Ελιόμυλος γιατρού Σπύρου Χαραλαμπίδη

Τίτλος

Ελιόμυλος γιατρού Σπύρου Χαραλαμπίδη

Εναλλακτικός τίτλος

Ελιόμυλος της Ανθούσας

Δημιουργός

1) Ahmet Said Sayın

2) Ahmet Said Sayın

3+4) Αντωνία Κυπριανού

5) Για να μην ξεχάσουμε τους Κερυνειώτες

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Ο φακός, επί της Αγίου Γεωργίου, ατενίζει δυτικά.
Στη φωτογραφία, η Αγγελική Γιασιά, Τάκης Νεοφύτου, Pembe Turan και Yaşar Sami. Πίσω, ο μύλος του Δρ. Σπύρου. Πιθανώς μετά το 2003.

2η Φωτ.: Ο φακός, επί της Αγίου Γεωργίου, ατενίζει δυτικά.
Ο μύλος του γιατρού Σπύρου, όπως οικοδομήθηκε, πιθανώς από Άγγλους, μετά το 1974.

3η Φωτ.: Ο φακός είναι προσανατολισμένος προς ανατολάς, στη συμβολή των οδών Αγ. Γεωργίου (ευθεία) και Παλαμά (αριστερά). Αριστερά ο μαντρότοιχος του οικοπέδου [Τεμ. 123] στο οποίο βρισκόταν ο μύλος τους γιατρού Σπύρου Χαραλαμπίδη.
Δεξιά το σπίτι της “Παφιτούς” [Τεμ. 178] και πίσω από τα δέντρα μόλις διακρίνεται το καμπαναριό της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου.

4η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει προς δυσμάς.
Tο σπίτι που διακρίνεται δεξιά-νότια, ανήκει στον Σάββα Καράσαββα. [Τεμ. 180]. Πίσω από τον μαντρότοιχο δεξιά είναι ο μύλος του γιατρού Σπύρου Χαραλαμπίδη [Τεμ. 123].

5η Φωτ.: Στη φωτογραφία ο γιατρός Σπύρος Χαραλαμπίδης, πλαισιωμένος από δύο από τις εγγονές του. Αριστερά η Τιτίνα Λοϊζίδου και δεξιά η Μαρούλα.

Πολύ κοντά στην εκκλησιά υπήρχε μύλος πολύ παλιός, ο μύλος του γιατρού Σπύρου Χαραλαμπίδη. γνωστός και ως “μύλος του Χατζηγληόρη”. Σήμερα σώζονται τα ερείπιά του στη νότια άκρη της οδού Παλαμά, αναφέρει στο βιβλίο της “Κερύνεια, Ιστορική και λαογραφική έρευνα” η Ρήνα Κατσελλή.

…Ο ένας ελλιόμυλος είναι μέσα στο σπίτι του Σπύρου του Χαραλαμπίδη του γιατρού, του θείου μου, ο άλλος ελαιόμυλος ήτανε πιο πάνω στον τουρκομαχαλά της Κερύνειας, όπου κτίστηκε ο Άγιος Γεώργιος, η άλλη εκκλησία της Κερύνειας, αναφέρει ο Νίκος Κρανιδιώτης, στο αντίστοιχο βιβλίο επίσης τη Ρήνας Κατσελλή.

Και η Γεωργία Πλατή, του Συμεών Γεωργίου και της Θεοδώρα Κυριάκου, στη συνέντευξή της όπως αυτή δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας “Η Κερύνεια μέσα από τις μνήμες των Ελλήνων κατοίκων της” αναφέρεται στον ελιόμυλο του Σπύρου του γιατρού:
«Κοντά στα σπίδκια της μάνας μου (σ.σ. επί της Χαριλάου Τρικούπη) είσιεν ελιόμυλον πο' 'λέθαν τες ελιές, εβκάλλαν λάδιν. Ήταν του Σπύρου του γιατρού. 'Που τα σπίδκια του αρχίζαν τα περβόλια του Σπύρου τζι επηαίνναν ως τον μύλον. Είσιεν ελιόμυλους που εγυρίζαν με τα άλογα γυρόν, γυρόν τζι έπαιρνεν ο κόσμος ελιές τζι εξιλάδιζεν. Πο 'λειπεν ο Εγγλέζος, επιάνναμεν τες ελιές, επάχτωννέν μας τες ο αντιπρόσωπός του, εσυνάαμεν τες ελιές τζι επηαίνναμεν τζι ελέθαμέν τες εις τον μύλον τζειαμαί. Εβάλλαν τες μες στον μύλον τζι εγυρίζαν τα χτηνά τζι ύστερα εβάλλαν τες μες στα ζεμπίλια, εστοιβάζαν τα τζι έτρεσιεν το λάδιν το καθαρόν, όπως το γυαλλίν, μες στο αντζειόν τζι εβάλλαμέν το μες στους ττενεκκέδες τζι έφερνέν σου το ο άθθρωπος που είσιεν. Φρέσκον λάδιν, μούσκος. Τζι εμαειρεύκαν. Σαν τους μυλωνάδες έπρεπεν να τους πάρεις φαΐν, βραστόν ψουμίν, το κρασίν τους να πκιούσιν, διότι ετυραννιούνταν. Τζιαι νύχταν, τα μεσάνυχτα, είσιεν να βάλουν την μηχανήν. Να πάρεις τες ελιές, να τες σα τσιάσεις, να 'ρτει να τες πιάσει, να τες πάρει, να τες έσιει έτοιμες τζειαμαί. Μυλωνάδες πρώτα 'εν ηξέρω. Τον τζιαιρόν που ήμαστεν εμείς, είσιεν έναν 'που τον Άην Δίκτητον με την μάναν του. Που εγίνην η εισβολή επαίξαν την γεναίκαν του οι Τούρτζιοι στον Άην Δίκτητον».

Η εγγονή του γιατρού Χαραμαπίδη, Νατία Χαραλαμπίδου σημειώνει: «Στο μύλο του παππού μου, Σπύρου Χαραλαμπίδη, εργαζόταν ο Κωστής ο Σκαλιάς από τον Άγιο Επίκτητο μαζί με την μητέρα του την Καλλιόπη. Ο Κωστής είχε κάρο με μούλα. Στο μύλο βοηθούσε και ο Μήτσιος Αμαξάρης, πατέρας της Θεσσαλίας».

Και ο Πέτρος Χατζηχριστοδούλου συμπληρώνει: «…Ήταν, επίσης, ιδιοκτήτης ενός από τους μύλους της Κερύνειας, όπως λέγαμε το παραδοσιακό ελαιοτριβείο, με τις τεράστιες μυλόπετρες και το μουλάρι που τις "γύρναγε". Εκεί παίρναμε τις ελιές μας για να βγάλουμε το ετήσιο λάδι μας. Μυλωνάς ήταν ο Κωστής, από τον Άγιο Επίκτητο».

Μια καλή γριούλα και ο γιος της λειτουργούσαν την πρέσα ελιάς, όπως θυμάται ο Ιωάννης Πάρπας.

Ημερομηνία

2003/2004
2003/2004
1974/...
1974/...
1973/1976

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Κατάστημα / Εργαστήρι See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.336307, 33.321499

Τοποθεσία

Οδός Αγίου Γεωργίου

Αναγνωριστικό

1009_Αγίου Γεωργίου_000_123_0559
1009_Αγίου Γεωργίου_000_123_4190
1009_Αγίου Γεωργίου_000_123_4188
1009_Αγίου Γεωργίου_000_123_4189
1009_Αγίου Γεωργίου_000_123_4295