Παραλία Φύτζια

Τίτλος

Παραλία Φύτζια

Εναλλακτικός τίτλος

Αρχαίο Ρωμαϊκό λιμάνι

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει δυτικά.
Η παραλία Φύτζια [Τεμ. 3], αναλυτικά του κάστρου της Κερύνειας, η οποία αποτελεί Κρατική γη.
Στο βάθος δεξιά τμήμα του κάστρου και τον ΝΑ πύργο του, ενώ αριστερά στον λόφο, το Country Club.

2η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει ΒΒΔ.
Σε πρώτο πλάνο η ΝΑ πλευρά του κάστρου της Κερύνειας με την παραλία Φύτζια, ανατολικά. Δεξιά, κάτω από το τείχος, η πλάζ του Country Club (The Slab).

3η Φωτ.: Ο φακός, από το κάστρο, ατενίζει ΝΑ. Φωτογραφία πριν το ’74.
Η παραλία Φύτζια και στο βάθος, οι 5 κορυφές του Πενταδάκτυλου.

4η Φωτ.: Μαρτίος 1959. Ο φακός ατενίζει ΝΔ.
Η παραλία Φύτζια και το κάστρο της Κερύνειας με τον Αη Λαρκό (Άγιο Ιλαρίωνα) υπερυψωμένο στην οροσειρά του Πενταδάκτυλου.
Στο κέντρο της φωτογραφίας το Country Club.

5η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει δυτικά.
Η ανατολική πλευρά του κάστρου της Κερύνειας με τον ΝΑ πύργο του. Μπροστά, η παραλία Φύτζια.

6η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει ΝΑ.
Ο ήλιος καθρεφτίζεται-φωτίζει τον κόλπο Φύτζια, με έναν μοναδικό τρόπο τον οποίον αιχμαλώτισε ο Αρμένιος φωτογράφος Haigaz Mangoian, κάπου ανάμεσα στο 1930-1970.
Στα δεξιά, ο ΒΑ πύργος του κάστρου της Κερύνειας, στον κόλπο Φύτζια.

7η Φωτ.: Ο φακός τοποθετημένος στο κάστρο ατενίζει ΑΝΑ.
Δεξιά ο κόλπος Φύτζια και ανατολικότερα ο κόλπος Ζένια, με την Τούμπα να τους χωρίζει.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ
Σύμφωνα με από βιβλίο “Η Κερυνεια και τα λιμάνια της μέσα από τους αιώνες”, του Τάκη Νεοφύτου (έκδοση του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας 2021) ένα από τα εφτά (7) λιμάνια της Κερύνειας είναι και τα Φύτζια, το «Ανατολικό Ρωμαϊκό Λιμάνι: Ο κόλπος ανατολικά του Κάστρου (αρχαίας Ακρόπολης), γνωστός σήμερα με το όνομα ‘Κόλπος τα Φύτζια’». Μάλιστα, στους προ Χριστού χρόνους, θέση του λιμανιού θεωρείται ο κολπίσκος ανατολικά του Κάστρου.

Σε τούτην εδώ την παραλία, οι Πανωκερυνειώτες, όντας μαθητές περνάγαμε όλο το καλοκαίρι μας. Κατηφορίζαμε από την Πάνω Κερύνεια, το μεσημέρι αμέσως μετά το φαγητό (και όχι μετά από 3 ώρες) ξυπόλητοι (άντε με τα φλιπ φλοπ μας, γιατί έκαιγε η άσφαλτος στους δρόμους), χωρίς πετσέτα, χωρίς καπέλο όχι γιατί δεν είχαμε αλλά για να μην έχουμε την έννοια πού να τ' ακουμπήσουμε για να τα ξαναπάρουμε φεύγοντας, αργά το σούρουπο), χωρίς αντιηλιακά αλλ' ούτε καν νερό. Απλά κολυμπούσαμε, παίζαμε ποδόσφαιρο στη στενή παραλία η οποία συνήθως ήταν γεμάτη φύτζια, κάναμε βουτιές από το βραχούδι, οι πιο θαρραλέοι από τον ψηλό βράχο δίπλα ανατολικά, χωριζόμασταν σε ομάδες και "παλεύαμε" στο μικρό σχεδόν επίπεδο βράχο-ίσαλο στα δυτικά της παραλίας για την κυριαρχία του, μέχρι και προπόνηση για τους Παγκύπριους κολυμβητικούς αγώνες κάναμε εδώ, κάποιοι φλερτάρανε ενώ άλλοι τους ...κατέδιδαν...

