Σπίτι Κώστα & Χρυστάλλας Φυλακτή -επί της Σακελλαρίου

Τίτλος

Σπίτι Κώστα & Χρυστάλλας Φυλακτή -επί της Σακελλαρίου

Ενοικιαστής οικ. Sassaman

Περιγραφή

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς – Ιωάννα Φουρουκλά

Στο ανατολικό άκρο της Σακελλαρίου, γωνία με την οδό Pouquevil και στα βόρεια της Σακελαρίου στον αρ. 7, [Τεμ. 359], είναι το διώροφο σπίτι του Κώστα Φυλακτή & Χρυστάλλας Χατζηαντώνη, το οποίο κτίστηκε για τα παιδιά τους Φίλιο (σύζυγος Ξένιας) και Δέσπω.
Ο Κώστας Φυλακτής είναι καθηγητής στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας (English School), γιος του επιπλοποιού Φυλακτή Φυλακτή και της Δέσποινας Αθανασιάδη “Φυλακτήνας” από το Πέλλα-Παϊς .
Γονείς της Χρυστάλλας είναι ο Αντώνης Χατζηαντώνης από τον Άγιο Επίκτητο και η Φανού (Θεοφανώ). Είναι αδελφή του Μανώλη του γιατρού.
Αρχικά η οικογένεια ΦΥλακτή μένουν στη λεωφ. 28ης Οκτωβρίου, απέναντι από το Νοσοκομείο.

Ο Φίλιος Κ. Φυλακτής σημειώνει: «Το σπίτι μου ήταν δίπλα ακριβώς από του Όμηρου Προεστού (στην οδό Υψηλάντου) απέναντι από την είσοδο του Νοσοκομείου. Υπάρχει ακόμα, 28ης Οκτωβρίου 27 και κτίστηκε το 1965. Το νοικιάσαμε στο Υγειονομείο και μετακομίσαμε στην Πάνω Τζερύνεια το ‘64».

ΕΝΟΙΚΙΑΣΤΕΣ

Σύμφωνα με τον Jan Sassaman, το σπίτι χτίστηκε στα τέλη του 1956 ή του 1957. Πρώτος ένοικος ήταν η οικογένεια ενός Βρετανού αξιωματικού. Η δεύτερη ήταν αμερικανική οικογένεια -ο πατέρας εργαζόταν στον αμερικανικό ραδιοφωνικό σταθμό FBIS στον Καραβά.

Το σπίτι αυτό, για το διάστημα από Ιούλιο 1956 έως Σεπτέμβριο 1960, νοίκιαζε και έμενε η οικογένεια του Γκραντ Μ. Σάσσαμαν (Grant M. Sassaman). Η μητέρα του Jemma , ο πατέρας του ο οποίος εργαζόταν στον Αμερικάνικο Σταθμό FBIS στον Καραβά, ενώ ο Jan, μέχρι το 1960 ήταν μαθητής στην Αγγλική Σχολή στη Λευκωσία.

Για τον Γκραντ Μ. Σάσσαμαν γράφει σχετικά ο γιος του, Ζαν:
«Ο πατέρας μου γεννήθηκε το 1903 στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ, από γονείς γερμανικής καταγωγής. Σπούδασε δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο Τεμπλ στη Φιλαδέλφεια και εργάστηκε ως ανταποκριτής και δημοσιογράφος σε εφημερίδες. Η αφηγηματική του ικανότητα διαμόρφωσε τον τρόπο με τον οποίο παρατηρούσε και κατέγραφε τον κόσμο γύρω του. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εργάστηκε για την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών καλύπτοντας διεθνείς ραδιοφωνικές μεταδόσεις. Το 1956, λόγω της δουλειάς του, η οικογένειά μας μετακόμισε στην Κύπρο, όπου έζησε έως το 1960, σε μια περίοδο μεγάλων ιστορικών αλλαγών.
Πέρα από τη δημοσιογραφία, του άρεσε να ασχολείται με χειρονακτικές εργασίες και είχε ιδιαίτερο πάθος για την κηπουρική. Το 1950 αγόρασε ένα μικρό αγρόκτημα στη Μασαχουσέτη, όπου περνούσε τον ελεύθερο χρόνο του. Οι εμπειρίες του από την επαρχιακή αυτή ζωή επηρέασαν τον τρόπο που αντιλαμβανόταν την ανθρώπινη φύση και την κοινωνία. Μετά την επιστροφή μας από την Κύπρο, συνέχισε να γράφει άρθρα, παντρεύτηκε ξανά και αφιερώθηκε στα ζωντανά τεκμήρια της ζωής ενός τόπου και μιας εποχής».

