Πλατεία Ηρώων-Μιτσίγιαλος-Βραχόκηπος-Εσπλανάδα

Τίτλος: Πλατεία Ηρώων-Μιτσίγιαλος-Βραχόκηπος-Εσπλανάδα
Εναλλακτικός τίτλος: Η Ανατολική Ακτή Κίμωνος
Περιγραφή: Από την Εσπλανάδα ως την Πλατεία Ηρώων...; Η ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΚΤΗ ΚΙΜΩΝΟΣ το 1922
Πληροφορίες της ιστορικού Έρσης Δημητριάδου:
Το 1922 από τον δυτικό λιμενοβραχίονα λίγα πράγματα έβλεπε ο επισκέπτης στην Κερυνειώτικη ακτή: Στα αριστερά το σπίτι του Σταύρου Κωνσταντινίδη [τεμ.5] και οι αποθήκες των αδελφών Κωνσταντινίδη [τεμ.8,9,11]. Ψηλά στον βράχο, το ξενοδοχείο «Ακταίον» [τεμ.164]. Στην καμπή της οδού Βικτωρίας, σκαλοπάτια που οδηγούσαν στη ακτή. Παραδίπλα οι αποθήκες χαρουπιών του Δημοσθένη Σεβέρη [τεμ.14] και μετά η «Περβολιά» [τεμ.24-27], το γεφύρι και το δίπατο πετρόκτιστο σπίτι με μεγάλο περβόλι του Σταυρή του Βόττη [τεμ.28], προικώο για την κόρη του Ελένη - μετέπειτα Κατσελλή. Φτάνοντας στην δυτική πλευρά, τα γραφεία [τεμ.32] και οι αποθήκες της Δεκάτης των σιτηρών [τεμ.2].; Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΗΡΩΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ
...συνεχίζει η Έρση Δημητριάδου:
Έως το 1922, η περιοχή αυτή - Μιτσίγιαλος - δυτικά του λιμανιού ήταν βραχώδης ακτή έτσι όπως είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες. Εκεί, στα ρηχά νερά, οι Κερυνειώτες μάθαιναν κολύμπι, αλλά και επέμεναν να... αφοδεύουν αφήνοντας στα κύματα την συνέχεια. Μη αντέχοντας τη δυσοσμία, ο τότε Άγγλος διοικητής Κερύνειας εκπόνησε σχέδιο για δημιουργία εσπλανάδας και μικρού πάρκου για ντόπιους και ξένους. Θα ξεκινούσε από τον δυτικό λιμενοβραχίονα και θα κατέληγε λίγο πριν τις αποθήκες Σεβέρη. Η κατασκευή του κυματοθραύστη κατά μήκος της ακτής έπρεπε να ολοκληρωθεί γρήγορα, αφού σε κάθε τραμουντάνα δεν θα μπορούσε να σταθεί οποιαδήποτε επιχωμάτωση. Επωφελούμενοι αυτού του έργου, το δημαρχείο Κερύνειας κατασκεύασε το ίδιο έτος ξύλινα θαλάσσια λουτρά μετά την μικρή αποβάθρα απέναντι από τις αποθήκες Σεβέρη. Αργότερα, το 1930, έκτισε μοντέρνα εγκατάσταση θαλασσινών λουτρών στο τέρμα της εσπλανάδας για περισσότερο από 30 χρόνια. Το έργο ολοκληρώθηκε και ως το τέλος του έτους και η κατασκευή δημόσιου αποχωρητήριου και ο νέος δυτικός δρόμος προς το λιμάνι. Τέλος του 1922 η εσπλανάδα είχε ολοκληρωθεί, αλλά σε λίγο διάστημα αφέθηκε σε άθλια εικόνα εγκατάλειψης. Τα περισσότερα δένδρα που είχαν φυτέψει οι κατάδικοι εργάτες ξεράθηκαν μένοντας απότιστα. Και τότε προτάθηκε στο Δημαρχείο να νοικιάσει την εσπλανάδα για 99 χρόνια αναλαμβάνοντας την καθαριότητα, άρδευση και φύτευση νέων δένδρων. Η πρόταση τέθηκε σε εφαρμογή το 1932. Για να προστατευθεί το πάρκο, το δημαρχείο έκτισε περιτείχισμα στην εξωτερική πλευρά της εσπλανάδας, προς την θάλασσα, και πετρόκτιστα παγκάκια για τους ρομαντικούς. Αργότερα στον χώρο έγιναν πέτρινες κατασκευές και σιντριβάνι, τοποθετήθηκαν κούνιες και τραμπάλες και η εσπλανάδα ονομάστηκε "ΠΛΑΤΕΙΑ ΗΡΩΩΝ".
