Λιμάνι - 30 Αυγούστου 1933

Τίτλος

Λιμάνι - 30 Αυγούστου 1933

Εναλλακτικός τίτλος

Λιμάνι - Δυτική & Νότια Ακτή Κανάρη

Δημιουργός

Robert Byron

Συνεργάτες

Δήμος Κερύνειας - Ιωάννα Φουρουκλά

Έρευνα-κείμενο: Φώτος Χρ. Λουκάς & Ιωάννα Φουρουκλά

Περιγραφή

Μια στιγμή παγωμένη στον χρόνο...

Τέλος καλοκαιριού, άνθρωποι λιγοστοί, σύννεφα γκριζωπά σβήνουν τις τελευταίες φωτεινές νότες του καλοκαιριού. Στα ήρεμα νερά του λιμανιού τα πλεούμενα της εποχής, πανομοιότυπα σκαριά με λεπτές πλώρες, έχουν τα πανιά κατεβασμένα. Τα κατάρτια υψώνονται στον ουρανό, με τα σχοινιά τους σαν λεπτές γραμμές πενταγράμμου τεντωμένα, γεμίζοντας τον αέρα με μια αόρατη μελωδία· χωρίς ήχο, αλλά με τον ρυθμό μιας σιωπηρής μουσικής υπόκρουσης. Το καμπαναριό στο βάθος κάτασπρο, κρατά σταθερά την τονική συγχορδία ισορροπώντας τη σύνθεση. Και ο Πενταδάκτυλος στο βάθος, σαν σκηνικό θεάτρου, αγκαλιάζει την πόλη.

Στην προκυμαία περιμένουν υπομονετικά οι λαττάδες - τα μεγάλα καδρόνια - στοιβαγμένες με τάξη και μια αίσθηση καθημερινότητας. Είναι το υλικό της εποχής για μαστόρους, καΐκια, αποθήκες, μαγαζιά, που περιμένουν τη φόρτωση σε κάρα για να ταξιδέψουν προς την ενδοχώρα. Οι αποθήκες πίσω, άλλες χάσκουν ανοιχτές κι άλλες έχουν το στόμα τους κλειστό. Και μπροστά τα τεράστια τριστέλια - οι λεγόμενες ‘ξυλογαδάρες’ - προορίζονται να στηρίζουν τα χοντρά σανίδια - τους λεγόμενους ‘πόντους’ - δημιουργώντας μια πρόχειρη αποβάθρα για τη φόρτωση σακιών με χαρούπια στα πλοία.

Μια ράμπα ξεκινά από τα κτήρια που φιλοξένησαν για κάποια χρόνια τα σχολεία της πόλης και φτάνει ως τις αποθήκες του Ευαγγελίδη. Και στο κέντρο της, η περίφημη Τρυπητή - σημείο κατατεθέν του λιμανιού - δροσερό καταφύγιο στις μεγάλες ζέστες του καλοκαιριού εξαιτίας του ρεύματος του αέρα και της στενότητας του χώρου.

Στο κέντρο της προκυμαίας, εκεί όπου αρχίζει η μικρή ανηφόρα, ένα μικρό καφενεδάκι στην αποθήκη του κτίσματος προσφέρει καφέ κάτω απ' την κληματαριά. Πιο πριν, εδώ, η Μικρασιάτισσα Ρεβέκκα ψήνει καφέ και λουκουμάδες, και ο Μικρασιάτης Βασίλαγας προσφέρει μεζέδες. Είναι το σημείο όπου οι ιστορίες δίνουν και παίρνουν, όπως αλλάζουν χέρια τα φλυτζάνια του καφέ. Στη μικρή αυτή κεκλιμένη πλατεία, ψαράδες και περιστασιακοί ναυτικοί μαζεύονται στον ίσκιο του μοναχικού δένδρου - της λεγόμενης 'μαυρομάτας' - από την οποία οι ψαράδες έκοβαν τρυφερά κλαδάκια για να δολώνουν τις σκαρκές με τις οποίες ψάρευαν.