Ο ίδιος ο Jan Sassaman, περιγράφει αναμνήσεις του:
«Νιώθω πως μεγάλωσα, στην Κερύνεια. Έζησα εκεί τα χρόνια που πλάθουν τον άνθρωπο. Τα χρόνια της εφηβείας. Οι γονείς μου, παρά τις ταραχές της δεκαετίας του ’50, δεν με περιόρισαν, και δεν μου στέρησαν αυτόν τον όμορφο τόπο που μας έμελλε να ζήσουμε. Ήμουν ελεύθερος. Ελάχιστοι ήταν οι περιορισμοί για το πού θα πήγαινα και με ποιους θα συναναστρεφόμουν. Έτσι έμαθα από νωρίς την ομορφιά του κόσμου, και τον πλούτο που αποκτάς όταν γνωρίζεις ανθρώπους που γίνονται φίλοι. Και ευτυχώς, είχα πολλούς. Ελληνοκύπριους, και Τουρκοκύπριους, και Αρμένιους, και Άγγλους.
Οι φίλοι των παιδικών μου χρόνων ήταν κυρίως Κύπριοι και συνομήλικοι ξένοι που ζούσαν στην Κερύνεια και φοιτούσαν μαζί μου στην Αγγλική Σχολή. Εκεί έμαθα τι σημαίνει φιλία, τι σημαίνει ελευθερία και τι σημαίνει σεβασμός για τον άνθρωπο.
Από μικρός αγαπούσα τη γεωγραφία και την ιστορία, και στην Κερύνεια, είχα την ευκαιρία να τα ζήσω και τα δύο. Μου άρεσε να περπατώ στα στενά δρομάκια της πόλης, να ανεβαίνω στο κάστρο του Αγίου Ιλαρίωνα, να στέκει εκεί, σαν ένας φύλακας ακίνητος, στο πέρασμα του χρόνου. Λίγο παραπέρα, ορθώνονταν οι πανέμορφες καμάρες του Πέλλαπαϊς… εκεί στις καμάρες… ένα από τα αγαπημένα καταφύγια της νιότης μου.
Παρατηρούσα τις μεγάλες αυλές, τους κορμοράνους, πάνω στους τοίχους των σπιτιών· κι εκεί, μέσα από τη σιωπηλή τους παρουσία, γεννήθηκε ένα πάθος που θα με συνόδευε σε όλη μου τη ζωή… η μετέπειτα μελέτη της βιολογίας τους, που οδήγησε σε διδακτορικές σπουδές στη συμπεριφορά και προσπάθεια για την κατανόηση της προσαρμογής τους.
Θυμάμαι, πριν φύγω για να επιστρέψω στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Σωτήρης Σουμαλίδης, αγαπημένος μου καθηγητής στην Αγγλική Σχολή, μου είπε: «Jan, να θυμάσαι πως η Κερύνεια και η πατρίδα σου θα μείνουν πάντα Κυπριακές». Είχε δίκαιο. Απόλυτο δίκαιο.
Μόλις έφτασα στην Αμερική, η σκέψη μου γύριζε αδιάκοπα πίσω, στην Κερύνεια. Για πολλούς λόγους. Και για πολλούς λόγους, όταν ήρθε η ώρα να επιστρέψω στην Κύπρο, μετά την εισβολή του 1974, και να επισκεφθώ την Κερύνεια, δεν το έκανα. Δεν ήθελα να δω την πόλη μου, την πόλη μας, πληγωμένη. Δεν ήθελα να δω την πόλη μου, την πόλη μας, σκλαβωμένη.
Ήταν όμως εκείνη η επίσκεψη του 2012 που μου αποκάλυψε με βεβαιότητα αυτό που πάντοτε γνώριζα βαθιά μέσα μου: πως η Κερύνεια ήταν, και παραμένει, ο τόπος μου».

1η Φωτ.: Ο φακός ατενίζει βόρεια.
Η νότια πλευρά και η είσοδος στο σπίτι του Κώστα Φυλακτή & Χρυστάλλας Χατζηαντώνη, το οποίο νοίκιασε για μια περίοδο, μεταξύ άλλων, η οικογένεια Sassaman.

"Οι καλύτερες αναμνήσεις από τα εφηβικά μου χρόνια, όταν ζούσα σε αυτό το σπίτι στην Κερύνεια", γράφει ο Jan Sassaman.

