοπαναγιώτη), Ελένη (σύζυγος Γεώργιου Χρυσάνθου), Μαρία (σύζυγος Γεωργίου Θεοφίλου), Δώρο (σύζυγος Ντίνας), Γιώργο, Ντίνο (σύζυγος Κούλας Κωνσταντίνου), τη Φαίδρα (σύζυγος Παναγιώτη Χατζηγεωργίου) και τον ……, (οδοντίατρος, σύζυγος της Ξένη).

«…Το πατρικόν μας σπίτιν ήταν δίπλα 'που την ηλεκτρικήν. Το δικόν μας ήταν πιο παλιόν, η ηλεκτρική εκτίστην μετά, δίπλα από το δικόν μας και κοντά εις την Μητρόπολην της Τζερύνειας. Το σπίτιν μας τότε, που αθθυμούμαι εγώ, ήταν παράμερα. Διότι η Κερύνεια καθεαυτόν ήταν 'που το παντοπουλείον τζιει κάτω στην Χρυσοπολίτισσαν, ποτζιεί που ένι η Τρυπητή λεγόμενη, τζιει μέσα ήταν. Πάνω ήταν παράμερα εμάς. Δεν είχεν άλλον σπίτιν. Σιγά, σιγά εγέμωσεν. Μετά εκτίστην η ηλεκτρική, μετά έκτισεν ο Φυλακτής , ήταν η Μητρόπολη, τα σχολεία…».
[Απόσπασμα από συνέντευξη του Κυριάκου Λιβέρδου, όπως αυτή δημοσιεύεται στο βιβλίο ‘Η Κερύνεια μέσα από τις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της’, έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας].

- Δίπλα από το σπίτι της Φαίδρας Λιβέρδου και του Παναγιώτη Χατζηγεωργίου και μπροστά από το πατρικό της Φαίδρας [Τεμ. 53-Β], λειτουργεί ο χειμερινός κινηματόγραφος “ΙΛΑΡΙΩΝ”, ο οποίος κτίστηκε σε κτήριο ιδιοκτησίας Γιάννη Λιβέρδου αλλά λειτουργεί με άλλη ιδιοκτησία.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ:
Την ίδια εποχή πίσω από το καφενείο του Θεοδώρου Παπά λειτουργεί το θέατρο “Παπά” (συνεταιρικά με τους αδελφούς Λεπτού) το οποίο ανεβάζει παραστάσεις με κυπριακούς αλλά και ελλαδικούς θιάσους της εποχής. Ένα χρόνο αργότερα, οι συνέταιροι αγοράζουν τον κινηματόγραφο “Ιλαρίων”, οπότε το θέατρο “Παπά” παύει να λειτουργεί. [Πληροφορίες: «Η Κερύνεια στις μνήμες των εκτοπισμένων ελλήνων κατοίκων της», Θεοφανώ Κυπρή, Λαογραφικός Όμιλος Κερύνειας, 2021, σελ. 201].
Το αρχικό φέρεται να γκρεμίστηκε και λίγα χρόνια αργότερα κτίζεται κλειστό και υπαίθριο σινεμά δίπλα στην κατοικία Λιβέρδου. Το κινηματοθέατρο “Κατσελλή” στο ομώνυμο δρόμο, κτίζεται αργότερα.

Επιπλέον πληροφορίες για το σινεμά ‘ΙΛΑΡΙΩΝ’ δίνει η Ιωάννα Φουρουκλά:
Ο Πολύδωρος (Πόλης) Κωνσταντινίδης (1908 - 1982) το 1930 ιδρύει την πρώτη μόνιμη επιχείρηση κινηματογράφου με ήχο στην Κερύνεια, με το όνομα «ΙΛΑΡΙΩΝ», που αργότερα πωλήθηκε στην επιχείρηση Λεπτού. Προηγουμένως, κινηματογραφικές προβολές βωβού κινηματογράφου έκανε αραιά και που ο Νεοκλής Λοΐζου στον κήπο απέναντι από το ξενοδοχείο Coeur De Lion. Λίγα χρόνια αργότερα δημιούργησε και κινηματογράφο στον Καραβά, με το όνομα «ΚΑΡΑΒΑΣ». Διατήρησε την ιδιοκτησία του κινηματογράφου αυτού για μερικά χρόνια, ακόμη και όταν μετοίκησε στην Λευκωσία. Ο Πόλης ανέπτυξε κοινωνική και πολιτιστική δράση στην Κερύνεια και ήταν από τα πρώτα ενεργά μέλη του Συλλόγου «Ένωσις Νέων» (Σ.Ε.Ν.), Κερύνειας, ενός συλλόγου με σημαντική πνευματική και αθλητική δράση στην πόλη, κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1920.