Πολλές οι ιστορίες.... Πολλές φορές, για να κατέβουμε στην παραλία, επειδή δεν μας άφηναν να περάσουμε μέσα από το Country Club, γιατί κάναμε φασαρία, κατρακυλούσαμε από τον νόχτο για να κατέβουμε συμπαρασύροντας χαλίκια, κόννους. Και από σκιά, αστειεύεστε, μόνον προς τη μεριά του κάστρου, ούτε ομπρέλες ούτε σκίαστρα. Παλιές εποχές ανεξίτηλα χαραγμένες στις μνήμες μας...
Στην πλαζ του Country Club (The slab, όπως είναι γνωστή στους …σνομπ) στα βόρεια της ανατολικής πλευράς του κάστρου, δεν πλησιάζαμε, ή σπάνια. Δεν ήταν στις …προτεραιότητές μας. Κολύμπι θέλαμε και θαλάσσιες δραστηριότητες. Εκεί, έβλεπε κανείς κάποιες …μεσήλικες αγγλικές φιγούρες, μεμονωμένα ή σε ζευγάρια…ή και επιλεγμένοι Κύπριοι καλύτερης κατηγορίας , οι οποίοι περνούσαν από Επιτροπή για να ενταχθούν στη λέσχη…. μας πληροφορεί το βιβλίο «Το αμερόληπτο μαχαίρι: Ένας γιατρός στην Κύπρο», του Peter Paris, που εκδόθηκε το 1962. Εμείς δεν είμασταν για τέτοια.

Δεν είχαμε ρολόι να δούμε την ώρα, δεν έβγαινε η μάνα μας στη βεράντα να μας φωνάξει Κωστάκηηη, Γιώργοοοο.. ελάτε σπίτι, πέρασε η ώρα. Δεν είχαμε καμιά έγνοια. Γυρνώντας στα σπίτια μας, από τον ίδιο ή και διαφορετικό δρόμο -έτσι για την αλλαγή αλλά και για …προμήθειες- κλέβαμε από κανέναν κήπο πουρνέλλες για να δροσιστούμε.

Το βραχούδιν
Το “βραχούδι”, σήμα κατατεθέν στην παραλία Φύτζια, σημείο αναφοράς-κολυμβήθρα βαπτίσματος για τους νεαρούς κολυμβητές, κυρίως, της Πάνω Τζιερύνειας.
Χαρακτηριστικός βράχος στην ανατολική έξοδο του κόλπου, ιδανικός για βουτιές, καρφωτές, μακροβούτια και άλλες επιδέξιες καταδύσεις. Πάνω του ήταν σκαμμένα υποτυπώδη σκαλοπατάκια που έκαναν την αναρρίχησή πιο προσιτή. Κάποιες στιγμές, ώρες και μέρες υπήρχε …ουρά αναμονής για την αναρρίχηση. Κάποιοι, με ένα μακροβούτι και μιαν ανάσα, έφταναν από την παραλία στο βραχούδι.
Δίπλα, ανατολικότερα, υπήρχε ένα άλλος βράχος, 3-4 μέτρα ύψος. Η αναρρίχηση ήταν δύσκολη, συνήθως από τα πλαϊνά ή πίσω, η δε βουτιά επικίνδυνη, για τους αμύητους. Στον βυθό, μπροστά στον βράχο υπήρχαν ύφαλοι που δημιουργούσαν μια στενή κενή λωρίδα και ο δύτης έπρεπε να βουτήξει με προσοχή στη λωρίδα αυτή. Αλλά εμείς πού μυαλό…