Ολόκληρο το κείμενο βλ. στον παρακάτω σύνδεσμο:; Έρση Δημητριάδου - Εσπλανάδα: Η προκυμαία Κερύνειας; ΠΡΙΝ ΤΟ 1922
Ένας… μιτσής γιαλός υπήρχε πρώτα στον χώρο αυτό...
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ από διάλεξη του Αντρέα Κελέσιη το 2006 στη Ρώμη στα πλαίσια προώθησης του ζητήματος της Κερύνειας:
"…Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, και πιθανόν ακόμη νωρίτερα, τα ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ της πόλης βρίσκονταν στον ΜιτσιΓιαλό, κάτω από την εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, εκεί όπου σήμερα είναι η πλατεία... Το ίδρυσαν οι αδελφοί Χατζηδημήτρη που ήρθαν από την Αλάγια της Μικράς Ασίας μαζί με τον πατέρα τους το 188?.
Αργότερα, ο ΜιτσιΓιαλός επιχωματώθηκε για να δημιουργηθεί κυματοθραύστης και το ναυπηγείο μεταφέρθηκε δυτικά, στον Κόλπο της Τσιακκιλερής, ως το 1940, οπότε και εγκαταλείφθηκε".».
Ολόκληρη η διάλεξη στο ιστολόγιο του Λουκά Λουκά:; Kyrenia Harbour; ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ από το βιβλίο της Ρήνας Κατσελλή, “Βιβλίο γεννηθέντων εν Κυρηνεία”:
«…Ο Παπά Χαράλαμπος Οικονόμος, πρωτοστατώντας στο κτίσιμο της εκκλησίας του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, μερίμνησε να δωρίσει στην εκκλησία ένα οικόπεδο στη βόρεια πλευρά βράχου, πάνω στον οποίο ορθώνεται η εκκλησία, για να κτιστεί πρεσβυτέριο, δηλαδή κατοικία για τον εκάστοτε εφημέριο. […] Η εξώθυρά του και τα δυο παράθυρα των δυο μπροστινών δωματίων βλέπουν προς τη θάλασσα. Μπροστά στο σπίτι ήταν ο ΜΙΤΣΙ-ΓΙΑΛΟΣ στον οποίο υπήρχε ΤΑΡΣΑΝΑΣ και μια σειρά από υφάλους. Αργότερα έγινε επιχωμάτωση στο Μιτσίγιαλο και στη σειρά των υφάλων, που ολοκληρώθηκε το 1922. Ο ταρσανάς καταργήθηκε και δημιουργήθηκε ΠΡΟΚΥΜΑΙΑ μπροστά, και πίσω ένας ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΣ, που πήρε την οριστική του μορφή το 1952-53, στη μέση του οποίου ορθώνεται μια αρχαία κολώνα. Όμως εκείνο τον καιρό, το 1880, το σπίτι χωριζόταν από τη θάλασσα μόνον από μικρό πέρασμα πάνω στα βράχια και ο απόπατός του ήταν στην άκρη μιας σειράς βράχων που προχωρούσαν μέσα στη θάλασσα. Έτσι δεν υπήρχε ανάγκη να καθαρίζεται…».; ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ από το στο βιβλίο "Η Κερύνεια μέσα από τις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της":
