Εκκλησία Αρχάγγελου Μιχαήλ

Τίτλος

Εκκλησία Αρχάγγελου Μιχαήλ

Δημιουργός

1η) Περιοδικό Δήμου Κερύνειας, τ. 29, Ιούλιος 2023

2η+3η) Google Maps

4η-6η) Αγνή Τσουλούπα

7η) Βιβλίο της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας

"Οδοιπορικό στα χριστιανικά μνημεία της Μητροπολιτικής Περιφέρειας Κυρηνείας"

8η) Ρήνας Κατσελλή "Κερύνεια-Η ιστορία της πόλης μας"

9η) Περιοδικό Δήμου Κερύνειας, τ. 22, Ιούλιος 2015

10η+11η) Σταύρος Μιχαηλίδης

12η) Google maps

13η) Κώστας Παντέχης -Έρση Δημητριάδου, "Θύμησες Κερύνειας: Τα σχολεία της πόλης, 1921-1974"

14η) Photos by Dwight Marsh

15η) Απόσπασμα φωτ. J.P. Foscolo π. 1890

16η) Watercolour Works on Paper

Tristram James Ellis

17η-19η) Σταύρος Μιχαηλίδης

20η) arifler

21η) Αρχείο Αφροδίτης Βράχα-Παφίτη -Λήκυθος

22η) google maps

23η) Βιβλίο της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας «Οδοιπορικό στα χριστιανικά μνημεία της Μητροπολιτικής Περιφέρειας Κυρηνείας» -Δήμος Κερύνειας, τεύχος 8, Ιούλιος 2007

24η) Άγνωστη

25η) google maps

26η) Thrifty Traveller

27η-31η) Σταύρος Μιχαηλίδης

32η) arifler

33η) google maps

34η) Thrifty Traveller

35η) Στέλλα Γ. Σπύρου

36η) google

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας

Φώτος Λουκάς

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

Στο τέρμα της οδού Αρχαγγέλου Μιχαήλ δεσπόζει η Εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, σκαρφαλωμένη στο ψηλότερο σημείο του βράχου [Τεμ. 13], στα παλιά ερείπια του ΒΔ πύργου των τειχών..
Καθόμαστε λίγο στα σκαλάκια, ατενίζουμε τις σπηλιές και την “καφκάλλα” στα δυτικά, τη θάλασσα και τα κύματα να σπάζουν στην “πέτρα του Αρχαγγέλου”, στα βόρεια και ετοιμαζόμαστε να επιστρέψουμε, ακολουθώντας την αντίστροφη πορεία…

Η Αθηνά Ταρσούλη σε δύο τόμους με τίτλο “Κύπρος”, παρουσίασε μέσα από τις σελίδες τους τα Ορθόδοξα μνημεία του νησιού: «….Ο λευκός μονόκλιτος ναός είναι η μητρόπολη της Κερύνειας. Κτίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα σ’ ένα βραχώδες ύψωμα όπου κάποτε έστεκε ένας πύργος, μέρος των Βενετικών οχυρώσεων της πόλης…».

Σε απόσπασμα από το βιβλίο ‘Ενθύμιον Κερύνειας’ του Σταύρου Γ. Λαζαρίδη, (σ. 239-241) (*1)
«…Τέταρτος Πύργος υπήρχεν εν τη βορειοδυτική γωνία των τειχών της πόλεως, όπου νυν ίσταται η Ελληνική Εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Τούτο δε πιστούται εκ της σωζομένης προεξεχούσης τετραπλεύρου βάσεως του Πύργου. Μεταξύ του Πύργου τούτου και του εν τη τάφρω της δυτικής πλευράς του τείχους της πόλεως κειμένου υπήρχε, κατά πάσαν πιθανότητα, η Δυτική Πύλη της πόλεως ην υπερήσπιζον αμφότεροι οι παράλληλοι ούτοι Πύργοι...».