Οι δύο βράχοι …κατάδυσης, ήσαν στην ανατολική άκρη του κόλπου, κάτω από την “Τούμπα”. Χταπόδια φώλιαζαν κάτω από τους μεγάλους βράχους, ακόμα και σφουγγάρια. Όπως αφηγείται ο Στήβης, κόντεψε να πνιγεί μια φορά στην προσπάθεια του να ξεκολλήσει ένα σφουγγάρι.
Οι πιο δεινοί κολυμβητές, έφταναν μέχρι τον νέο φάρο. Ήταν ριψοκίνδυνη η πράξη τους γιατί ήταν στο έμπα του λιμανιού, πολλά σκάφη, βάρκες και μικρά καραβάκια διέσχιζαν τη θάλασσα, βγαίνοντας ή μπαίνοντας στο λιμάνι. Αλλά βλέπετε τα νιάτα αναζητούσαν το ρίσκο και την περιπέτεια.
Για τις ανάγκες των κολυμβητικών αγώνων του σχολείου, τοποθετούσαμε δύο σχεδίες, μία για εκκίνηση και μία για τερματισμό, με προσανατολισμό Νότος-Βορράς και φτιάχναμε τους έξι διαδρόμους με συνθετικά σχοινιά, θυμάται ο Πετρής.

1973, πριν τον Ιούλιο της Τούρκικης εισβολής, πολλοί Τ/κ από τους θύλακες της Λευκωσίας, κατέβαιναν με λεωφορεία στα Φύτζια για μπάνιο. Άσχετοι με τη θάλασσα και το κολύμπι όντες, ένας από αυτούς κινδύνεψε να πνιγεί. Τον έσωσε ένας από εμάς, ο Λουκής. Αργότερα, ‘μετακόμισαν’ στη διπλανή προς ανατολάς παραλία, τη Ζένια. Οπότε τα Φύτζια …επανήλθαν στους νόμιμους κατόχους τους.

Πολλές ιστορίες μπορούν να γραφούν και για την Τούμπα, ανάμεσα στα Φύτζια και τη Ζένια. Σύμφωνα με τη Δρ Έρση Δημητριάδου, η Τούμπα ήταν ιδιοκτησία του Κώστα Κατσελλή και προορίζονταν για να κτιστεί το νέο ξενοδοχείο του. Αλλά φευ….
Ιστορίες όμως μπορούν να γραφτούν για την παραλία Ζένια και ακόμη περισσότερες για την Χρυσοκάβα. Όσον ούπω!

Δημιουργός

Συλλογή Κώστα και Ρίτας Σεβέρη

Φρίξος Ψιλογένης

Photos by Dwight Marsh

Σπύρος Ζαβρός

Φωτο ΑΛΦΑ -Σωτήρης Κυριακίδης Σιάνος

Η φωτογραφία συμπεριλαμβάνεται στο Λεύκωμα "Το νησί της Κύπρου" -Ένα φωτογραφικό οδοιπορικό από τον 19ο έως τον 20ό αιώνα. (*)

(*) Haigaz Mangoian

Στέλλα Παπαϊωάννου Σπύρου -Photos by Dwight Marsh

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Ημερομηνία

.../1974

.../1974

.../1974

1959

.../1974

1930/1970

1973

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Λιμάνι See all items with this value

Συσχέτιση

Το βραχούδι

Ρωμαϊκό λιμάνι -Παραλία Φύτζια

Χωρική κάλυψη

35.340204, 33.324120

Τοποθεσία

Οδός Ιονίων Νήσων

Αναγνωριστικό

1084_Ιονίων Νήσων_000_003_3925

1084_Ιονίων Νήσων_000_003_3926

1084_Ιονίων Νήσων_000_003_3927

1084_Ιονίων Νήσων_000_003_3928

1084_Ιονίων Νήσων_000_003_3929

1084_Ιονίων Νήσων_000_003_3930

1084_Ιονίων Νήσων_000_003_3931