Η ανηφόρα αυτή - μια λωρίδα-έξοδος των κατοίκων της Έσσω γειτονιάς προς το λιμάνι - φαίνεται να ξέρει πως σε ελάχιστα χρόνια θα γίνει σημείο αναφοράς και συνάντησης των περίοικων· μια μικρή πλατεία με σκαλάκια που θα κατέληγαν στο γνωστό ‘Τοιχούδι’, σημείο για το καθιερωμένο κοινωνικό κους κους. Κάπου εκεί στην μικρή πλατεία, δίπλα στις αποθήκες Ευαγγελίδη, κρυμμένος και ξεχασμένος ένας από τους πύργους της οχύρωσης της πόλης θυμίζει τις παλιές του δόξες.

Την προκυμαία αγκαλιάζουν κτίσματα στη σειρά, με τις αποθήκες τους στα ισόγεια και τα ανώγεια τους να φιλοξενούν τους λιγοστούς κατοίκους. Τα μπαλκόνια ξύλινα και επικίνδυνα, κάποια απ’ αυτά σκόρπισαν τον θάνατο στους οικοδεσπότες και τους φιλοξενούμενούς τους.
Κι ενώ η μια πλευρά της προκυμαίας φαίνεται να είναι χώρος εργασίας, η άλλη φιλοξενεί κατά μήκος της τις τραπεζο-καρέκλες καφενείων των Βράχηδων: του Αντωνή με τη δική του κληματαριά για τις δύσκολες ώρες του καλοκαιριού και του Μιχάλη στην άκρη, το μετέπειτα ‘Πάνθεον’.
Φτάνοντας στο τέρμα της προκυμαίας, το τελωνείο του λιμανιού θα αποκτήσει τον 2ο του όροφο το 1937, τέσσερα μόλις χρόνια από τη λήψη αυτής της φωτογραφίας.

Κι όταν η φωτογραφία σβήσει από μπροστά μας, μένει κάτι πιο βαθύ: η αίσθηση μιας πόλης που ανασαίνει ακόμη και μπορεί να κρατά ζωντανό κάτι που δεν γνωρίσαμε στο μακρινό 1933. Παραμένει όμως μια υπόμνηση πως ο χρόνος δεν σβήνει ό,τι αγαπήθηκε από άλλους πριν από εμάς. Η Κερύνεια δεν είναι απλά τόπος, μα χρόνος που δεν χάνεται. Μένει στις σκιές των ανθρώπων που πέρασαν, στα ξύλα που φόρτωσαν, στους καφέδες που ψήθηκαν, στις ιστορίες που ειπώθηκαν και δεν γράφτηκαν...

Σημ.: Ο Robert Byron πέθανε σε ηλικία 35 ετών το 1941, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν το πλοίο με το οποίο ταξίδευε τορπιλίστηκε καθ' οδόν προς τη Δυτική Αφρική. Η σορός του δεν βρέθηκε ποτέ...

Πηγή

The Road To Oxiana by Robert Byron, 1937

Το βιβλίο αφηγείται το δεκάμηνο ταξίδι του στη Μέση Ανατολή, το Αφγανιστάν και την Ινδία το 1933-34. Έχει μορφή ημερολογίου με πρώτη καταχώρηση την 20η Αυγούστου 1933 και τελευταία την 19η Ιουνίου 1934. Πέρασε από Κύπρο στις 29 Αυγούστου και επισκέφθηκε την Κερύνεια την 30η Αυγούστου 1933.
Εκτός από το λιμάνι, επισκέφθηκε το Αββαείο του Μπέλα-παΐς καθώς και το Κάστρο του Αγ. Ιλαρίωνα, καβάλα σε ένα... "σοκολατί γαϊδούρι με αυτιά δεκαοκτώ ιντσών"...

Ημερομηνία

1933-08-30

Τύπος

image

Μορφή

jpg

Θέμα

Λιμάνι See all items with this value

Δρόμος See all items with this value

Χωρική κάλυψη

35.341947, 33.321025

Τοποθεσία

Λιμάνι

Αναγνωριστικό

1017_Λιμάνι_000_000_2839
1017_Λιμάνι_000_000_2840
1017_Λιμάνι_000_000_2841