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ Κερυνειωτών

Ο Χαράλαμπος Χατζηλαμπής θυμάται…: «Σινεμά "Ιλαρίων"... κλειστό, στην οδό Ρήγα Φεραίου, νοτιότερα, στην πλευρά, της Ηλεκτρικής, σχεδόν μπροστά από το σπίτι της οικογένειας Κλαβαριώτη. Ακριβώς μετά το σπίτι του Ππανιή που μετά έγινε η έδρα της ΠΑΕΚ. Αν η παιδική μου τότε μνήμη "έγραψε" σωστά, το κτίριο ήταν ιδιοκτησίας κάποιου από την οικογένεια των Λεπτών. Για κάποια περίοδο λειτουργούσε παράλληλα με το "Κινηματοθέατρο Κατσελλή", που βρισκόταν στην ομώνυμη οδό. Δίπλα ακριβώς, τοίχο με τοίχο, δυτικά, βρισκόταν το καλοκαιρινό ανοικτό, open air... Θυμάμαι τα τελευταία χρόνια του όταν τον προβολέα χειριζόταν ο Πίκκος, αργότερα ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης (shiριλής) και μετά ο ξάδερφός μου Αλέκος Ιακωβίδης…».
Ο Πέτρος Χατζηχριστοδούλου αναπολεί: «Θυμάμαι μικρός ότι το θερινό σινεμά στη Ρήγα Φεραίου έφερε το όνομα “Ιλαρίων”. Είχα δει έργα εκεί, αλλά και αγώνες πάλης κατς, με νικητή τον διάσημο Έλληνα, Δημήτρη Καρυστινό. Η πάλη ήταν το 1962 ή 1963».
Και ο Άδωνης Κωνσταντινίδης συμπληρώνει: «Τα τελευταία χρόνια ήταν υπό την ευθύνη του Καρέλλη, αλλά φαίνεται ότι το άρχισαν οι αδελφοί Λεπτού με ανάμειξη αρχικά του Θεόδωρου Παπά».
Κώστας Μητσίδης: «Μας έβαζε (σημ. αναφέρεται στον Κοκή Λεπτό) στο σινεμά του "Ιλαρίων" πληρώνοντας όσα-όσα, μια-δυο μπακίρες, αφού άρχιζε το έργο και βγάζοντας τα παπούτσια μας, μπας και είχαμε και άλλα λεφτά κρυμμένα...»
Σίμος Σιμάκης: «Στο ΙΛΑΡΙΩΝ είδα για πρώτη φορά τον ΤΑΡΖΑΝ, επίσης θυμάμαι την ειδική προσφορά, ένα εισιτήριο δύο έργα Σάββατο και Κυριακή. Για όσους θέλουν να ανιχνεύσουν την ηλικία μου ναι πρόφτασα και είδα σινεμά στον υπαίθριο θερινό κινηματογράφο πίσω από το κατάστημα Μ. Γ. ΛΕΠΤΟΣ».
Νίτσα Παπαϊωάννου: «Σίμο, δεν είσαι ο μόνος που επρόλαβες και είδες σινεμά στον υπαίθριο κινηματογράφο. Κι εγώ επίσης. Θυμάμαι μάλιστα ένα από τα έργα που είδα εκεί. Κάποιο γουέστερν, που δεν μου άρεσε και από τότε αντιπαθώ τα γουέστερν!».
Σωτήρης Κυριακίδης: «Εγώ είμαι παλαιότερος, γιατί στον ίδιο χώρο, εκτός από καλοκαιρινό σινεμά, παρακολούθησα και θεατρική επιθεώρηση της τότε Λυρικής Σκηνής. Πίσω από το μαγαζί του Λεπτού και τον καφενέ του Παπά».
Ηλίας Πετρίδης: «Θυμάμαι τον Κούλη Λεπτό που στη λαχειοφόρο κλήρωση την Πρωτοχρονιά, στο ΙΛΑΡΙΩΝ, έβαζε σουτιέν και κιλότες! Είχε μεγάλη πλάκα! Είχε τις καρέκλες δεμένες μεταξύ τους και όταν ένας από τους θεατές έκανε την πλάτη του προς τα πίσω τον ακολουθούσε όλη η σειρά! Τα έργα που έβαζε στο θερινό σινεμά τα βλέπαμε σκαρφαλωμένοι στη συκαμιά του παππού μας του Ηλία. Όταν έπαιζε ελληνική ταινία και προς το τέλος αυτής είχε κανένα φιλί, έβαζε το χέρι του μπροστά στο φακό! Ε, τότε γινόταν ο χαμός· όλοι οι θεατές φωνάζανε, Κούπ...ες!».

Ημερομηνία

1965

.../1974

.../1974

1950-03-23

1950-05-20

1947-08-27

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Οικία/Διαμέρισμα See all items with this value

Εκδήλωση See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Κινηματοθέατρο See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.339339, 33.318942

Τοποθεσία

Οδός Ρήγα Φεραίου

Αναγνωριστικό

1168_Ρήγα Φεραίου_000_053_3621

1168_Ρήγα Φεραίου_000_053_3622

1168_Ρήγα Φεραίου_000_053_3623

1168_Ρήγα Φεραίου_000_053_3624

1168_Ρήγα Φεραίου_000_053_3625

1168_Ρήγα Φεραίου_000_053_3626