(1*) Φιλόκυπρος

Για την εκκλησία του Αρχάγγελου Μιχαήλ μπορείτε να διαβάσετε στην ηλεκτρονική σελίδα του Δήμου Κερύνειας...(*2)

«Ο καθεδρικός ναός του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, προστάτη και πολιούχου αγίου της Κερύνειας ήδη από τη βυζαντινή περίοδο, βρίσκεται στο βόρειο άκρο της οδού Ελευθερίας η οποία οδηγεί στην ακτή, δυτικά του μικρού λιμανιού της πόλης. Μετά την παραχώρηση ορισμένων προνομίων το 1856 από την Οθωμανική Αυτοκρατορία προς τους υπηκόους της, ο Χατζηγιαννάκης Πασαπόρτης από τη Θέρμια και ο Παπά Χαράλαμπος Οικονόμου άδραξαν την ευκαιρία και έλαβαν άδεια οικοδομής από τον Καϊμακάμη της Λευκωσίας για την ανέγερση του ναού. Πρωτομάστορας ήταν ο Μάστρε Θωμά από τον Καραβά και βοηθός ο γιός του Σταυρής, ξακουστός λιθοξόος.
Η εκκλησία κτίστηκε με την εθελοντική εργασία των Κερυνειωτών, είναι μονόκλιτη βασιλική, και το ψηλό και μνημειακό κωδωνοστάσιο της προστέθηκε το 1875. Σύμφωνα με την παράδοση, την πρώτη καμπάνα της εκκλησίας δώρισε ο Τούρκος με το όνομα Μουραπόντης, που έκανε τάμα στον Αρχάγγελο Μιχαήλ μετά από προτροπή του ιερέα, για να θεραπευτούν τα αυτιά του. Το περίτεχνο τέμπλο του ναού κατασκευάστηκε από τον Λουκά Ταλιαδώρο και ο δεσποτικός θρόνος, το προσκυνητάρι και ο άμβωνας είναι έργα του σημαντικού Κερυνειώτη ξυλογλύπτη Θρασύβουλου Μιχαηλίδη. Στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ λειτούργησε το πρώτο σχολείο με δάσκαλο τον Παπά Χαράλαμπο και τον Μυτιληναίο Δημήτριο Μιχαηλίδη.
Η εκκλησία είναι κτισμένη πάνω σε έναν από τους μεσαιωνικούς προμαχώνες της πόλης. Σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ έριξε ένα τμήμα του βράχου – και στο χώρο κτίστηκε ο ναός – μέσα στη θάλασσα που βρίσκεται απέναντι, συντρίβοντας το καράβι των Σαρακηνών που έρχονταν για επιδρομή στην περιοχή. Οι κάτοικοι την ονόμασαν ‘Πέτρα του Αρκάντζελου’ και βρισκόταν ως ύφαλος μέσα στη θάλασσα, πενήντα μέτρα από την προκυμαία…».

(2*) Δήμος Κερύνειας

Άλλη μια ιστορία για την εκκλησία…σαν παραμύθι… από αφήγηση του Βασίλη Χατζηγεωργίου (1904-1987) στην Αθηνά Κτωρίδου Καρεφυλλίδου (Ο παπαΧαράλαμπος Οικονόμου ήταν ο προπάππος του) σε διασκευή της Ιωάννας Φουρουκλά.

