Μνημείο-μαυσωλείο στον Τουρκομαχαλά

Τίτλος

Μνημείο-μαυσωλείο στον Τουρκομαχαλά

Εναλλακτικός τίτλος

Kavaklı Dede ή Şehida

Δημιουργός

1) Ahmet Kanattı -Εθνικό Αρχείο της Κερύνειας

2) Ahmet Said Sayın

3) Αντωνία Κυπριανού

4) Ahmet Said Sayın

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

1η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει ΒΒΔ.
Το μνημείο-τάφος ή μαυσωλείο [Τεμ. 200], στη γωνία των οδών Ναμίκ Κεμάλ και Κεμάλ Ατατούρκ. Δίπλα, επί της Ναμίκ Κεμάλ, η δεξαμενή με τη βρύση-σιντριβάνι [Τεμ. 201] και πίσω το συνεργείο αυτοκινήτων του Σωκράτη Δημητριάδη [Τεμ. 202].

2η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει δυτικά.
Το μνημείο-μαυσωλείο στη γωνία των οδών Namik Kemal και Kemal Ataturk.

3η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει δυτικά.
Το μνημείο-τάφος ή μαυσωλείο [Τεμ. 200], στη γωνία των οδών Ναμίκ Κεμάλ και Κεμάλ Ατατούρκ. Ευθεία μπροστά, η οδός Κεμάλ Ατατούρκ.

4η Φωτ.: Ο Τ/κ Κανάτης (Ahmet Kanat), μπροστά από το μνημείο-μαυσωλείο στη γωνία των οδών Namik Kemal και Kemal Ataturk.

ΜΝΗΜΕΙΟ

Στην Πάνω Κερύνεια, στον Τουρκομαχαλά και στο σημείο όπου διασταυρώνονται οι οδοί Ναμίκ Κεμάλ (Namık Kemal Cd) και Κεμάλ Ατατούρκ (μετά το ’74 Cemal Gürsel Cd), επί της Ναμίκ Κεμάλ, βρίσκεται στα δεξιά-βόρεια η παλιά βρύση, η Çeşme (= κρήνη, βρύση) που ονομαζόταν Boğaz και το μνημείο, στ’ αριστερά.
Αυτή η τοποθεσία ονομάζεται Kavaklı Dede ή απλά Şehida, εις μνήμη του ήρωα-μάρτυρα Kavaklı Dede, ο οποίος έπεσε μαρτυρικά κατά τη διάρκεια της κατάκτησης της Κύπρου από τους Οθωμανούς.
Όσον αφορά τον δάσκαλο και το παιδί που φαίνονται στη φωτογραφία, μπορούμε να προσδιορίσουμε περίπου την χρονολογία, 1947-1950. Το παιδί στη φωτογραφία, είναι ο Guner, πατέρας της Jasmine Ziya. Σύμφωνα με τον Erkan Eminaga, ο δάσκαλος στην εικόνα είναι ο Χατζή Μεχμέτ Λισανί (Hacı Mehmet Lisani), θείος του Erkan. Το σπίτι του βρισκόταν στην οδό Said paşa, δίπλα στο καφενείο του Ουσεΐνη (Huseyin Karantinacı). Ο Χατζή Μεχμέτ, ήταν ιμάμης του τζαμιού Yazicizade της γειτονιάς. Παράλληλα, έφτιαχνε ψάθινα καλάθια από ψάθα.

Το μνημείο δεν είναι τάφος κάποιου ήρωα αλλά yatır = τάφος ή τόπος όπου βρίσκεται τάφος ενός αγίου, ο οποίος πιστεύεται ότι έχει υπερφυσικές δυνάμεις και βοηθά τους ανθρώπους αν το επιθυμεί. Πιστεύεται ότι ήταν ένας γέροντας της τάξης των Μπεκτασήδων (Bektaşi) που πέθανε κατά τη διάρκεια της κατάκτησης της Κερύνειας από τους Οθωμανούς.
Ο δε καπετάνιος İbrahim (Yahnici)) φύτεψε εκείνο το πεύκο, πίσω από την ελιά.

Μια άλλη άποψη σχετικά με το μνημείο:
Οι Τ/κ που έχουν μια επιθυμία, ευχή ή θέλουν να προσευχηθούν εις ανάμνηση, ανάβουν θυμίαμα ή κερί μπροστά από αυτό το μνημείο. Σύμφωνα με την παράδοση/θρύλο, ο Dede εμφανίζεται στα όνειρα ορισμένων ανθρώπων και ζητάει μια λεκάνη και νερό για να κάνει το πλύσιμο του. Όσοι εκπληρώνουν αυτό το αίτημα στο όνειρό τους, βλέπουν τις ευχές τους να γίνονται πραγματικότητα. Αυτός ο τάφος βρισκόταν παλαιότερα σε ένα οικόπεδο λίγο πιο μπροστά, αλλά αργότερα μεταφέρθηκε εδώ. Υπάρχουν δύο πιστεύω σχετικά με αυτό το μνημείο: το ένα είναι ότι μπορεί να είναι ένας στρατιώτης που έπεσε ως μάρτυρας κατά την κατάληψη της Κερύνειας από τους Οθωμανούς, και το άλλο είναι ότι είναι ένας Μπεκτασή (Bektaşi) δάσκαλος που αργότερα εγκαταστάθηκε στην πόλη της Κερύνειας και πέθανε εδώ. Αναφέρεται πάντα με τη λέξη “şehida”, που σημαίνει μάρτυρας.

Ο τάφος είναι άδειος, κενοτάφιο. Υπήρχαν άλλα δύο τάφοι όπως αυτός. Σε κάθε τάφο υπήρχε πάντα ένα πεύκο. Ο ένας ήταν απέναντι από το τηλεφωνικό κέντρο και ο άλλος μπροστά από το παλιό καλοκαιρινό σινεμά. Όταν το νησί καταλήφθηκε, πολλοί φίλοι τους που έπεσαν μαχητές θάφτηκαν εκεί που έπεσαν. Πολλοί από αυτούς θάφτηκαν με τα όπλα τους.

Πηγή

Οι πληροφορίες προέκυψαν από ελεύθερη μετάφραση συνομιλιών Τ/κ σε αντίστοιχες φωτογραφίες στο fb, στους συνδέσμους….

Ahmet Said Sayın

Ahmet Said Sayın

Ahmet Said Sayın

Ημερομηνία

1947/1950
1974/...
1974/...
1974/...

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Μνημείο See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.3352596, 33.3226968

Τοποθεσία

Οδός Ναμίκ Κεμάλ

Αναγνωριστικό

1148_Ναμίκ Κεμάλ_000_200_4339
1148_Ναμίκ Κεμάλ_000_200_4340
1148_Ναμίκ Κεμάλ_000_200_4341
1148_Ναμίκ Κεμάλ_000_200_4342