2η Φωτ.: Η ΝΔ πλευρά του σπιτιού του Κώστα Φυλακτή & Χρυστάλλας Χατζηαντώνη, το οποίο νοίκιασε για μια περίοδο η οικογένεια Sassaman.
Στην πόρτα του σπιτιού απαθανατίζεται ο Δήμας Ευθυβούλου, η οικογένεια του οποίου διέμενε απέναντι.

3η φωτ. Η δυτική πλευρά του σπιτιού του Κώστα Φυλακτή & Χρυστάλλας Χατζηαντώνη, το οποίο νοίκιασε για μια περίοδο η οικογένεια Sassaman.

Γράφει ο Jan Sassaman:
"Έζησα σε αυτό από το καλοκαίρι του 1956 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1960. Ήταν ένα νέο σπίτι εκείνη την εποχή νομίζω. Υπάρχει μια πολυκατοικία πίσω από το σπίτι, αλλά από τον Απρίλιο του 2023, όταν επισκέφθηκα τελευταία φορά την Κερύνεια, το σπίτι ήταν ακόμα όρθιο και κατειλημμένο.
Τώρα υπάρχει μια πολυκατοικία εκεί πίσω από το σπίτι μου. Η πολυκατοικία ονομάζεται FDB Court στο Google Maps. Απέναντι το σπίτι ανήκε στην οικογένεια Ευθυβούλου".

4η Φωτ.: Η ΝΑ πλευρά του σπιτιού του Κώστα Φυλακτή & Χρυστάλλας Χατζηαντώνη, το οποίο νοίκιασε για μια περίοδο, μεταξύ άλλων, η οικογένεια Sassaman.

5η Φωτ.: Η πρώτη τάξη του English School του διδακτικού έτους 1963-1964 με τον καθηγητή Κώστα Φυλακτή.

6η Φωτ.: Το αυτοκίνητο είναι σταθμευμένο στο ανατολικό τέρμα της οδού Σακελλαρίου, μπροστά από το σπίτι [Τεμ. 367] το οποίο νοίκιαζε για ένα διάστημα ο Δήμας Ευθυβούλου με την οικογένειά του.
Ο φωτογράφος Jan Sassaman, βρίσκεται μπροστά από το σπίτι το οποίο νοίκιαζε η οικογένειά του από τον Κώστα & Ελένη Φυλακτή.

Αναμνήσεις από την Κερύνεια και από τη συγκεκριμένη φωτογραφία, από τον Jan Sassaman
«Ένα πράγμα που θυμάμαι από τη δεκαετία του 1950 είναι τα πολλά παλιά και ενδιαφέροντα αυτοκίνητα και άλλα μηχανοκίνητα οχήματα. Αυτό είναι το φορτηγό διανομής τροφίμων, από το παντοπωλείο του Νεόκλη Λοΐζου, στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η όμορφη κυρία είναι η μητέρα μου, η Jemma, και ο όμορφος άνδρας είναι ο άνθρωπος που συνήθιζε να παραδίδει τα τρόφιμα. Ξέρει κανείς τι μάρκα αυτοκινήτου/φορτηγού είναι αυτό; Προσπάθησα να διαβάσω το έμβλημα στο ψυγείο, αλλά η αρχική εικόνα δεν είναι αρκετά καθαρή για να διακρίνω λεπτομέρειες. Απολαύστε τη φωτογραφία.»

Ο Σίμος Σιμάκης προσθέτει: «Το αυτοκίνητο ήταν ένα Trojan με το όνομα «Con-Tiki» και ανήκε στον κ. Ν. Λοΐζου. Ο οδηγός που παρέδιδε τα τρόφιμα ήταν ο Ανδρέας “Κίκκος”».

Δημιουργός

1η) Jan Sassaman

2η) Jan Sassaman -photo by Ernest

3η) Jan Sassaman

4η) Jan Sassaman

5η) Τασία Μικελλίδη Μακρίδη

6η) Jan Sassaman

Ημερομηνία

1η-4η) 1956/1960
5η) 1963/1964
6η) 1956/1960

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Οικία/Διαμέρισμα See all items with this value

Άνθρωπος See all items with this value

Συσχέτιση

Σπίτι Κώστα και Χρυστάλλας Φυλακτή -28ης Οκτωβρίου

Χωρική κάλυψη

35.329759, 33.321922

Τοποθεσία

Οδός Σακελλαρίου

Αναγνωριστικό

1171_Σακελλαρίου_007_359_4650
1171_Σακελλαρίου_007_359_4651
1171_Σακελλαρίου_007_359_4652
1171_Σακελλαρίου_007_359_4653
1171_Σακελλαρίου_007_359_4654
1171_Σακελλαρίου_007_359_4655