Χριστόφορος Χριστοφορίδης: «...Ακριβώς απέναντι από την οικία Κωνσταντινίδη, υπήρχε ένας βράχος μεγάλος, τον οποίον κατόπιν κατεδάφισαν, και απ' εκεί εξηκολούθει ένας φυσικός μόλος, ο βράχος ο οποίος επροχώρει και έφθανε μέχρι του ξενοδοχείου του Βράχα, ξενοδοχείο Μαραγκού αργότερα. Οι βράχοι αυτοί εις κάποιο μέρος ήσαν χαμηλοί και όταν έκανε τρικυμία καβαλλούσε το κύμα και εσχηματίζετο μία μικρά λίμνη, την οποία οι Κερυνειώτες έλεγαν 'ΜΙΤΣΗΣ ΓΙΑΛΟΣ'. Εκεί παίζαμε... κατασκευάζαμε καραβάκια με πανί, τα βάζαμε και τα στέλλαμε στην Ανατολή, στη Μερσίνα... Η παραλία του 'Μιτσή γιαλού' εχρησιμοποιείτο ως ΝΑΥΠΗΓΕΙΟ, ΤΑΡΣΑΝΑΣ. Εκεί κατεσκεύασαν πολλά καράβια και όταν τελείωσαν για να τα ρίξουν στη θάλασσα αναγκάσθηκαν να αποκόψουν μέρος του βράχου, να κάμουν δίοδο και με σχεδίες ξύλινες που κατασκεύασαν γλιστρούσαν τα καράβια και τα έριχναν στη θάλασσα. Αργότερα ο ταρσανάς ήταν στη Τσιακκιλερή».; Νίκος Χιωτέλλης: Μετά τον λιμενοβραχίονα τον δυτικό, που ήταν παλιά ο φάρος του Λιμανιού, άρχιζε ένα χαμήλωμα και τα νερά, όταν ήταν τρικυμία, το κάλυπταν και σχηματιζόταν μια επιμήκης παραλία γεμάτη νερό. Ο ποιητής ο Ραγιάς είχε γράψει ότι στον Μιτσίγιαλο παίρνουν οι Κερυνειώτες τα πρώτα μαθήματα της ναυτικής επιστήμης, διότι εκεί επηγαίνναμεν τα παιδιά της γειτονιάς με τα καραβάκια μας, τα ερίχναμεν, τα εδένναμεν με κλωστή και τα τραβούσαμε και εχαιρόμαστεν ότι είχαμε ένα δικό μας καραβάκι κι επαίζαμεν. Αργότερα όμως, το 1922 περίπου, η Κυβέρνηση αποφάσισε να χτίσει ένα μόλο ψηλά, ο οποίος ονομάστηκε προκυμαία. Αυτός ο χώρος άρχιζε από τα Δημοτικά λουτρά κι έφθανε μέχρι την αρχή του δυτικού μόλου του λιμανιού. Τα Δημοτικά λουτρά χτίστηκαν το 1924. Τα χρησιμοποιούσε ο κόσμος κι έχουμε και φωτογραφίες εκεί.; Καπετανόπουλος:; Την πλατεία αυτή φέρεται να διαμόρφωσε Γερμανός διακοσμητής, ο οποίος διέμενε στο ξενοδοχείο Coeur de Lion. Είναι ο ίδιος ο οποίος διακόσμησε και την Τάφρο στη Λευκωσία. Η μοίρα του ήταν τραγική, όπως θα αναφερθεί αργότερα για το ξενοδοχείο, στο τεμ. 164.; ΦΩΤ.1+2: Τμήμα της Πλατείας Ηρώων με την αρχαία κολώνα
ΦΩΤ.3: Η πλατεία όπως φαίνεται από το παράθυρο του πρεσβυτέριου-οικίας του Παπα-Γιάννη Παφίτη
ΦΩΤ.4+5: Τα αρμυρίκια της πλατείας
ΦΩΤ.6: Μέρος της πλατείας δεκ. 1950
ΦΩΤ.7: Μαθήτριες στις κούνιες
ΦΩΤ.8: Ο Άδωνης Κωνσταντινίδης στις κούνιες της πλατείας, 20 -30 μέτρα από το πατρικό του.
