Σπίτι Σάβα Χρίστη

Τίτλος

Σπίτι Σάβα Χρίστη

Δημιουργός

Ζήνα Λυσάνδρου Παναγίδη

Σταύρος Μιχαηλίδης

Ζήνα Λυσάνδρου Παναγίδη

Ρήνας Κατσελλή, "Σάβας Χρίστης ο αλλιώτικος"

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει δυτικά.
Η ανατολική-κεντρική πλευρά του σπιτιού του Σάβα Χρίστη στην Πάνω Κερύνεια. Ένας στενός διάδομος διακρίνεται ανάμεσα στο σπίτι του Χρίστη και το σπίτι του Πρόδρομου Τσουλούπα, που οδηγεί στο πίσω μέρος της αυλής του Χρίστη, ένα οικόπεδο με σπίτι [Τεμ. 22] το οποίο αγόρασε ο Χρίστης από Τ/κ.

Ο Δώρος Χρίστης περιγράφει: «Είχαμε δυο σπίτια στην Κερύνεια. Το σπίτι της Κάτω Κερύνειας ήταν προέκταση προς τα κάτω του λόφου της Μητρόπολης Κερύνειας …Το σπίτι μας στην Πάνω Κερύνεια, μέρος του οποίου φαίνεται στη φωτογραφία, είχε την έκταση Χανιού. Το αριστερά του καγκελιού του κήπου που φαίνεται στην φωτογραφία, ήταν δωμάτιο βιβλιοθηκών. Πίσω από το εικονιζόμενο σπίτι υπήρχε μεγάλος κήπος που μεγάλωσε με την αγορά από τον πατέρα μου δυο Τουρκόσπιτων για να χωρέσουν τα αρκετά χιλιάδων βιβλία της βιβλιοθήκης μας... Το εικονιζόμενο μέρος του σπιτιού αποτελούσε το γωνιακό δυτικό σπίτι του κεντρικού δρόμου της Πάνω Κερύνειας (σ.σ. οδός Κεμάλ Ατατούρκ) όπου στο μέσον του ήταν το οίκημα του ΕΦΚΑΦ. Στο ανατολικό άκρο του δρόμου ήταν το σπίτι του πλουσιότερου Τούρκου, του Σαπρί Ταχίρ. Επειδή ο πατέρας μου αγαπούσε την Ελληνοτουρκική φιλία Βενιζελου-Ατατούρκ, τον κύριο αυτό δρόμο που ήταν μέχρι το σπίτι (του Σαπρί) τον ονόμασε οδός Ατατούρκ και τον δρόμο που ξεκινούσε από το σπίτι του και ανοιγόταν νοτιότερα, τον ονόμασε οδός (λεωφόρο ) Βενιζέλου».
(σ.σ. Ο Σάβας Χρίστης, ως Δημοτικός Σύμβουλος, ήταν αυτός που ασχολήθηκε με την ονοματοδοσία όλων των δρόμων της Κερύνειας. Μεταξύ άλλων, ο Χρίστης έβαλε και ονόματα Αράβων, μεγάλων επιστημόνων της εποχής του αραβικού πολιτισμού, και τα οποία οι τότε Τούρκοι Δημ. Σύμβουλοι τα εθεώρησαν ως τουρκικά και ευχαριστήθηκαν γι' αυτό).

2η Φωτ.: Ο φακός είναι τοποθετημένος επί της λεωφόρου Ελ. Βενιζέλου και ατενίζει προς βορρά.
Η ΝΑ πλευρά του διώροφου στο οποίο διαμένει ο Σάβας Χρίστης με τη σύζυγό του Μαρία (το γένος Μικέ Κασσιλιάν) και τα παιδιά τους, το τελευταίο σπίτι στη νότια πλευρά της Χαριλάου Τρικούπη, δίπλα και κολλητά με το σπίτι και το φούρνο του Γρηγόρη και Μαρίτσας Τσουλούπα.

3η Φωτ.: Η ΒΑ πλευρά του σπιτιού του Σάβα Χρίστη, κολλητά με το σπίτι και το φούρνο του Γρηγόρη Τσουλούπα.

4η Φωτ.: Η οικογένεια Σάβα Χρίστη και Μαρίας, το γένος Μικέ Κασσιλιάν.