«Μετά τον αποκεφαλισμό του Δεσπότη της Κερύνειας, Λαυρέντιου, το 1821, και τον θάνατο του αντικαταστάτη του, διορίστηκε στην Κερύνεια ο παπαΧαράλαμπος Οικονόμου από το χωριό Κάρμι, για να αναλάβει καθήκοντα ιερέα στην εκκλησία της Παναγίας της Χρυσοπολίτισσας, τότε έδρα της Μητρόπολης.
Ο τόπος όπου σήμερα κείται η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, τότε ήταν γεμάτο βράχους και πέτρες στοιβαγμένες, και πάνω τους μια μικρή εικόνα με το καντήλι της. Οι χριστιανοί ήθελαν πολύ να χτίσουν εκεί εκκλησία… Ο παπαΧαράλαμπος περνούσε συχνά από κει και άναβε το καντήλι, όταν κάποια στιγμή ‘άκουσε’ να πελεκούν πέτρες απ’ τα βάθη. Το ανάφερε στον Καδή, ο οποίος έδειξε ενδιαφέρον και θέλησε να πάει να δει. Το θαύμα ΄επαληθεύτηκε΄ στ’ αυτιά του και έδωσε την συγκατάθεση για να χτιστεί εκκλησία.
Άρχισε η ισοπέδωση του μέρους κι εκεί όπου είναι τα σκαλιά της Αγίας Πόρτας βρέθηκε τρύπα που οδηγούσε σε σπηλιά, όπου βρέθηκαν διάφορα ιερά αντικείμενα παλιότερης εκκλησίας. Ένας βράχος όμως στεκόταν βαρύς στην είσοδο της σπηλιάς που μόνο με παρακάλια προς τον Αρχάγγελο μπορούσε να μετακινηθεί. Και η πέτρα κύλησε και πήρε τη θέση της μέσα στη θάλασσα, λίγα μέτρα μπροστά από το μέρος της σπηλιάς, κι από τότε ονομάστηκε ‘Πέτρα του Αρχαγγέλου’. Άρχισε το χτίσιμο της εκκλησίας, μα ολημερίς χτιζόταν κι ολονυχτίς οι τούρκοι την χαλούσαν, σαν το γεφύρι της Άρτας ένα πράμα. Ο παπαΧαράλαμπος κατέφυγε πάλι στον Καδή, ο οποίος έδωσε διαταγή να φυλακίζεται όποιος Τούρκος χαλά την δουλειά. Και έτσι τελείωσε το χτίσιμο της εκκλησίας, χωρίς καμπαναριό, χωρίς καμπάνα…
Ο καπετάν Ιμπραήμ πηγαινοερχόταν τακτικά στην Ανατολή. Σ’ ένα του ταξίδι, φορτωμένος με ξυλεία και φαγώσιμα, τον έπιασε φουρτούνα μεγάλη και κόντεψε να βουλιάξει. Γνώριζε για τα θαύματα του Αρχαγγέλου και του έταξε καμπάνα, τι κι αν ήταν τούρκος. Μια-δυο, το πηγαινέλα στην Ανατολή γινόταν με καλό καιρό και είχε ξεχάσει το τάμα, μα την τρίτη φορά είδε τον χάρο με τα μάτια του. Έκανε αναστροφή κι επέστρεψε για να εκτελέσει το τάμα. Κι έτσι ο Αρχάγγελος απέκτησε καμπάνα. Μα καμπαναριό δεν υπήρχε, υπήρχαν όμως λίγα δέντρα παραδίπλα όπου και την κρέμασαν. Όταν χτύπησε για πρώτη φορά, όλοι έτρεξαν. Μα κάποιος τούρκος έξαλλος έβαλε τις φωνές, κι από τότε δεν ξαναμίλησε, παρά μόνο έλεγε τη λέξη, Αμήν!».

1η Φωτ: Η νότια πλευρά της εκκλησίας, η οποία δεσπόζει πάνω στο βράχο.

2η-4η Φωτ: Η νότια πλευρά της εκκλησίας του Αρχάγγελου Μιχαήλ, κτισμένη στα ερείπια του ΒΔ πύργου των τειχών.

5η Φωτ: Η ΝΑ πλευρά της εκκλησίας του Αρχάγγελου Μιχαήλ, κτισμένη στα ερείπια του ΒΔ πύργου των τειχών.

6η Φωτ: Η ΝΔ πλευρά της εκκλησίας του Αρχάγγελου Μιχαήλ, κτισμένη στα ερείπια του ΒΔ πύργου των τειχών.

7η Φωτ: Η νότια και δυτική πλευρά της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ, Γιορτάζεται στις 6 Σεπτεμβρίου εις ανάμνησιν του "εν Χώναις θαύματος" .

8η Φωτ: Η νότια πλευρά της εκκλησίας του Αρχάγγελου Μιχαήλ, κτισμένη στα ερείπια του ΒΔ πύργου των τειχών.
Δεξιά διακρίνεται η αίθουσα, τo παρθεναγωγείο και αργότερα νηπιαγωγείο απέναντι-νότια από την εκκλησία [Τεμ. 14]. Το χρησιμοποιούσαν για θρησκευτικές συγκεντρώσεις-ομιλίες και για κατηχητικό. Για κάποια χρόνια ήταν και η έδρα του Θ.Ο.Ι. Δίπλα, το σπίτι με το μπαλκόνι, επί της της Αρχ. Μιχαήλ [Τεμ. 32].

9η Φωτ: Η ΝΔ πλευρά της εκκλησίας, η οποία δεσπόζει πάνω στο βράχο.

10η Φωτ: Η νότια πλευρά της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

11η Φωτ: Το καμπαναριό της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ

12η Φωτ: Ο φακός ατενίζει Δ-ΝΔ.
Η Α-ΒΑ πλευρά της εκκλησίας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, όπως φαίνεται από το ξενοδοχείο El Greco (οδός Κωνσταντινουπόλεως).