ΦΩΤ.9: Στιγμές ανεμελιάς στις κούνιες μπροστά από τα αρμυρίκια. Πίσω διακρίνεται το Dome Hotel
ΦΩΤ.10: Ο κήπος με τις σούσες
ΦΩΤ.11: Η πλατεία μεταξύ 1962-64
ΦΩΤ.12: Το πέτρινο σιντριβάνι σε πρώτο πλάνο
ΦΩΤ.13: Η πλατεία Ηρώων και το ξενοδοχείο Coeur de Lion με δύο ορόφους
ΦΩΤ.14: Σε πρώτο πλάνο το πέτρινο σιντριβάνι, βόρεια του ξενοδοχείου Coeur de Lion με τρεις ορόφους. Στα δεξιά της φωτογραφίας διακρίνεται το νέο Sea View hotel.
ΦΩΤ.15: Η πλατεία δεκαετίας 1960. Σε πρώτο πλάνο το πρεσβυτέριο, επί της οδού Ελευθερίας και πίσω ο Αρχάγγελος Μιχαήλ
ΦΩΤ.16+17: Ακταίο/Sea Side, που διαμορφώθηκε και μετονομάστηκε σε "Coeur de Lion" της εταιρείας Marangos Hotels (Αμμόχωστος, Κερύνεια, Πεδουλάς). Ούτε προκυμαία... ούτε τίποτε...!
ΦΩΤ.18: Η πλατεία με το διώροφο Coeur de Lion
ΦΩΤ.19: Άποψη του ξενοδοχείου Dome από την προκυμαία μπροστά από την Πλατεία Ηρώων, τη δεκαετία 1950 (και όχι '60 όπως αναγράφεται)
ΦΩΤ.20: Δεξιά η πλατεία και στο βάθος το Dome Hotel, ενώ ευθεία το Coeur de Lion
ΦΩΤ.21: Ακτή Κίμωνος - Πλατεία Ηρώων - Λιμενοβραχίονας με τον φάρο.
ΦΩΤ.22: Η παρέλαση 25ης Μαρτίου 1955 ανηφορίζει την οδό Ελευθερίας προς την εκκλησία Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Το ανατολικό όριο της Ακτής Κίμωνος με τις δημοτικές τουαλέτες στην αρχή του λιμενοβραχίονα και τον φάρο στο τέλος του.
ΦΩΤ.23: Παρέλαση στην Ακτή Κίμωνος μπροστά από τον Κήπο των Ηρώων
ΦΩΤ.24: Θύμησες Κερυνειωτών: Στέλλα Παπαδημητρίου: "Καθόμασταν στα παγκάκια κι έσταζαν οι αλμύρες από τα δέντρα πάνω στα μαλλιά και στα ρούχα μας...", Χαράλαμπος Χατζηλαμπής: "Τα αρμυρίκια... δεν μας ήταν ιδιαίτερα ευχάριστο να σκαρφαλώνουμε γιατί άφηναν μια περίεργη αίσθηση στα χέρια και σ' όποιο άλλο μέρος του σώματος τα άγγιζε...", Αίγλη Σεργίου: "Η μόνη επιτρεπόμενη έξοδος ήταν οι απογευματινές βόλτες στην προκυμαία, με τα καλά μας. Να δούμε και να μας δουν... από μακριά!"