Ο Σάβας είναι γιος του Θεόδουλου Μαυρουδή (από το Κάρμι) και της Χατζηελεγκού Ιωαννίδη (από τη Θέρμια). Η Μαρία είναι κόρη του Μικέ Κασσιλιάν (για πολλά χρόνια είναι διερμηνέας της Κυβέρνησης στην Κερύνεια) και της Αθηνάς Λοϊζίδου, αμφότεροι από Πέργαμο.
Για κάποιο διάστημα ο Σ. Χρίστης νοικιάζει πάνω από το καφενείο των Βράχηδων στο λιμάνι, αργότερα δίπλα, εκεί που κτίστηκε το ξενοδοχείο El Greco. Μετά, μετακομίζει στην οδό Ελλάδος 92, ώσπου τελικά αποφασίζει, για πρώτη φορά στη ζωή του, να χτίσει δικό του σπίτι. Για οικόπεδο χρησιμοποιεί το ερειπωμένο σπιτάκι που έχει στην Πάνω Κερύνεια, στη συμβολή των οδών Χαριλάου Τρικούπη, Κεμάλ Ατατούρκ και λεωφ. Ελευθερίου Βενιζέλου. Για να μεγαλώσει την αυλή αγοράζει δυο γειτονικά σπίτια που ανήκουν σε Τούρκο Κερυνειώτη. Το ένα από τα δυο διαθέτει και χαμάμ! Τα άλλα δυο σπίτια στην αυλή παραμένουν ως έχουν, το ένα το μετατρέπει ως λαδαρκόν τοποθετώντας τα τεράστια βαρέλια όπου αποθήκευε το λάδι. Οι υπόλοιποι χώροι γέμισαν και αυτοί από βιβλία και εφημερίδες.

«Ιδιόκτητο σπίτι στην Πάνω Κερύνεια
Με λίγες οικονομίες που έχει εξασφαλισμένες αποφασίζει, για πρώτη φορά στη ζωή του, να χτίσει δικό του σπίτι. Για οικόπεδο χρησιμοποίησε το ερειπωμένο σπιτάκι που είχε στην Πάνω Κερύνεια.
Για να μεγαλώσει την αυλή αγόρασε δυο γειτονικά σπίτια που ανήκαν σε Τούρκο Κερυνειώτη. Το ένα από τα δυο διαθέτει και χαμάμ! Τα αρχιτεκτονικά σχέδια το πιθανότερο του τα έκανε ο γιος του ιερέα της Κερύνειας Δήμος Καραμαλλάκης, που ήταν επόπτης κτηρίων στο δημαρχείο της πόλης και σχεδίαζε ιδιωτικά σπίτια. Στην πορεία της κατασκευής του όμως ο Σάβας έκανε τόσες αυθαίρετες αλλαγές και προσθαφαιρέσεις, που τα αρχικά σχέδια χάθηκαν. Μόλις τέλειωσε το πρώτο ασπρόγιασμα από μέσα και χωρίς να γίνει απ' έξω δεύτερο και τρίτο χέρι, μετακόμισε σε αυτό την οικογένεια, τα έπιπλα, τις βιβλιοθήκες με τα βιβλία του και τους όγκους της κάθε εφημερίδας που απέκτησε όλα τα προηγούμενα χρόνια. Το άφησε έτσι, όπως έκανε και με το γυμνάσιο, χωρίς να τελειώσει τα βαψίματα και τις άλλες λεπτομέρειες που χαρακτηρίζουν ένα σπίτι ως τελειωμένο. Όταν γύρισε εγκαταλείποντας οριστικά τις σπουδές του την επόμενη χρονιά ο γιος του Δώρος και το είδε, το χαρακτήρισε ως “σπίτι φαντασμάτων”!
Ευτυχώς που υπήρχαν και τα άλλα δυο σπίτια στην αυλή. Το ένα το έκανε λαδαρκόν τοποθετώντας τα τεράστια βαρέλια όπου αποθήκευε το λάδι. Οι υπόλοιποι χώροι γέμισαν και αυτοί από βιβλία και εφημερίδες σε σημείο ασφυκτικό». {*)

Πηγή

(*) Από το βιβλίο της Ρήνας Κατσελλή “Σάβας Χρίστης -Ο αλλιώτικος, η ζωή και το έργο του”. Έκδοση Λαογραφικού Όμιλου Κερύνειας.

Ημερομηνία

1974

1974

1974

1921/1928

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Οικία/Διαμέρισμα See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.335494, 33.321483

Τοποθεσία

Οδός Χαριλάου Τρικούπη

Αναγνωριστικό

1209_Χαριλάου Τρικούπη_000_021_3993

1209_Χαριλάου Τρικούπη_000_021_3994

1209_Χαριλάου Τρικούπη_000_021_3995

1209_Χαριλάου Τρικούπη_000_021_3996