13η Φωτ: Η δυτική πλευρά της εκκλησίας του Αρχάγγελου, κτισμένη στον ΒΔ πύργο των τειχών.
Το πρώτο κτήριο δεξιά είναι το κοινοτικό σχολείο το οποίο κτίστηκε το 1870 και χρησιμοποιήθηκε ως αρρεναγωγείο, παρθεναγωγείο, νηπιαγωγείο κα κατηχητικό. Δίπλα τα σπίτια επί της Αρχ. Μιχαήλ [Τεμ. 32 & 48].

14η Φωτ: Ο φακός από το κάστρο ατενίζει δυτικά
Η ανατολική πλευρά της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ, όπως αυτή φαίνεται πίσω από τα κτήρια της Ακτής Κανάρη.

15η Φωτ: Ο φακός ατενίζει Ν-ΝΔ.
Ένα διαφορετικό καμπαναριό στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ.

16η Φωτ: Μερική άποψη της Κάτω Κερύνειας.
Διακρίνεται η εκκλησία του Αρχάγγελου Μιχαήλ χωρίς καμπαναριό.

17η Φωτ: Το τέμπλο-εικονοστάσι της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

18η Φωτ: Το τέμπλο-εικονοστάσι της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ με την Ωραία Πύλη.

19η Φωτ: Το τέμπλο-εικονοστάσι της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

20η Φωτ: Το τέμπλο-εικονοστάσι της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ με την Ωραία Πύλη και τον Ιησού μέσα στο Δισκοπότηρο.

21η Φωτ: Το τέμπλο-εικονοστάσι της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

22η Φωτ: Το τέμπλο-εικονοστάσι της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ. Αριστερά διακρίνεται το προσκυνητάρι.

23η Φωτ: Η εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στη βόρεια θύρα του τέμπλου του ναού (19ος αιώνας).

24η Φωτ: Η εικόνα του Χριστού στην Ωραία Πύλης της εκκλησίας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ.

25η Φωτ: Εικόνες σε τοίχο της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

26η Φωτ: Ο Ιησούς της Ωραίας Πύλης της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

27η Φωτ: Το προσκυνητάρι της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

28η Φωτ: Το στασίδι του Μητροπολίτη στην εκκλησία του Αρχ. Μιχαήλ.

29η Φωτ: Ο γυναικωνίτης της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

30η Φωτ: Η βάση του προσκυνηταριού της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

31η Φωτ: Ο άμβωνας της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

32η Φωτ: Ο γυναικωνίτης της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ.

33η Φωτ: Τοιχογραφία στη εκκλησία του Αρχ. Μιχαήλ.

34η Φωτ: Άποψη από το εσωτερικό της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ με τον άμβωνα στα δεξιά και το προσκυνητάρι αριστερά.

35η Φωτ: Άποψη από το εσωτερικό της εκκλησίας του Αρχ. Μιχαήλ με τον άμβωνα στα δεξιά και το προσκυνητάρι αριστερά.

36η Φωτ.: Η εκκλησία, όπως φαίνεται από τα σκαλοπάτια, δεσπόζει πάνω στο βράχο.

Πηγή

Για το χτίσιμο του Αρχαγγέλου, μπορείτε να διαβάσετε την αφήγηση του Βασίλη Χατζηγεωργίου στην Αθηνούλα Κτωρίδου-Καρεφυλλίδου, στον σύνδεσμο…

Της Κερύνειας μας... σταχυολογήματα

...Όπως επίσης και άρθρο του Φρίξου Βράχα με τίτλο «Νοσταλγία Κερύνειας -Αρχάγγελος Μιχαήλ» στον σύνδεσμο …

Της Κερύνειας μας... σταχυολογήματα

Ημερομηνία

.../1974
1974/...
1974/...
1974/...
1974/...
1974/...
.../1974
.../1974
1974/...
1974/...
2001
1974/...
.../1974
.../1972
.../1890
1879
2003
2003
2001-07-11
2001-07-11
.../1974
1974/...
.../1974
2001
1974/...
1974/...
2003
2003
2003
2003
2003
2001-07-11
1974/...
1974/...
.../1974
1960/1969

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Εκκλησία See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.342140, 33.318690

Τοποθεσία

Οδός Αρχαγγέλου Μιχαήλ

Αναγνωριστικό

1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0777
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0769
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0770
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0771
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0772
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0773
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0774
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0775
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0776
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0786
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0785
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0875
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0778
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0876
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0877
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0878
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0752
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0779
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0789
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0790
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0793
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0794
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0787
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0788
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0796
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0798
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0781
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0782
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0783
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0784
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0780
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0791
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0795
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0797
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_0792
1031_Αρχαγγέλου Μιχαήλ_000_013_4546