ΦΩΤ.25: Βόλτα στην προκυμαία. Διακρίνονται τα Δημόσια Λουτρά τα οποία 'εξαφανίστηκαν' στα μέσα του 1960 με τις επιχωματώσεις
ΦΩΤ.26: Σε πρώτο πλάνο τα δημόσια αποχωρητήρια, ο "Κκέλης" και ο αρχαίος λιμενοβραχίονας.
ΦΩΤ.27+28: Η πλατεία αρχές της δεκαετίας του 1950
ΦΩΤ.29: υπάρχει λεζάντα
ΦΩΤ.30: Ο θάνατος του… Μιτσίγιαλου - σύμφωνα με την σατιρική εφημερίδα «Ραγιάς», Αρ. 271, 6 Οκτ. 1922
Δημιουργός: Φωτ.1: Lonia Efthyvoulou από τη Συλλογή David Edmond Efthyvoulou; Φωτ.2: Ahmet Aslier
Φωτ.3: Αρχείο Αλέξ. Παπαϊωάννου-Ράλλη - Πηγή Ρήνα Κατσελλή, "Βιβλίο γεννηθέντων"
Φωτ.4: Jim Grossley - Αρχείο Στέλλας Παπαδημητρίου
Φωτ.5: Σωτήρης Σιάνιος
Φωτ.6: Αρχείο Έρσης Δημητριάδου
Φωτ.8: Άδωνης Κωνσταντινίδης
Φωτ.9: από flickr
Φωτ.10: "Κερύνειας νόστος, νοερή", Τιτίνας Λοιζίδου; Φωτ.11: https://www.navycthistory.com/cyprus_hoffman04.html; Φωτ.14: Αρχείο Κλέας Στρογγυλού
Φωτ.15: Αναρτήθηκε από Spyros Zavros
Φωτ.16+17: Αρχείο Έρσης Δημητριάδου; Φωτ.18: ebay; Φωτ.19: Fb
Φωτ.20+21: Jim Grossley - Αρχείο Στέλλας Παπαδημητρίου
Φωτ.22: Έρση Δημητριάδου, "Θύμησες Κερύνειας: Τα σχολεία της πόλης, 1921-1974"
Φωτ.23: Xrystala Yiangou Papadopoulou
Φωτ.24: Jim Grossley - Αρχείο Στέλλας Παπαδημητρίου
Φωτ.26: Λήψη από τον λιμενοβραχίονα. Δεξιά του ο 'κκέλης'; Φωτ.27: Ιστολόγιο Έρσης Δημητριάδου; Φωτ.28: fb Joe Bloogs; Φωτ.29: Αρχείο Αλέξανδρου Παπαϊωάννου-Ράλλη
Φωτ.30: Αρχείο Έρσης Δημητριάδου
Συνεργάτες: Δήμος Κερύνειας - Ιωάννα Φουρουκλά; Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς & Ιωάννα Φουρουκλά
Ημερομηνία: Φωτ.1+2: .../1974
Φωτ.3: 1959
Φωτ.4: 1957
Φωτ.6: 1950/1959
Φωτ.7: 1954
Φωτ.11: 1962/1964
Φωτ.12: 1960/1969
Φωτ.15: 1960/1969
Φωτ.16+17: 1925/1929
Φωτ.19: 1950/1959
Φωτ.20+21: 1957
Φωτ.22: 1955-03-25
Φωτ.27+28: 1950/1955
Φωτ.29: 1933
Φωτ.30: 1922
Τύπος: image
Μορφή: jpg
Θέμα: Πλατεία See all items with this value; Εκδήλωση See all items with this value
Χωρική κάλυψη: 35.342711, 33.318502
Τοποθεσία: Ακτή Κίμωνος
Αναγνωριστικό: 1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2459
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2460
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2461
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2462
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2463
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2464
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2465
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2466
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2467
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2468
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2469
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2470
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2471
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2472
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2473
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2474
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2475
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2476
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2477
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2478
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2479
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2480
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2481
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2482
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2483
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2484
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2486
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2487
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2488
1018_Ακτή Κίμωνος_000_006_2489